Emeklilik hayali kuran milyonlarca vatandaş için kritik viraj dönüldü. SGK mevzuatında "Fiili Hizmet Süresi Zammı" olarak tanımlanan ve halk arasında "yıpranma payı" olarak bilinen uygulamada kapsam genişletildi. 2026 yılı itibarıyla güncellenen listeye göre; artık daha fazla meslek grubu, prim günlerine eklenen bonus süreler sayesinde yaş haddini beklemeden 5 yıla kadar (bazı durumlarda 8 yıl) erken emekli olma hakkına kavuşuyor. İşte "Ben ne zaman emekli olurum?" sorusunu baştan yazdıran o liste ve detaylar.
Yıpranma Payı (Fiili Hizmet Süresi Zammı) Nedir?
Ağır ve riskli işlerde çalışanların, çalıştıkları her yıl için ilave prim günü kazanmasını sağlayan yasal bir haktır. Normal çalışanlar yılda 360 gün prim öderken; yıpranma payı kapsamındaki mesleklerde bu süreye 60, 90 veya 180 gün ilave edilir. En önemli avantajı ise kazanılan bu sürelerin emeklilik yaş haddinden düşülmesidir. Böylece çalışanlar, belirlenen yaştan 5 yıl daha erken emekli olabilirler.
Yıpranma Payı Olan Meslekler Listesi 2026
Emeklilik sisteminde dengeleri değiştiren yeni düzenleme ile birlikte, riskli iş kolları yeniden tanımlandı. Mevcut listeye ağır sanayi kollarından kritik eklemeler yapıldı. İşte SGK'nın merceği altındaki o gruplar:
LİSTEYE YENİ EKLENEN MESLEKLER (2026 GÜNCELLEMESİ)
Çimento Fabrikası Çalışanları: Toz ve kimyasal risk altındaki personel.
Alüminyum ve Cam Sanayi: Yüksek ısı ve ergitme işlerinde çalışanlar.
Dökümhane İşçileri: Ağır metal işçiliğinde görev alanlar.
MEVCUT VE HAKLARI KORUNAN MESLEKLER
Maden ve Yeraltı İşçileri: En yüksek hakka (180 gün/yıl) sahiptirler.
TSK ve Emniyet Mensupları: Asker, Polis, MİT personeli.
Sağlık Çalışanları: İlgili kanun kapsamındaki doktor ve hemşireler.
Gazeteciler: Sarı basın kartı sahibi aktif medya çalışanları.
Cezaevi İnfaz Koruma Memurları: Gardiyanlar.
İtfaiye Ekipleri: Yangın söndürme personeli.
Demir-Çelik ve Asit Üretimi: Zehirli madde ve ağır sanayi işçileri.
Erken Emeklilik Hesaplama
Sistemin işleyişi, çalışanın yaptığı işin risk derecesine göre matematiksel bir avantaj sağlıyor. Vatandaşların en çok merak ettiği "Erken emeklilik nasıl hesaplanır?" sorusunun cevabı ise fiili hizmet süresinde gizli.
Normal şartlarda bir çalışan için yıl 360 gün kabul edilirken, yıpranma payına sahip bir çalışan için bu süre 420, 450 veya 540 güne kadar çıkabiliyor. Örneğin; yılda 90 gün yıpranma hakkı olan bir işte 12 ay çalışan bir vatandaş, SGK kayıtlarına göre 15 ay çalışmış sayılıyor. Bu ekstra süreler sadece prim gününü doldurmakla kalmıyor, aynı zamanda emeklilik yaşı hesaplamasında gereken yaş şartını da geriye çekiyor.
Maksimum yararlanma süresi genellikle 5 yıl ile sınırlandırılmış olsa da, yer altında çalışan maden işçileri gibi çok yüksek risk grubundakiler için bu süre daha da esnetilebiliyor.
SGK Uzmanlarından Uyarı: Kodlarınıza Dikkat Edin!
Uzmanlar, bu meslek gruplarında çalışanların bordrolarını dikkatle incelemesi gerektiğini belirtiyor. Eğer işveren, çalışanı SGK'ya "riskli meslek kodu" yerine düz işçi statüsünde bildirirse, çalışan bu yıpranma hakkından yararlanamıyor. Hakkınızın yanmaması için e-Devlet üzerinden hizmet dökümünüzdeki meslek kodlarını kontrol etmeniz gerekmekte.
