Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında oluşturulan Mekke Savunma İttifakı'nda yeni bir aşamaya geçildi. Pakistan, emekli Korgeneral Nauman Mahmood'un ittifakın ilk genel sekreteri olarak atandığını duyurdu. Riyad'da kurulacak genel sekreterliğe başkanlık edecek Mahmood, ittifakın kurumsal yapılanmasında görev alacak.
Mekke Savunma İttifakı'nın ilk genel sekreteri kim oldu?
Pakistan Dışişleri Bakanlığı, emekli Korgeneral Nauman Mahmood'un Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında oluşturulan ittifakın ilk genel sekreteri olarak atandığını açıkladı. Mahmood, Riyad'da kurulacak genel sekreterliğin çalışmalarına başkanlık edecek.
Pakistan'ın resmi açıklamasında, atamanın Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında gerçekleştirildiği ve genel sekreterin Riyad'da oluşturulacak genel sekreterliği yöneteceği belirtildi.
Üç ülke arasında yapılan düzenlemeye göre ilk genel sekreterin Pakistan tarafından belirlenmesi ve görevin ilk dönemde Pakistanlı bir isim tarafından yürütülmesi kararlaştırılmıştı. İlk dönem için öngörülen görev süresi üç yıl olarak belirlendi.
Nauman Mahmood kimdir, hangi görevlerde bulundu?
Emekli Korgeneral Nauman Mahmood, Pakistan ordusunda uzun yıllar görev yaptı. Mahmood'un askeri kariyerinde saha komutanlığı, istihbarat, stratejik analiz ve askeri eğitim alanlarında görevler bulunuyor.
Mahmood, Kasım 2021 ile Nisan 2023 arasında Pakistan'ın İslamabad'daki Ulusal Savunma Üniversitesi'nin başkanlığını yürüttü. 1987'de Pakistan ordusuna katılan Mahmood, 2023 yılında emekli oldu.
Yeni görevinde Mahmood'un öncelikli sorumluluklarından biri, Riyad'da oluşturulacak genel sekreterliğin kurumsal yapısının oluşturulmasına öncülük etmek olacak. İttifakın henüz kuruluş aşamasında olması nedeniyle genel sekreterlik, üç ülke arasındaki koordinasyonun yürütüleceği temel yapılardan biri olacak.
Mekke Ortak Savunma Anlaşması nedir, hangi ülkeler imzaladı?
Mekke Ortak Savunma Anlaşması, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan tarafından 7 Ağustos 2026'da Mekke'de imzalandı. Anlaşmaya Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman ile Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif imza attı.
Anlaşma, üç ülke arasındaki savunma iş birliğinin ve ortak caydırıcılığın geliştirilmesine yönelik bir çerçeve oluşturuyor. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada, anlaşmanın savunma sanayisinde ortak projeler geliştirilmesi, güvenlik ve savunma iş birliğinin ilerletilmesi ve terörizmle mücadeleye katkı sağlamasının hedeflendiği belirtildi.
Anlaşmanın önemli maddelerinden biri de taraflardan birine yönelik silahlı saldırının diğer taraflara da yapılmış kabul edilmesi. Pakistan Dışişleri Bakanlığı'nın açıklamasına göre anlaşma, üç ülke arasında kolektif savunma ve caydırıcılık çerçevesi oluşturuyor.
Mekke Savunma İttifakı'nın merkezi nerede olacak?
Mekke Savunma İttifakı'nın genel sekreterliği Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'da kurulacak. Nauman Mahmood da ittifakın Riyad'daki genel sekreterliğine başkanlık edecek.
Genel sekreterliğin oluşturulması, Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın kurumsal yapısının hayata geçirilmesi açısından yeni bir adım olarak değerlendiriliyor. Üç ülkenin temsilcileri arasında koordinasyonun sağlanması ve anlaşma kapsamında belirlenen mekanizmaların işletilmesi, yeni yapının temel görevleri arasında olacak.
Üç ülkenin dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarının katılımıyla 31 Ağustos'ta İstanbul'da yapılan ilk Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi toplantısında da anlaşmanın kurumsallaştırılması konusunda çalışmaların sürdürülmesi kararlaştırılmıştı.
Mekke Savunma İttifakı neyi amaçlıyor?
Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın temelinde Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki savunma iş birliğinin geliştirilmesi ve ortak caydırıcılığın güçlendirilmesi bulunuyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, anlaşmanın kolektif caydırıcılığı temel aldığını ve bölgesel güvenlik ile istikrarı hedeflediğini açıklamıştı. Anlaşmanın herhangi bir ülkeyi hedef almadığı ve BM Şartı'nın 51. maddesinde tanımlanan meşru müdafaa hakkını teyit ettiği de Türkiye tarafından duyuruldu.
Üç ülke ayrıca savunma sanayisi, ortak projeler ve güvenlik alanlarında iş birliğini geliştirmeyi planlıyor. İstanbul'daki ilk komite toplantısının ardından yayımlanan ortak bildiride de bölgesel sahiplenme anlayışı ve krizlerin barışçıl yollarla çözülmesi yönündeki yaklaşım vurgulandı.
Nauman Mahmood'un atanmasıyla birlikte anlaşmanın siyasi düzeydeki imza aşamasından kurumsal yapılanma aşamasına geçişinde yeni bir adım atılmış oldu. Riyad'da kurulacak genel sekreterliğin çalışmaya başlamasıyla Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki savunma koordinasyonunun yeni bir mekanizma üzerinden yürütülmesi bekleniyor.
