Türkiye genelinde çevre kirliliğini önlemek ve atıkları ekonomiye kazandırmak amacıyla başlatılan Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, bugün itibarıyla 81 il ve 973 ilçede hayata geçirildi. İçecek ambalajlarını geri dönüşüme kazandıran vatandaşlar, her bir ambalaj için 1 lira teşvik bedeli kazanacak.
Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk, 81 ilde eş zamanlı olarak başlatılan Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemine ilişkin basın açıklamasında bulundu. İklim kriziyle mücadele ve atık yönetiminin stratejik önemine vurgu yapan Öztürk, Sıfır Atık vizyonunun en önemli yansımalarından biri olan DOA sisteminin artık ulusal düzeyde uygulanacağını duyurdu.
1 TL teşvik bedeli cüzdana aktarılıyor
Sistem, vatandaşların DOA logolu plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını depozito iade makinelerine veya manuel iade noktalarına teslim etmesiyle çalışıyor. Yapılan iadeler karşılığında her bir uygun ambalaj için 1 lira teşvik bedeli vatandaşa geri dönüyor. Belirlenen teşvik tutarları, DOA cüzdanına tanımlanarak banka hesaplarına transfer edilebiliyor, ATM’lerden çekilebiliyor veya alışverişlerde kullanılabiliyor. Bireysel iadelerde sistemin adil işleyişini desteklemek adına günlük 200 adet ambalaj iadesi sınırı bulunuyor.
İşletmeler için geri dönüşüm modeli
Türkiye'de yıllık yaklaşık 25 milyar adet içecek ambalajı tüketiliyor. Bu ambalajların yüzde 65 gibi büyük bir kısmı otel, restoran ve kafeler gibi işletmelerde oluşuyor. Bu nedenle işletmelerin sisteme katılımı büyük önem taşıyor. Depo bilgi yönetim sistemi üzerinden kayıtlarını tamamlayan işletmeler, toplu olarak iade ettikleri her bir ambalaj için 20 kuruş teşvik bedeli almaya hak kazanıyor. Toplama ve taşıma süreçleri, bu dijital altyapı sayesinde tamamen izlenebilir şekilde yürütülüyor.
Ekonomiye yıllık 30 milyar liralık katkı hedefi
DOA sistemi, çevresel faydalarının yanı sıra ekonomik getirileriyle de dikkat çekiyor. İçecek ambalajı hammaddesi ithalatında yıllık yüzde 35 ila 40 oranında azalma öngören sistemin, Türkiye ekonomisine yıllık yaklaşık 30 milyar liralık değer kazandırması bekleniyor. Ayrıca, önümüzdeki 20-30 yıllık süreçte 20 bin kişiye istihdam alanı açılması planlanıyor. Tamamen yerli sanayiciler tarafından geliştirilen makinelerle hayata geçirilen bu modelin, benzer sistem kuracak ülkeler için de referans olması hedefleniyor.
