ABD siyasetinin kalbinde, İsrail’e yapılması planlanan devasa askeri sevkiyat nedeniyle tansiyon yükseldi. Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi’nin en kıdemli Demokrat üyesi Gregory Meeks, Donald Trump yönetiminin İsrail’e yönelik 2,8 milyar dolar değerindeki dev silah ve mühimmat satış onayını durdurduğunu açıkladı.
Kararına gerekçe olarak sivillerin yaşadığı bölgelerdeki güvenlik risklerini gösteren Meeks, söz konusu mühimmatın uluslararası insani hukuk ilkelerine uygun şekilde kullanılmayacağına dair ciddi şüpheler taşıdığını vurguladı.
Gazze ve Lübnan’daki Yoğun Nüfus Vurgusu
Sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamayla kararı kamuoyuna duyuran Gregory Meeks, ABD’nin İsrail’in savunma hakkına verdiği desteğin arkasında olduklarını ancak bu durumun sınırsız bir onay anlamına gelmediğini belirtti. Pakette yer alan mühimmatın yıkıcı gücüne dikkat çeken Demokrat üye, şu ifadeleri kullandı:
"Trump yönetiminin, stoklarımızdaki en yıkıcı mühimmatlar arasında yer alan 40 bin adet 1 tonluk bombanın transferini önermesi son derece kritik bir eşiktir. Bu mühimmatların Gazze ve Lübnan’ın yoğun nüfuslu yerleşim alanlarında nasıl kullanılacağına dair henüz çözülememiş, son derece ciddi endişelerimiz var. Bu sebeplerle mevcut şartlar altında bu dev satışı onaylamam mümkün değil."
Meeks, Kongre’nin İsrail’e yönelik meşru savunma desteğinin sürdüğünü ancak Amerikan finansmanıyla sağlanan silahların yasal ve sorumlu bir çerçevede kullanıldığından emin olunması gerektiğini sözlerine ekledi.
Son Yılların En Büyüğü: Paket İçeriğinde Ne Var?
15 Eylül Salı günü Kongre’ye gayriresmi olarak bildirilen askeri paket, onaylanması durumunda Washington’ın yakın dönemde İsrail’e tek kalemde gerçekleştireceği en büyük mühimmat satışı unvanını taşıyacak.
Tamamı Amerikan vergi mükelleflerinin fonladığı, yıllık 3,3 milyar dolarlık "yabancı askeri finansman" hibesi kapsamında karşılanması planlanan 2,8 milyar dolarlık paketin içeriği şu unsurlardan oluşuyor:
20.000 adet MK-84 tipi ağır genel maksat bombası (Her biri yaklaşık 1 ton)
20.000 adet BLU-117 sığınak delici ağır bomba (Her biri yaklaşık 1 ton)
20.000 adet I-2000 Penetrator harp başlığı
Kongre’nin Onay Mekanizması Nasıl İşliyor?
ABD yasalarına göre, Beyaz Saray ve savunma yönetimi yabancı ülkelere yönelik askeri satışlarda Kongre’yi bilgilendirmekle yükümlü. Yapılan resmi bildirimin ardından NATO üyeleri ve yakın müttefikler için 15 gün, diğer ülkeler için ise 30 günlük bir değerlendirme süreci başlatılıyor.
Bu yasal süre boyunca Senato ve Temsilciler Meclisi bünyesindeki dış ilişkiler komitelerinin lider isimleri, satışı durdurma ya da askıya alma yetkisine (veto hakkı) sahip bulunuyor. Komitedeki kıdemli üyelerin itirazları çözülmeden satışın resmiyet kazanması mümkün olmuyor.
