İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB), 23 Mart- 1 Nisan 1921 tarihler arasında gerçekleşen İkinci İnönü Savaşı’nın yüzüncü yılında, yeni bir yapıtla okuyucularının karşısına çıktı. Şaduman Halıcı ve Mehmet Alkanalka tarafından kaleme alınan 100. Yılında İnönü Savaşları kitabı, başta İstanbul Kitapçısı olmak üzere tüm mağazalarda yerini aldı. İBB Kültür AŞ tarafından yayınlanan yapıt, özel koleksiyon, arşiv belgeleri ve illüstrasyonlar barındırıyor. Bugüne kadar bütünlüklü olarak ele alınmayan İnönü Savaşları’nı tüm yönleriyle inceliyor. Üç bölümden oluşan yapıtı zenginleştiren unsurlardan biri de Selçuk Ören’in kaleminden çıkan çizim ve görseller.
Ulusun kötü şansı yendiği an
Bilindiği gibi İnönü Savaşları, Kurtuluş Savaşı’ndaki önemli dönüm noktalarından biri. Anadolu’nun işgalden kurtuluşunun habercisi ve bağımsızlığın ilk meşalesi. Bu savaşlar, sadece askerî değil siyasi başarıların da kapısını araladı. Bu dönemde Londra Konferansı’nda Millî Mücadele’nin haklılığı, dünya kamuoyuna duyuruldu. Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği ile Moskova Antlaşması imzalandı. İçeride ise Teşkilat-ı Esasiye Kanunu ve İstiklal Marşı kabul edildi. 1 Nisan 1921’de kazanılan İkinci İnönü Savaşı’nın ardından Gazi Mustafa Kemal Paşa, zaferlerin önemini şu sözlerle değerlendirmişti: “Siz, orada yalnız düşmanı değil, ulusun makûs talihini de yendiniz.”
Yüzüncü yılında İnönü savaşları
100. Yılında İnönü Savaşları’nda Şaduman Halıcı önce düzenli ordu hazırlıkları, Gediz Taarruzu, Çerkes Ethem isyanı, TBMM’deki tartışmaların ve tarafların hazırlıklarının bir panoramasını sunuyor. Ardından gün gün çarpışmaları, taarruzları, geri çekilmeleri ele alıyor. Mehmet Alkanalka ise tarafların askerî güçlerini, harekât planlarını, stratejilerini, taktiklerini; amaçlarını, niyetlerini değerlendiriyor. Yunanların gerek asker sayısı gerekse askerî teçhizat bakımından üstünlüğüne rağmen savaşın nasıl kazanıldığının ipuçlarını veriyor. Öte yandan savaşlarda yer alan kişilerin anılarının bir araya getirilmiş olması, yapıtı ayrıca zenginleştiriyor. Kitapta İsmet İnönü, Vecihi Hürkuş, İzzettin Çalışlar, İsmail Hakkı Tekçe, Şerif Güralp, Viktor Dusmanis gibi isimlerin o döneme ait tanıklıklarına yer veriliyor.
MÜGE YÜCETÜRK
