Sessiz Şehirlerin Büyük Sürprizi: Kütüphaneler Kimin Evine Dönüştü?
Türkiye genelinde kütüphaneye giden kişi sayısına göre sıralanan ilk 10 şehir:
İstanbul: 6.577.638
Batman: 2.375.018
Kayseri: 2.192.825
Samsun: 1.471.418
Van: 1.308.178
Konya: 1.264.469
Isparta: 1.094.734
İzmir: 1.031.055
Diyarbakır: 942.877
Sivas: 877.251
olarak açıklandı. Listeye bakıldığında insanın gözü ister istemez alıştığı tablolara kayıyor; metropoller, sanayi devleri, büyük öğrenci kentleri... İstanbul, 6,5 milyonu aşan ziyaretçi sayısıyla zirvede yer alarak şaşırtmıyor belki. Ancak listeyi incelemeye devam ettiğinizde ezberleri bozan bir Anadolu tablosuyla karşı karşıya kalıyorsunuz.
TUİK verileriyle hazırlanan haritada, kütüphaneye giden kişi sayısı baz alındığında Batman 2,3 milyonla Türkiye ikincisi, Kayseri ise 2,1 milyonla üçüncülük kürsüsünde. Samsun, Van, Konya, Isparta ve Diyarbakır gibi illerin İzmir’i geride bırakması veya baş kafa yarışması, kültürel alışkanlıklarımızın ve kamu alanlarının kullanım biçiminin ne kadar hızlı kabuk değiştirdiğini gösteriyor.
Peki, bu sayıların ardındaki gerçek hikaye ne?
Bir şehirde kütüphane kullanımının patlama yapması yalnızca o bölgenin "okuma aşkıyla" açıklanamaz. Bu tablo; kütüphanelerin artık sadece tozlu raflardan kitap alınan soğuk mekanlar olmaktan çıkıp, gençlerin sosyalleştiği, sıcak bir çalışma ortamı bulduğu ve en önemlisi sınavlara hazırlandığı yaşam alanlarına dönüştüğünün en somut kanıtıdır.
Batman ve Van gibi genç nüfus oranının son derece yüksek olduğu doğu illerimizde, modern millet kıraathanelerinin ve yeni nesil kütüphanelerin açılması muazzam bir karşılık bulmuş durumda. Yeterli imkanı veya sessiz çalışma ortamı olmayan binlerce genç, geleceğini inşa etmek için sabahın erken saatlerinde bu kapılara dayanıyor.
İstanbul’un devasa nüfusuna kıyasla Anadolu’daki bu yoğunluk, doğru altyapı kurulduğunda toplumun bilgiyle buluşma iştahının ne kadar yüksek olduğunu kanıtlıyor. İzmir ve Ankara gibi devlerin orta sıralarda kalması ise belki de bu şehirlerdeki gençlerin alternatif mekanlara (özel kütüphaneler, kafeler, üniversite kampüsleri) daha kolay erişebilmesinden kaynaklanıyor.
Liste bize açıkça şunu söylüyor: Anadolu’nun sessiz şehirlerinde gençler kütüphaneleri birer sığınak, birer gelecek kapısı olarak görüyor. İlk 10 sıralaması bir istatistikten ibaret değil; imkan verildiğinde Anadolu insanının o imkanı sonuna kadar nasıl sahiplendiğinin resmidir.
