Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu tarafından sağlanan bilgilere göre, Kurban Bayramı döneminde ibadet amacıyla kesilecek kurbanlık hayvanların tür seçimi, asgari yaş sınırları, ortaklık hisse oranları ve fiziksel özellikleri belirli kurallara göre şekilleniyor. İslam dünyasında büyük bir öneme sahip olan Kurban Bayramı, bu yıl 27 Mayıs Çarşamba günü başlayacak. Müslümanların Allah'ın rızasını kazanmak amacıyla gerçekleştirecekleri bu ibadet, bayram süresince usulüne uygun kesim şartlarını taşıyan hayvanlar üzerinden icra edilecek. Kurulun açıklamalarına göre, kurbanlık ibadetinde sadece belirli hayvan türlerinin kesimine izin veriliyor.
Kurban Olarak Kesilebilecek Hayvan Türleri
Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu verilerine göre, kurban ibadeti kapsamında yalnızca koyun, keçi, sığır, manda ve deve cinsi hayvanlar kesilebiliyor. Bu sayılan hayvan türlerinin dışındaki hiçbir hayvanın kurban olarak kesilmesi dini açıdan caiz kabul edilmiyor. Vatandaşların kurbanlık seçimi yaparken öncelikli olarak hayvanın bu tür sınıflamalarına dahil olup olmadığına dikkat etmesi büyük önem taşıyor.
Kurbanlık Hayvanlarda Yaş Sınırları ve Koyun İstisnası
Kesilecek kurbanlık hayvanların yaşlarının tespitinde kameri yıl esası dikkate alınıyor. Bu esas doğrultusunda devenin 5 yaşını, sığır ve mandanın 2 yaşını, koyun ve keçinin ise en az 1 yaşını doldurmuş olması zorunlu bir kural olarak uygulanıyor. Belirtilen bu asgari yaş sınırlarını tamamlamayan hiçbir hayvanın kurban olarak kesilmesi mümkün olmuyor. Ancak yaş sınırı hususunda sadece koyun cinsine yönelik özel bir istisna tanınıyor. Buna göre, 6 ayını eksiksiz tamamlamış olan bir koyun, 1 yaşını dolduran yetişkin bir koyun gibi gösterişli, iri ve yapılı olması halinde kurbanlık olarak seçilebiliyor ve kesilebiliyor.
Büyükbaş ve Küçükbaş Hayvanlarda Hisse Paylaşımı Sınırları
Kurbanlık hayvanların büyüklüklerine göre ibadete dahil olabilecek kişi sayısı ve hisse dağılım limitleri net kurallarla ayrılıyor. Küçükbaş hayvan grubunda yer alan koyun ve keçi türleri, ortaklığa izin verilmeksizin sadece tek bir kişi adına kurban edilebiliyor. Büyükbaş hayvan grubunda bulunan deve, sığır ve manda türleri ise tek bir kişi tarafından kesilebileceği gibi, bir kişiden başlayarak yedi kişiye kadar ulaşan ortaklıklar halinde de kurban edilebiliyor. Büyükbaş hayvan ortaklıklarında dikkat edilmesi gereken en önemli sınır, kesime katılan her bir paydaşın kurbanlık hayvandaki hisse oranının yedide birden aşağıya düşmemesi oluyor.
Kurbanlığın Geçerliliğini Engelleyen Fiziksel Kusurlar
Kurban edilecek hayvanın genel sağlık durumunun yerinde olması ve tüm azalarının, organlarının tam olması şart koşuluyor. Hayvandan elde edilecek maksadı bütünüyle ortadan kaldıran ya da hayvanın değerini düşüren ciddi fiziki kusurlar, kurban olabilme özelliğini engelliyor. Bu doğrultuda, belirgin derecede hasta olan, yürümeye gücü yetmeyecek kadar zayıf veya topal olan hayvanlar kurban edilemiyor. Ayrıca bir veya iki gözü kör olan, boynuzlarının biri ya da ikisi kökünden kırılmış olan, kulaklarının veya memelerinin yarısı kesilmiş olan, dişlerinin tamamı ya da çok büyük bir kısmı dökülmüş hayvanların kurban olarak kesilmesi caiz değildir.
Kurban İbadetine Engel Olmayan Durumlar ve Kısırlaştırma Şartı
Hayvanların gövdesinde bulunan bazı hafif fiziki durumlar veya geçmişte yapılan müdahaleler kurban edilmelerine bir engel teşkil etmiyor. Hayvanın doğuştan boynuzsuz olması, sonradan uygulanan bir işlemle boynuzsuzlaştırılması, boynuzunun sadece bir kısmının kırık olması kurbanlığa zarar vermiyor. Bunun yanı sıra, hayvanın bir kulağının delik olması, yırtılmış olması veya hafif derecede topallık çekmesi de ibadetin yerine getirilmesini engellemiyor. Son olarak, etinden daha fazla verim almak ya da hizmetinden daha iyi yararlanmak amacıyla kısırlaştırılmış veya iğdiş edilmiş olan hayvanların kurban olarak seçilip kesilmesinde de herhangi bir sakınca bulunmuyor.