Ekrem İmamoğlu’nun İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi diplomasının iptaline ilişkin dava sonuçlandı. İstanbul 5. İdare Mahkemesi, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) raporu doğrultusunda İstanbul Üniversitesi Yönetim Kurulu tarafından alınan diploma iptali kararını hukuka uygun buldu.
Mahkemenin 14 sayfalık gerekçeli kararında, yatay geçiş sürecinde birden fazla ve ağır hukuka aykırılık bulunduğu vurgulandı. Karar, yalnızca bireysel bir hata değil, planlı ve bilinçli bir süreç yürütüldüğüne işaret ediyor.
“Eşdeğerlik yoksa geçiş de yok”
Mahkemenin en kritik tespitlerinden biri, İmamoğlu’nun yatay geçiş yaptığı Girne Amerikan Üniversitesi’nin (GAÜ) geçişin yapıldığı 1990 yılında YÖK tarafından tanınmıyor olması oldu.
Dosyadaki resmi yazışmalara göre, 1990’lı yıllarda KKTC’de YÖK tarafından tanınan tek üniversite Doğu Akdeniz Üniversitesi idi. GAÜ’nün tanınırlığı ise ancak 1993 yılında kabul edildi.
Mahkeme, YÖK’ün 1991–1992 yıllarında verdiği yazılı yanıtlarda GAÜ diplomalarına denklik tanınmadığının açıkça belirtildiğine dikkat çekti.
Kararda, tanınırlığın yatay geçişte aranan eşdeğerlik şartının vazgeçilmez bir unsuru olduğu vurgulanarak, tanınmayan bir üniversiteden yapılan geçişin hukuken mümkün olmadığı ifade edildi.
“Sehven değil, planlı”
Mahkeme, yatay geçiş sürecinde kontenjanlarla ilgili yapılan işlemleri basit bir idari hata olarak değil, bilinçli ve planlı uygulamalar olarak değerlendirdi.
Buna göre:
27.06.1990 tarihinde ilan edilen kontenjanlar, yeni bir duyuru yapılmadan 12.09.1990 tarihli kararla değiştirildi.
İngilizce İşletme Bölümü’nde 3. ve 4. sınıflar için ayrılan kontenjanlar sıfırlanarak, tamamı 2. sınıfa aktarıldı.
Toplam kontenjan sayısı, hangi makamın artırdığı belli olmaksızın, 55’ten 80’e çıkarıldı.
Mahkeme, ilan edilen kontenjanlara bağlı kalmanın hukuki bir zorunluluk olduğunu özellikle vurguladı.
“Açık, bariz ve ölçüsüz ihlal”
Yürürlükteki mevzuata göre, yurt dışı üniversitelerden yapılacak yatay geçişlerde, ayrılan kontenjanın en fazla üçte biri bu öğrenciler için kullanılabiliyordu.
Ancak somut olayda, İngilizce İşletme 2. sınıf için en fazla 3 kişilik yurt dışı kontenjanı olması gerekirken, 48 öğrencinin kabul edildiği tespit edildi.
Mahkeme bu durumu, “açık, bariz ve ölçüsüz bir mevzuat ihlali” olarak tanımladı.
“Yapılsaydı da kontenjan dışı kalacaktı”
Kararda, yatay geçişlerde zorunlu olan başarı sıralamasının hiç yapılmadığı da tespit edildi.
İdarenin mahkemeye sunduğu bilgilere göre:
Ekrem İmamoğlu’nun not ortalaması 2,50
Aynı dönemde geçiş yapan bazı öğrencilerin not ortalamaları ise 2,75 ile 3,54 arasındaydı.
Mahkeme, başarı sıralaması yapılsaydı dahi İmamoğlu’nun kontenjan dışında kalacağının açık olduğunu belirtti.
“Bilinçli ve kasıtlı işlem”
İstanbul Üniversitesi bünyesinde kurulan İnceleme Komisyonu raporunda, öğrenci kütük defterleriyle ilgili çarpıcı bir ayrıntı yer aldı.
GAÜ tanınmadığı için İmamoğlu ve 8 öğrencinin, gerçekte böyle bir durum olmamasına rağmen, “Doğu Akdeniz Üniversitesi’nden yatay geçiş yapmış” gibi kaydedildiği belirlendi.
Mahkeme, bu kaydın basit bir hata değil, gerçeğe aykırı ve bilinçli bir işlem olduğu kanaatine vardı.
“Bilinmemesi hayatın olağan akışına aykırı”
Mahkeme, davacının iyi niyet iddiasını da reddetti. Kararda şu unsurlar birlikte değerlendirildi:
GAÜ kurucusu Özalp Tozan’ın, üniversitenin o dönemde denkliğinin olmadığının herkesçe bilindiğine dair beyanı
Davacının referanslarında bu ismin yer alması
Yatay geçiş sonrasında dahi idarenin uyarılmamış olması
Mahkeme, “Bu denli ağır ve açık hukuka aykırılıkların bilinmemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu” sonucuna vardı.
“Açık hatanın zaman aşımı olmaz”
Mahkeme, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu kararlarına atıf yaparak, açık hataya dayanan idari işlemlerin süreye bağlı olmaksızın her zaman geri alınabileceğini vurguladı.
Bu kapsamda:
- Yatay geçiş işlemi
- Bu işleme dayalı mezuniyet
- Ve diploma iptali
- hukuka uygun bulundu.
