Günümüzde mali suç örgütleri ve yasa dışı bahis şebekeleri, suç gelirlerini aklamak ve izlerini kaybettirmek adına "kiralık hesap" yöntemine sıklıkla başvuruyor. Sadece yüksek komisyon vaatleriyle değil, bazen sosyal çevredeki bir yakının "Hesabına para gelsin, bana aktarır mısın?" şeklindeki masum görünen ricalarıyla da banka hesapları başkalarının kontrolüne bırakılabiliyor. Ancak bu durum, hesap sahibini farkında olmadan dolandırıcılık veya yasa dışı bahis zincirinin bir parçası haline getirebiliyor.
Risk sadece IBAN paylaşımıyla da sınırlı değil. Mobil bankacılık giriş bilgileri, banka ve kredi kartları, kart şifreleri ile tek kullanımlık onay kodlarının başkalarına devredilmesi, finansal aracın kontrolünün tamamen suç odaklarına teslim edilmesi anlamına geliyor. Bireysel banka hesaplarının yanı sıra ticari hesaplar, sanal POS altyapıları ve kripto varlık platformlarındaki üyelikler de bu ağların hedefinde yer alıyor.
MASAK Önleyici Tedbirler İçin Yeni Rehber Yayınladı
Hazine ve Maliye Bakanlığı Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) Başkanlığı, kiralık hesaplar üzerinden yürütülen suç faaliyetlerini kaynağında kesmek ve erken uyarı mekanizmalarını devreye sokmak amacıyla "Kiralık Hesaplarla Mücadele Şüpheli İşlem Bildirimi Rehberi"ni hayata geçirdi. Hazırlanan düzenleme; bankalar, ödeme ve elektronik para kuruluşları ile kripto varlık hizmet sağlayıcılarına müşteri hareketlerini çok daha sıkı takip etme sorumluluğu yüklüyor.
Yeni yaklaşıma göre finansal kurumların temel amacı, şüpheli işlemleri sadece tespit edip bildirmekle kalmayıp, finansal sistemin suç ağları tarafından araç olarak kullanılmasını engellemek olacak. Bu kapsamda kuruluşlar; müşterinin mesleği, gelir düzeyi ve ekonomik faaliyetleri ile hesabındaki para akışını sürekli karşılaştıracak. Müşteri profilini aşan yoğun transferlerde, işlemin amacı ve paranın gönderildiği taraflarla olan ilişkiler mercek altına alınacak.
Şüpheli Hesaplara Mobil Bankacılık Engeli Geliyor
Bir hesabın kiralık olarak kullanıldığına dair somut emareler veya güçlü şüpheler oluştuğunda, finans kuruluşları kademeli yaptırımları devreye sokacak. Hesabın uzaktan erişimle kötüye kullanımını engellemek adına öncelikle mobil ve internet bankacılığı kanalları kapatılabilecek ya da kısıtlanabilecek.
Bunun yanı sıra olay bazında şu tedbirler uygulanabilecek:
Banka kartı, POS ve sanal POS hizmetlerinin durdurulması,
Günlük ve aylık işlem limitlerinin düşürülmesi,
İlgili kişiye yeni finansal ürün veya kredi tahsis edilmemesi,
Bağlantılı tüm hesapların yüksek risk kategorisine alınarak daha sıkı izlenmesi.
Gerekli izahatın sunulamadığı, müşteri açıklamalarının yetersiz kaldığı veya hesabın fiilen üçüncü şahıslar tarafından yönetildiği durumlarda, finansal kurumlar işlemi reddedecek ve mevcut iş ilişkisini tamamen sonlandıracak.
Bilerek Aracılık Edene Adli Süreç Uyarısı
Gözlem ve denetim süreçlerinde sadece idari eksiklikler veya objektif risk göstergelerinin bulunması tek başına cezai sorumluluk doğurmuyor. Ancak, kiralık hesap ağlarında yer alan yasa dışı fonların varlığı bilinmesine rağmen, finansal aracının bu işlemlere bilerek ve isteyerek izin vermeye devam etmesi halinde adli süreçler başlatılabilecek.
Uzmanlar, sosyal medyadan veya yakın çevreden gelen bu tür hesap kullanım taleplerine karşı vatandaşları uyarırken; şifre, doğrulama kodu ve kart bilgilerinin kesinlikle kimseyle paylaşılmaması gerektiğinin altını çiziyor.
