Türkiye’de başörtüsü mücadelesi denildiğinde akla gelen en güçlü büyük figürlerinden biri olan Şule Yüksel Şenler, vefatının üzerinden geçen 7 yıl geçti. Buna rağmen fikirleri, eserleri ve bıraktığı izlerle hala konuşulmaya devam ediyor. Şenler, yalnızca bir yazar değil dönemin özgürlük sesi olmuştur.
Şule Yüksel Şenler KİMDİR, ASLEN NERELİ?
29 Mayıs 1938’de Kayseri’de dünyaya gelen Şule Yüksel Şenler, Ümran Hanım ve Tahsin Bey’in çocuğuydu. Ailesi aslen Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kökenliydi. Henüz 6 yaşındayken ailesiyle birlikte İstanbul’a göç etti.
İlköğrenimini Koca Ragıp Paşa İlkokulu’nda tamamlayan Şenler, ortaokul ikinci sınıfta annesinin geçirdiği kalp krizi nedeniyle eğitimine ara vermek zorunda kaldı. Bu zorunlu kopuş, onun hayatındaki mücadeleci karakterin de başlangıcı oldu.
Şenler, hiç evlenmedi ve çocuğu olmadı. Yakın çevresine göre bu tercihi, bilinçli bir karardı. Hayatını yazmaya, konferanslar vermeye, gençlerle birebir ilgilenmeye ve başörtüsü mücadelesine adamayı seçti. Kendi ifadesiyle, “bir neslin annesi olmayı” tercih etti.
YAZARLIĞA BAŞLANGICI ve “Şule” İsminin Hikâyesi
Yazarlık kariyerine hayatına henüz 14 yaşında, Yelpaze dergisinde yayımlanan hikayelerle başladı. Asıl adı Yüksel’di ancak yazılarında isminin önüne “Şule”yi ekleyerek kadın bir yazar olduğunu özellikle vurgulamak istedi. Böylece edebiyat ve basın dünyasında Şule Yüksel adıyla daha çok tanındı.
1959’da gazeteciliğe başlayan Şenler, Yeni İstiklal gazetesinin gençlik köşesinde yazmaya başladı. Ardından Kadın gazetesinde “Duyuşlar–Görüşler” başlığıyla dikkat çeken konuları kaleme aldı.
Tesettür Kararı ve Toplumsal Etkisi
Ağabeyi Özer Şenler’in ağır bir hastalık sürecinde kendisine Risale okumasını tavsiye etmesi, Şenler’in hayatında bir kırılma noktası oldu. Bu süreç, onu namaza ve tesettüre yöneltti.
Resim, müzik, ney ve kanun eğitimi almış olmasının yanı sıra modayı ve estetiği yakından takip eden Şenler’in başını örtmesi, dönemin Türkiye’sinde büyük yankı uyandırdı. Şenler’in çizdiği modern başörtüsü ve pardösü modelleri, kısa sürede genç kızlar arasında yayıldı ve “şulebaşı” olarak anılmaya başlandı.
Yazıları, Davaları ve Cezaevi Yılları
Mehmet Şevket Eygi’nin çıkardığı Yeni İstiklal gazetesinde yazdığı yazılar nedeniyle hakkında çok sayıda dava açıldı. Şenler, başörtülü öğrencilerin üniversitede eğitim hakkını savunan en büyük seslerden biriydi.
Dönemin Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay’ın örtülü kadınlara yönelik sözlerine karşı kaleme aldığı mektup sonrası “Cumhurbaşkanına hakaret” suçlamasıyla tutuklandı. Affedilmesine rağmen Bursa Cezaevi’nde 8 ay hapis yattı.
Anadolu Konferansları ve Bir Neslin Uyanışı
Cezaevinden çıktıktan sonra Türkiye’nin dört bir yanını dolaşarak verdiği konferanslarla 1960 ve 1970’li yıllara damga vurdu. Onu dinleyen genç kadınlar, sadece bir yazarla değil; kendilerine güvenmeyi öğreten bir rol modelle karşılaştı.
Bu süreçte Hür Söz, Yeni İstiklal, Babıali’de Sabah ve Bugün gazetelerinde kadın sayfaları hazırladı. Bugün gazetesinde 1967–1971 yılları arasında köşe yazarlığı yaptı. Daha sonra Seher Vakti dergisinin başyazarı oldu.
“Huzur Sokağı” ve Kült Eserler
Şenler’in en bilinen eserlerinden Huzur Sokağı, Türkiye’nin en çok okunan romanları arasına girdi. Roman, Yücel Çakmaklı yönetmenliğinde Birleşen Yollar adıyla sinemaya uyarlandı. Başrollerde Türkan Şoray ve İzzet Günay yer aldı. 2012 yılında ise Huzur Sokağı, televizyon dizisi olarak yeni kuşaklarla buluştu.
Eserleriyle Bıraktığı Miras
Şule Yüksel Şenler, edebiyat ve düşünce dünyasına çok sayıda eser kazandırdı. Bunlardan bazıları:
- Gençliğin Izdırabı
- Hidayet
- Bize Ne Oldu
- İslam’da ve Günümüzde Kadın
- Uygarlığın Gözyaşları
- Kız ve Çiçek
- Bir Bilinçli Öğretmen
Bu eserler, bugün hala genç okuyucular tarafından ilgiyle okunuyor.
Ardında bıraktığı iz
28 Ağustos 2019’da, 81 yaşında tedavi gördüğü hastanede vefat eden Şenler, Eyüp Sultan Camii’nde kılınan cenaze namazının ardından Mihrişah Valide Sultan Haziresi’ne defnedildi.
Adını taşıyan Şule Yüksel Şenler Kız İmam Hatip Liseleri, hanımlar konakları ve bilgi evleri, onun mücadelesinin yaşatmaya devam ediyor.
