Ramazan ayına sayılı günler kala çarşı ve marketlerde alışveriş hareketliliği hız kazanırken, iftar sofralarının vazgeçilmezi olan hurma bu yıl rekor etiketlerle gündeme geldi. Hurma fiyatları, bazı çeşitlerde kilosu bin lirayı aşarak et fiyatlarını geçti. Geçen yıla kıyasla yüzde 25-30 aralığında artış yaşandığı belirtilirken, tüketiciler “Ramazan öncesi hurma fiyatları neden yükseldi?” sorusuna yanıt arıyor. Piyasadaki tablo, hem döviz kurunu hem de talep artışını yeniden tartışmaya açtı.
Ramazan öncesi hurma fiyatları neden yükseldi?
Ramazan öncesi hurma fiyatları üzerindeki yükselişte birden fazla neden etkili oluyor. Sektör temsilcilerine göre en belirleyici faktörlerin başında döviz kuru, ithalat maliyetleri ve ürün çeşitlerine göre değişen kalite sınıflandırması geliyor. Hurmanın önemli bir bölümünün ithal ürün olması, kurdaki her dalgalanmanın doğrudan raf fiyatlarına yansımasına yol açıyor.
Öte yandan Ramazan döneminde hurmaya olan talebin hızla artması, fiyatları yukarı çeken en güçlü etkenlerden biri olarak öne çıkıyor. Kış döneminde üretim ve tedarik koşullarının daha sınırlı olması da bu talep baskısını daha görünür hale getiriyor.
Kilosu bin lirayı aşan hurma fiyatları hangi çeşitlerde görülüyor?
Bu yıl özellikle ithal ve yüksek kalite segmentindeki ürünlerde kilosu bin lirayı aşan hurma fiyatları dikkat çekiyor. Market ve kuruyemiş raflarında en pahalı grupta yer alan çeşitler arasında Medjoul jumbo hurma ve Kudüs hurması öne çıkıyor.
Bazı satış noktalarında Kudüs hurmasının 1.050 TL’ye kadar yükseldiği görülürken, Medjoul jumbo hurma da benzer seviyelerde alıcı buluyor. Bu tablo, “Hurma fiyatları et fiyatlarını geçti mi?” sorusunu da gündeme taşıdı.
Hurma fiyatları et fiyatlarını geçti mi?
Piyasada oluşan güncel fiyat aralığı, bazı hurma çeşitlerinin gerçekten de kırmızı et fiyatlarıyla yarışır hale geldiğini gösteriyor. Özellikle 700 TL, 800 TL ve 1.000 TL bandına çıkan ürünler, artık sadece Ramazan alışverişinin değil, genel gıda enflasyonunun da sembol kalemlerinden biri haline geldi.
Gıda toptancıları, geçen yıla kıyasla yüzde 25-30 oranındaki artışın özellikle ithal ürünlerde daha belirgin yaşandığını vurguluyor. Bu durum, tüketicinin alışveriş sepetini yeniden planlamasına neden oluyor.
Hurma çeşitlerine göre fiyatlar nasıl değişiyor?
Hurma çeşitlerine göre fiyatlar arasında bu yıl çok geniş bir makas oluşmuş durumda. En ucuz hurmanın kilosu 190 TL seviyesinde başlarken, orta ve üst segmentteki ürünlerde fiyatlar kısa sürede birkaç katına çıkabiliyor.
Piyasada en uygun fiyatlı seçenekler arasında “Bağdat hurması” olarak bilinen ürün 190 TL’den satışa sunuluyor. Onu 210 TL seviyesindeki İran hurması izliyor. 300 TL bandında cedid (Tunus) hurması, 490 TL civarında ise hudri hurma dikkat çekiyor.
Üst grupta ise fiyatlar daha sert yükseliyor. 500 TL’yi aşan safavi hurma, 700 TL seviyesindeki mebrum hurma ve 800 TL bandındaki Kudüs hurması, tüketicinin en çok zorlandığı ürünler arasında yer alıyor.
Döviz kuru hurma fiyatlarını nasıl etkiliyor?
Hurma fiyatları üzerinde en kritik başlıklardan biri döviz kuru olarak gösteriliyor. Çünkü birçok hurma çeşidi ithalatla Türkiye pazarına giriyor ve maliyetler büyük ölçüde döviz üzerinden hesaplanıyor. Kur yükseldikçe, ürünün tedarik maliyeti artıyor ve bu artış doğrudan etiketlere yansıyor.
Sektör temsilcileri, döviz kurlarındaki dalgalanmaların sadece hurmada değil, genel olarak kuruyemiş ve ithal gıda ürünlerinde de benzer fiyat artışlarına yol açtığını ifade ediyor. Ramazan döneminde talebin de yükselmesi, bu etkiyi daha görünür hale getiriyor.
Ramazan ayında artan talep fiyatları daha da yükseltir mi?
Ramazan ayında hurmaya olan talep geleneksel olarak artış gösteriyor. Bu yıl ise talep artışının, zaten yükselmiş olan fiyatların üzerine ek bir baskı oluşturabileceği konuşuluyor. Özellikle yüksek kalite segmentindeki ürünlerde stokların sınırlı olması, fiyatların daha hızlı tırmanmasına neden olabiliyor.
Bununla birlikte tüketicilerin daha ekonomik çeşitlere yönelmesi, bazı ürünlerde fiyatların daha dengeli kalmasını sağlayabilir. Ancak piyasa genelinde Ramazan boyunca hurma fiyatlarının gündemde kalmaya devam edeceği öngörülüyor.
Hurma alırken nelere dikkat edilmeli?
Uzmanlar, hurma alırken yalnızca fiyata değil kalite ve ürün özelliklerine de dikkat edilmesi gerektiğini belirtiyor. Aynı isimle satılan ürünlerde bile boyut, tazelik, saklama koşulları ve menşei gibi unsurlar fiyat farkı yaratabiliyor.
Tüketicilerin, alışveriş öncesinde hurma çeşitlerini ve fiyat aralıklarını bilmesi, daha bilinçli seçim yapmalarını sağlıyor. Özellikle açıkta satılan ürünlerde ambalaj bilgisi, üretim ve ithalat detayları gibi noktaların kontrol edilmesi öneriliyor.
Tüketiciyi zorlayan hurma fiyatları için piyasada beklenti ne?
Hurma fiyatları konusunda piyasadaki en büyük soru, Ramazan ayı boyunca artışın devam edip etmeyeceği. Döviz kurundaki hareketlilik ve ithalat maliyetlerinin seyrine göre fiyatlarda yeni yükselişlerin görülmesi ihtimal dahilinde değerlendiriliyor.
Öte yandan bazı satıcılar, Ramazan’ın ilk günlerinde talebin zirve yapmasıyla fiyatların daha da yukarı çıkabileceğini, ayın ilerleyen döneminde ise nispeten dengelenme görülebileceğini dile getiriyor. Ancak şu anki tablo, tüketicinin bu yıl hurma alışverişinde daha temkinli davranacağını gösteriyor.
