Küresel ekonominin yol haritasını çizen OECD, 2026 yılı raporuyla Türkiye için kritik bir ajanda belirledi. Türkiye’nin gelişmiş ekonomilerle hızlı yakınlaşma potansiyelini öven teşkilat, madalyonun diğer yüzünde ise yaşlanan nüfus ve düşük verimlilik tehlikesine işaret etti. Raporda, Türkiye’nin emeklilik sisteminin "fazla cömert" olduğu iddia edilirken, sürdürülebilirlik için radikal reformlar önerildi.
Emeklilik Yaşına "Yaşam Beklentisi" Ayarı
OECD’nin en dikkat çekici önerisi, emeklilik yaşının sabit bir rakamdan çıkarılıp ortalama yaşam süresine endekslenmesi oldu. Raporda, Belçika ve Almanya ile birlikte Türkiye’nin de bu reformu önceliklendirmesi gerektiği belirtilerek şu ifadelere yer verildi: "Emeklilik yaşının yaşam beklentisindeki artışa göre yükseltilmesi, 2060 yılında kişi başına düşen milli geliri %3 artıracaktır. Erken emeklilik aşamalı olarak kaldırılmalıdır."
"Cömert Maaş, Yüksek Prim" Çelişkisi
Türkiye’nin emeklilik maaşları ve emeklilik yaşı açısından diğer ülkelere kıyasla "cömert" bir tablo çizdiği, ancak bunun finansmanının çalışanlar üzerindeki yüksek sosyal katkı paylarıyla (primler) sağlandığı belirtildi. OECD, bu yüksek primlerin iş gücüne katılımı caydırdığını savunarak, emeklilik sisteminin yeniden dengelenmesini ve vergi yükünün azaltılmasını önerdi.
Yaşlı Çalışanlara "Sürekli Eğitim" Şartı
Raporda, sadece emeklilik yaşının artırılmasının yetmeyeceği, yaşlı çalışanların iş gücü piyasasında tutulması için "sürekli eğitim" modelinin şart olduğu vurgulandı. İş yerlerinde yaş ayrımcılığıyla mücadele edilmesi gerektiğini belirten OECD, yöneticilere "yaş çeşitliliğine sahip ekiplerin avantajları" konusunda eğitim verilmesini önerdi. Ayrıca, dijital becerileri düşük olan yetişkinlerin oranının Türkiye'de hala yüksek olduğuna dikkat çekildi.
OECD'den Türkiye İçin 5 Kritik Öneri:
OECD, Türkiye’nin rekabet gücünü artırmak için şu somut adımların atılmasını istedi:
Esnek Çalışma: Daimi iş sözleşmeleri esnetilmeli, geçici ve sabit süreli sözleşmelerin kapsamı genişletilmeli.
Geç Emeklilik İkramiyesi: Çalışma ömrünü uzatanlara özel ikramiye ve teşvikler sağlanmalı.
Ebeveyn İzni: Anne ve baba arasında paylaşılabilir ücretli izin modeli getirilerek kadının iş gücüne katılımı desteklenmeli.
Eğitimde Revizyon: Üniversite ders içerikleri iş dünyasının ihtiyaçlarına göre güncellenmeli.
Kişisel Eğitim Hesapları: Çalışanların eğitim için zaman biriktirebileceği bireysel hesap sistemleri kurulmalı.
