Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), Antalya COP31 Alanı’nda 196 taraf ülke ve Avrupa Birliği temsilcilerinin katılımıyla başladı. 12 gün sürecek zirvenin ilk gün teması olan "Gıda, Tarım ve Sağlık" kapsamında Mavi Bölge’deki Likya ve Perge salonlarında iki kritik oturum gerçekleştirildi.
COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum; Sağlık Bakanlığı ile koordineli yürütülen "Küresel İklim Gündeminde Sağlığın İlerletilmesine İlişkin Üst Düzey Yuvarlak Masa Toplantısı" ile Tarım ve Orman Bakanlığı ve BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) iş birliğinde düzenlenen "Genç Çiftçiler Üst Düzey Diyaloğu Toplantısı"na başkanlık etti.
Toplantıda iklim politikalarının toplumsal refah ve sağlık göstergeleri üzerinden ölçülmesi gerektiğini vurgulayan Kurum, Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre yaklaşık 3,6 milyar insanın iklim değişikliğine karşı hassas coğrafyalarda yaşadığını hatırlattı.
Türkiye'nin salgın döneminde modern şehir hastaneleri altyapısı ve yoğun bakım kapasitesiyle gösterdiği kurumsal dayanıklılığın altını çizen Kurum, COP31 Başkanlığı Eylem Gündemi’nde yer alan "Dinamik ve Dayanıklı Sağlık Sistemleri" başlığıyla bu tecrübenin küresel sisteme aktarılacağını belirtti. Panelde erken uyarı altyapılarının yerel sağlık müdahalelerine entegrasyonu, hastanelerin enerji ve su güvenliği ile sağlık personelinin iklim okuryazarlığı olmak üzere 3 temel uygulama alanı öne çıktı.
DSÖ ve Lancet Countdown verileriyle sağlıkta iklim riski
İklim krizinin halk sağlığına etkilerini belgeleyen Lancet Countdown ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) küresel sağlık ve iklim raporları, aşırı sıcak hava dalgalarına bağlı can kayıplarının son yirmi yılda yüzde 85 oranında arttığını ve iklime bağlı bulaşıcı hastalık yayılım alanlarının genişlediğini ortaya koyuyor.
Uluslararası sağlık otoriteleri, iklim değişikliğinin doğrudan sağlık sistemleri üzerindeki maliyet yükünün 2030 yılına kadar yıllık 2 ila 4 milyar dolar ek harcama getireceğini ve hastane binalarının sıfır emisyon ile kesintisiz su-enerji altyapısına kavuşturulmasının zorunlu olduğunu vurguluyor.
DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, UNFCCC İcra Sekreteri Simon Stiell ve Brezilya Sağlık Bakanı Alexandre Rocha Santos Padilha’nın da katıldığı oturumda, iklim finansmanının sağlık alanında somut faydalara dönüşmesi gerektiği dile getirildi.
Genç çiftçiler için toprak nemi teknolojisi ve finansman modelleri
Bakan Kurum, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş ve FAO temsilcilerinin katıldığı ikinci oturumda ise genç üreticilerin karşılaştığı saha zorluklarını masaya yatırdı. Dünya Meteoroloji Örgütü’nün 2015–2025 dönemini tarihin en sıcak 11 yılı olarak kaydettiğini hatırlatan Kurum, kuraklık ve düzensiz yağışlar nedeniyle ekim takvimlerinin bozulduğunu, tarımsal direncin ancak üretim öncesinde planlanabileceğini ifade etti.
FAO’nun "Tarım-Gıda Sistemlerinde Gençlerin Durumu" raporuna göre çalışan gençlerin yüzde 44’ünün tarım-gıda sektöründe bulunduğunu ve 395 milyon kırsal gencin verim düşüşü beklenen bölgelerde yaşadığını aktaran Kurum, gençlerin araziye erişim, finansman ve pazar sorunlarının aşılması gerektiğini kaydetti.
Toprak nemi sensörleri, erken uyarı sistemleri ve gelir döngüsüne uygun tarım sigortası çözümleriyle üreticinin destekleneceğini belirten Kurum, genç çiftçilere teknoloji ve saha deneyimini birleştirme çağrısında bulunarak COP31 Başkanlığı olarak bu ortaklıkların arkasında duracaklarını bildirdi.
