Deprem riskine karşı şehirleri dirençli hale getirme vizyonu doğrultusunda uygulanan kentsel dönüşüm teşvikleri, hak sahiplerine önemli kolaylıklar sunuyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bünyesindeki Kentsel Dönüşüm Başkanlığı tarafından yönetilen süreçler; doğrudan nakdi hibelerden cazip kredi hatlarına, taşınma yardımlarından vergi indirimlerine kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor.
Yarısı Bizden İle Hak Sahiplerine Milyonluk Finansman
İstanbul genelinde yürütülen "Yarısı Bizden" kampanyası, riskli bina tespiti yapılmış konut ve iş yeri sahiplerine finansal güvence sağlıyor. Proje kapsamında tek bir konutun dönüşümü için:
875 bin TL hibe,
875 bin TL kredi,
125 bin TL tahliye desteği olmak üzere toplamda 1 milyon 875 bin TL tutarında finansman temin ediliyor.
İş yeri dönüşümlerinde ise ilk bağımsız bölüm için 437 bin 500 TL hibe, 437 bin 500 TL kredi ve 125 bin TL taşınma yardımı sunulurken; ilave dükkanlar için 875 bin TL kredi imkanı sağlanıyor.
TOKİ veya Emlak Konut ortaklığıyla gerçekleştirilen site ölçeğindeki büyük dönüşüm projelerinde ise hibe miktarı toplam inşaat maliyetinden düşülüyor. Kalan tutar ise uzun vadeye yayılarak hak sahiplerine uygun taksit imkanlarıyla yansıtılıyor.
Süreç Uzamasına Karşı Düzenleme: 2026 Sonu Şartı
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile yapılan hukuki düzenlemeler, ruhsat, yıkım ve kat irtifakı gibi bürokratik süreçlerde yaşanan zaman kayıplarının önüne geçiyor. 31 Aralık 2026 tarihine kadar riskli yapı statüsüne alınan tüm bağımsız bölümler kampanyaya dahil edilebilecek. Yapılan bu esnetme sayesinde 2025 ve 2026 yıllarında onay alan riskli binalar da mağduriyet yaşamadan desteklerden yararlanabilecek.
Dünya Bankası Desteğiyle %0,69 Faizli 3 Mülk Kredisi
İstanbul'un yanı sıra İzmir, Kocaeli, Sakarya, Manisa ve Tekirdağ'ı da kapsayan "İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi (İADŞP)" kapsamında Dünya Bankası finansmanlı kredi imkanı sunuluyor. İlk yıl ödemesiz, 180 ay vadeli ve aylık %0,69 faiz oranıyla sağlanan kredi limiti 3 milyon liraya kadar ulaşıyor.
Proje çerçevesinde belirli sosyal gruplara ek faiz indirimleri tanımlanıyor:
Tek konutu olan malikler, orta ve düşük gelirli aileler,
Şehit ve gazi yakınları, emekliler, engelli vatandaşlar ve hanehalkı reisi kadın olan aileler avantajlı faiz oranlarından yararlanabiliyor.
Ayrıca binanın Enerji Kimlik Belgesi sınıfına göre (A veya B sınıfı) yıllık %0,25 ile %0,50 arasında değişen ek faiz indirimleri uygulanıyor. Tüm koşulları taşıyan hak sahipleri için toplam faiz indirimi yıllık %1,25 seviyesine ulaşıyor. Başvurular için takip, icra veya haciz kaydının bulunmaması ve aylık taksit tutarının hane gelirinin %70'ini geçmemesi şartı aranıyor.
Tapu, Noter ve Belediye Harçlarında Tam Muafiyet
Kentsel dönüşüm teşvikleri yalnızca nakdi yardımlarla sınırlı kalmıyor; işlem masraflarını en aza indiren vergi muafiyetleri de sürece dahil ediliyor.
İmar ve Ruhsat Harçları: İnşaat ruhsatı ve iskan belgelerinde belediyelerin tahsil ettiği harçlarda önemli oranda muafiyet uygulanıyor. Ancak bu kolaylık, mevcut inşaat alanının 1,5 katına kadar olan kısımları kapsıyor.
Tapu Harcı İstisnası: Müteahhitlerin hak ettiği bağımsız bölümlerin ilk satışında ödenen %4'lük alım-satım harcı alınmıyor. Kat irtifakı kurulmadan önce mülkünü satmak isteyen hak sahipleri de bu istisnadan faydalanabiliyor.
Damga Vergisi ve Noter Harçları: Dönüşüm sürecinde düzenlenen sözleşme ve resmi belgeler damga vergisinden ve noter harçlarından muaf tutuluyor.
6306 sayılı Kanun çerçevesinde evini tahliye eden mülk sahipleri ve kiracılara yönelik dönemsel kira yardımı ve KDV indirim uygulamaları da dönüşüm sürecini hızlandıran diğer faktörler arasında yer alıyor.
