Daha hafif uçaklar, daha fit yolcular

Türk Hava Yolları iştiraklerinden olan TCI (Turkish Aircraft Interiors) 2023 yılında TCI Cabin Interior, TSI Seats ve Cornea Aerosystems'in birleşmesiyle kurulan, uçak koltukları, mutfak sistemleri, tuvaletler, uçuş içi eğlence teknolojileri ve uçuş içi bağlantı çözümleri alanlarında onlarca yıllık birikmiş uzmanlığı bir araya getiren sessiz ama iyi işler yapan bir şirket.

Şimdilerde tasarruf amacına yönelik olarak uçakların hafifletilmesi ve daha az yakıt yakması için kafa yoruyor ve derin araştırmalar yapıyorlar. İşte bu çalışmaların sonucu olarak ortaya çıkan Milligram adlı koltukları büyük bir gururla tanıtıyorlar. Airbus A320 ve Boeing 737 gibi dar gövdeli uçaklar için optimize edilmiş olan bu koltuk, verimlilik, konfor ve yeniliği bir araya getirmek üzere tasarlanmış yeni nesil bir ekonomi sınıfı koltuğudur. EASA (European Aviation Safety Agency) Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı tarafından da tam sertifikalandırılmış olup, güvenlik ve kalite açısından en yüksek standartları karşılayan mükemmel bir ürün. Milligram adlı bu koltukların en büyük özelliği sadece 9 kilogram olması. Hafif ve ince profilli tasarımı, uçağın toplam ağırlığını azaltarak yakıt tasarrufu ve havayolu işletmecileri için ölçülebilir ekonomik faydalar sağlayan bu koltuk verimlilik kazandıran bir ürün olarak öne çıktı.

Havayolları yöneticileri uçakların daha az yakıt tüketmesi için her yolu denerken, fazla kilolu yolculardan ek ücret alabilmek için zaman zaman ürkek de olsa seslerini çıkarıyor.

Şimdilik şehir efsanesi veya fantezi olduğu ve de kesinleşmiş bir durum olmadığı için kilolu yolcular rahat. Kaldı ki, bunun bir de insan hakları boyutu var ki, böyle bir uygulama hayata geçerse yer yerinden oynar.

Fakat, sağlık veya estetik nedenlerle kendiliğinden zayıflamak isteyenlerin bu gayreti en çok da havayollarını mutlu ediyor. Çünkü, kaybedilen her kilo, yakıt tasarrufu sağlıyor ve uçak şirketlerine para olarak geri dönüyor. Milyonlarca yolcu uçuran havayolları için bu tasarrufun bedeli milyonlarca dolara eş değerde önemli bir miktar. Havayolları, uçakları daha hafif hale getirmek için farklı yollar deniyorlar.
‘Jefferies Research Services’ adındaki kuruluşun analizlerine göre, zeytinin çekirdekleri çıkarılıyor, ince ve hafif malzemeler kullanılıyor. Analistler, “Havayolları, uçak ağırlığını azaltıp yakıt tüketimini düşürmek için uzun süredir sıra dışı yöntemler arıyor ve böylece en büyük maliyet kalemini sınırlıyor” diyorlar.

CBS Televizyonundaki habere göre, Ozempic ve Wegovy gibi kilo kaybı sağlayan ilaçlar toplumda ortalama yüzde 10’luk bir kilo kaybına yol açarsa, havayollarındak toplam yolcu ağırlığı da yüzde iki azalabilirmiş. Bu, yakıt tüketiminde yüzde bir buçuk tasarruf ve hisse başına yüzde dört kazanç gibi bir artış anlamına geliyormuş. Jefferies, Boeing 737 Max 8 üzerinden örnekleme yapmış ve boş ağırlığı 44 bin 906 kilogram olan uçak, 20 bin 865 kilogram yakıt taşıyabiliyormuş. 178 yolcu ve yaklaşık bin 824 kilo ek kargoyla kalkış yapan bir uçağın ağırlığı 82 bin 600 kilograma ulaşıyor. Yolcuların yüzde 10 kilo kaybetmesi durumunda uçak toplamda 80 bin 742 kilogram ağırlığa düşüyormuş. 

Bu fark, ABD’deki dört büyük havayolu şirketi olan American, Delta, United ve Southwest için yıllık yaklaşık 580 milyon dolarlık yakıt bir tasarrufu sağlıyormuş. Bu yıl söz konusu bu dört havayolu şirketinin toplam yakıt harcamasının 38,6 milyar dolar olması bekleniyormuş. Az bir para değil.

Jefferies, araştırmayı kilo kaybı ilaçlarının piyasaya sürülmesi ve 2023’te yayımlanan “kilo kaybının yakıt maliyetine etkisi” raporunun ardından yaptı. 

Analistler, “İlaç artık hap formunda ve obezite oranları düşüyor; daha yaygın kullanım bel çevresinde daha büyük etkiler yaratabilir” yorumunda da bulunurken havayolu şirketleri yapılan çalışmaları büyük bir ilgiyle izliyor. Bekleyelim ve de olacakları görelim. 

Mutlu yarınlar Türkiye’m.

Üretim ve teslimat sayısında yarış 2025’ın lideri Airbus mı, Boeing mi?

İstatistiklere göre gökyüzündeki uçak sayısı duruma göre 8 bin ile 20 bin arasında bir değişim göstermekte. Buna yerdeki uçakları da dahil edince bu sayının 30 bine çıktığı söylenebilir.

Sayı değişkendir, çünkü bir yandan üretilen uçaklar filolara dahil oluyor, bir yandan da uçuş ömrünü tüketen seferden alınıp yere indiriliyor. 

Dünyada en önemli iki uçak üreticisi olan Airbus ve Boeing’in 2025 yılında ne kadar uçak ürettiğine bakıp kimin lider olduğunu anlayabilir miyiz?

Üretim rakamları kesin belirleyici olma durumunda değildir, fakat yol gösterir.

Önce Alman-Fransız iş birliğiyle doğan Airbus markasının sayılarına bakalım.

Airbus’tan yapılan açıklamayla, 2025 yılında dünya çapında 91 müşteriye 793 ticari uçak teslim edildiğini ve aynı yıl brüt olarak bin adet uçak siparişi alındığını öğrenebiliyoruz. Bu sayı, Airbus’ın 2024 yılında üretip teslim ettiği 766 uçağa göre yüzde dörtlük bir artış anlamına gelmekte.

Airbus’ın 2025 yılı hedefi olan 820 uçak sayısını A320 uçaklarının gövde panelleri ve tedarikçi kaynaklı kalite sorunları nedeniyle 790 uçağa kadar düşürmesiyle, gerçekleşen üretim sayısının revize edilen üretim sayısının üstüne çıkması sağlamıştır. 

Bu sayı da beklentilerle örtüşmüştür.  

A320 ailesi liderliğini sürdürürken, yeni versiyon A220 büyüme trendine girmiş bulunuyor. Geniş gövdeli büyük uçakların tercihi de istikrarlı gidiyor.

Dar gövdeli uçaklar, 2025 yılında Airbus'ın üretim hacminde yine baskın konumdaydı. 

A320 ailesi, bir önceki yıla göre az bir artışla 607 teslimat gerçekleştirirken, A220 uçakları 2024 yılında 75 olan teslimat sayısını 93'e çıkararak güçlü bir büyüme kaydetti.

Geniş gövdeli uçaklara gelince onların teslimat süreci de istikrarlı seyretti. 36 adet A330 tipi uçak ve 57 adet A350 tipi uçak sorunsuz teslim edildi, bu da bir önceki yılın toplam A350 tipi uçak teslimat sayısına eşit gerçekleşti.

Airbus, 2025 yılı için bin adet brüt sipariş ve 889 net sipariş alındığını açıklarken, bekleyen uçak sayısı yıl sonunda rekor seviye olan 8 Bin 754’e kadar ulaştı; Bunların arasında bin 124 adet geniş gövdeli uçağın yer alması da ayrı bir rekor oldu.

Airbus, gelen talebin üretimin üzerinde seyretmeye devam ettiğini özelikle vurgulayarak, bunun da yıl boyu sipariş-satış oranının dengede olduğu gerçeğini yansıttığını açıklıyordu. 

2026 hedefleri ise henüz açıklanmadı.

BOEING İYİYE DOĞRU GİDİYOR

ABD'li üretici, Airbus ile arasındaki teslimat açığını kapatamamış olsa da bu sayı azaltmış durumda. Siparişler açısından bakıldığında ise Boeing'in 2025'in ilk on bir ayında kaydettiği 999 net siparişle, Airbus'ın tüm yıl için kaydettiği 889 net siparişe kıyasla daha güçlü bir yıl geçirdiği görülüyor.  

Boeing, 2025 yılında 600 ticari uçak teslim ederek 2018'den bu yana en yüksek yıllık teslimat sayısına ulaştı ve toparlanma sürecine girdi denilebilir. 

Boeing, yılın son çeyreğinde 160 ticari uçağı teslim ettiğini, bu teslimatların büyük bölümünün 737 ve 787 tipi uçak modellerinden oluştuğunu açıkladı.

2026’da yapılan açıklamaya göre, şirket, son çeyrekte 737 ailesine 27 Boeing 787 Dreamliner, 10 Boeing 767 ve altı Boeing 777'nin yanı sıra 117 uçak teslim etti. Tüm yıl boyunca teslim edilen uçaklar arasında 447 adet Boeing 737, 88 adet Boeing 787, 35 adet Boeing 777 ve 30 adet Boeing 767 tipi uçak yer aldı.  
Boeing, sadece Aralık 2025’te 63 uçak teslim etti, bunların arasında 737 ailesi kapsamında 44 adet MAX jeti de vardı. Bu performans, Boeing'in güvenlik krizleri, kalite sorunları ve tedarik zinciri kısıtlamaları nedeniyle yaşadığı yıllar süren durgunluğun ardından yeniden ivme kazandığı bir yılın zirvesiydi.

Boeing'in teslimat sayısındaki bu artışa rağmen, rakibi Airbus 2025 yılında 793 uçak teslim ederek yarışta öne geçti. Ancak, satışlarda Boeing, Avrupalı rakibi Airbus'ı geride bıraktı; Boeing, yıl boyunca bin 173 adet net uçak siparişi alırken Airbus'ın sipariş sayısı 889'da kaldı. Bu, Boeing'in 2018'den bu yana ilk kez net sipariş bazında Airbus'ı geride bırakması anlamına geliyor.