Havayolları yabancılara neden sponsor olur?

Günümüzde ekonomik hayatta çok yaygın bir uygulama olan sponsorluk konusu üç
ayrı başlıkta toplanmakta.
Maddi (Finansal) Sponsorluk: Bir etkinliğin, bir sanatçı veya sporcunun bazı ihtiyaçlarını nakden karşılanması.
Ürün veya Hizmet Sponsorluğu: Nakdi destek yerine ihtiyaç duyulan eşya, malzeme, yiyecek ve içeceklerin ücretsiz olarak sağlanması.
Medya Sponsorluğu: Televizyon dergi, radyo ve internette kişilere ve kurumlara tanıtım desteği verilmesi.

Sponsorluk spor kulüplerinin futbol kulüplerinin adeta bir can simididir. Özellikle ulaşım ve konaklamalarda sponsorluklar çok işe yaramakta olup yasal ve açık bir maddi destektir. Türkiye’de faaliyet gösteren futbol ve spor kulüplerine kimlerin sponsor olup destek verdiğini hep biliyoruz. Şu bir gerçek ki, sponsorluk pastasından en büyük payı dört büyük kulüp alıyor.

Sponsorluğa ihtiyaç duyulmasının en büyük nedenlerinden biri astronomik ücretlerle yapılan yabancı futbolcu transferlerdir. Buna en iyi örnek olarak da Trabzonspor Kulübü’nün Liverpool Kulübü’nden aldığı ve 17 milyon Euro ödeyeceği Mısırlı Salah gösterilebilir.

Ancak, öncelikle yerli kulüplere destek olmasını beklenen ticari, sinai ve finansal şirketlerin yabancı takımlara sponsor olması da yaygın uygulama. Bu bağlamda, ülkemizde faaliyet gösteren belli başlı dört havayolu şirketinin reklamlarını yapmak, tanınır olmak, daha çok yolcu taşımak ve çok para kazanmak için hangi yabancı kulüplerle iş birliği yaparak, partnerlik ve sponsorluk anlaşması imzaladığını objektif olarak mercek altına alalım.

Yabancı kulüp sponsorluklarında ilk sırayı çok tanınır olmalarından ötürü İngiltere’deki futbol kulüpleri alıyor. Ülkemizin en büyük dört havayolu şirketi THY, Pegasus, Sun Ekspres ve Corendon İngiliz futbol kulüpleriyle iş birliği ve sponsorluk anlaşması yaptı.

Havayolu şirketlerimiz bu sponsorluk anlaşmalarına milyonlar ödemekte, fakat karşılığını kat kat geri almakta.

THY LIVERPOOL’A SPONSOR

Ortaklık yapısına göre kamu kurumu gibi algılanan ve hisseleri de borsa işlem gören Türk Hava Yolları Anonim Ortaklığı, dünya çapında bir şirket olarak, yabancı kişi ve kuruluşlara en çok sponsor olan şirketlerimizdendir. En çok uçuşu 301 noktayla yurt dışına yapan ve en çok da yabancı yolcudan para kazanan THY’nin bu davranışını işin uzmanları doğru ve yerinde karar olarak görürken, vatandaşlarımız da “Yerlilere destek olsa daha olmaz mı” diyerek sorguluyor. Haklarını teslim etmek gerekirse şirketlerimiz ülkenin diğer kulüplerine de destek olmakta.

Ülkemizin en büyük havayolu şirketi olan ve dünyanın en çok yerine uçan THY, 2027/28 sezonu için, erkek, kadın ve akademi formalarının önünde yer alacak havayolu logosuyla, tam 17 yıl sonra 1 Haziran 2027'den itibaren İngiltere’nin dünyaca ünlü Liverpool Futbol Kulübü'nün Ana Kulüp Ortağı olacağını duyurdu. Resmi açıklamada LFC’ye ödenecek miktar belirtilmedi. Ülkemizin ikinci büyük havayolu şirketi olan ve hisseleri borsada işlem gören Pegasus da global marka olmak için dünyanın en köklü ve en çok takip edilen spor kulüplerinden İngilizlerin Chelsea Futbol Kulübü ile 2025 yılında anlaşma yaptı.

Anlaşmayla Pegasus, Chelsea’nin futbol takımlarının Resmi Havayolu Partneri oldu. İngiltere’de halen beş ayrı noktaya uçan Pegasus daha fazla noktaya uçmayı amaçlıyor.

Hisselerinin yarısı Alman Lufthansa yarısı da THY’ye ait olan Sun Ekspres şirketi de İngiltere’nin Crystal Palace Futbol Kulübü ile 2025 yılında resmi havayolu partneri anlaşması imzaladı.

Yurt içi tarifeli sefer yapmayan ve dış hat turistik yolcu taşımacılığı yapan Corendon Havayolları da yine aynı şekilde Acun Ilıcalı’nın sahibi olduğu İngiltere’nin Hull City Futbol Kulübü ile 2022 yılında başlayan sponsorluk iş birliğini uzatarak 2028/29 sezonunun sonuna kadar forma sponsoru olacak.

Dört büyük havayolu şirketimizin aynı ülkede dört futbol kulübüne sponsor olması elbette bir tesadüf değildir. İngiltere liglerinde en çok seyredilen ve başarılarıyla adından çok söz edilen bu kulüplere sponsor olmakta diğer havayolu şirketlerinin yarıştığı bir gerçek. Emirates’in, Ethiad’ın ve diğer tanınmış havayolu şirketlerinin de İngiliz ve diğer Avrupalı kulüplere sponsor olması da tesadüf olmayıp onların bilinirliği, tanınırlığı üzerinden kendilerini tanıtmak daha çok yolcu taşımak amacına yönelik akıllı bir iştir.

Global yarışta söz sahibi olmak için global markalarla iş birliği önemlidir. Havayolu şirketlerimiz de gereğini yapıyor, ekonomimiz için çalışıyor.

Mutlu yarınlar Türkiye’m.

———————————————————-

1990’da 20 uçaklık anlaşma imzalamıştı
THY Başkanı Kozlu, Boeing’ten ne istedi?

Asıl konuya değinmeden önce size Mehmet Cem Kozlu’yu tanıtayım. 1946 yılında İstanbul’da doğdu. Orta ve lise öğrenimini Robert Kolej’de yapan Kozlu, ABD, Ohio’daki Denison Üniversitesi’nden mezun olduktan sonra 1971’de Stanford Üniversitesi İş İdaresi Fakültesi’nden yüksek lisans (MBA) derecesi aldı. Doktorasını ise Boğaziçi Üniversitesi İdari Bilimler Fakültesi’nde tamamladı. Kozlu, Amerika Birleşik Devletleri ve Türkiye’de çeşitli şirketlerde yönetici olarak görev yaptı. 1988’de Başbakan Turgut Özal’ın isteğiyle Türk Hava Yolları Genel Müdürü olarak atandı. ANAP’tan İstanbul milletvekili seçildiği 20 Ekim 1991 genel seçimine kadar THY Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu Başkanı olarak hizmet verdi. Kozlu, 1997-2003 yılları arasında tekrar THY Yönetim Kurulu Başkanlığı yaptı. 1995 genel seçimlerinde yeniden aday olmayan Kozlu, Coca-Cola Şirketi’nde 51 ülkeyi kapsayan Viyana merkezli Orta Avrupa, Avrasya ve Orta Doğu Grubu’nun başkanlığını yaptıktan sonra 2006’da emekli oldu. 1990 yılında Avrupa Hava Yolları Birliği AEA’ya başkan seçilen ve bir dönem Uluslararası Hava Taşıyıcıları Birliği IATA’nın eğitim fonunun başkanlığını yürüten Cem Kozlu farklı dönemlerde yönetim veya danışma kurulunda görev aldığı kurumlar arasında Eximbank, TAV Havalimanları, Hürriyet Gazetesi, EVYAP, Coca-Cola İçecek, Coca-Cola Bottling Co. Of Saudi Arabia (Riyad), A.G. Anadolu Grubu A.Ş., NBC Coca-Cola (Ramallah- Filistin), Trader Media East (Amsterdam), Godiva (New York), Multon ZAO (Moskova) ve Global Investment House (Kuveyt) bulunuyor. Kozlu halen Pegasus Havayolları, Do&Co A.G. (Viyana), Koç Holding A.Ş. ve Şişecam A.Ş.’nin yönetim kurullarında görev yapıyor ve Global İlişkiler Forumu’nun Yönetim Kurulu Başkanlığı’nı yürütüyor.

Kozlu'nun "21.Yüzyılda Uluslararası Pazarlama", "Uluslararası Pazarlama", "Türkiye Mucizesi için Vizyon Arayışları ve Asya Modelleri", "Kurumsal Kültür", “Sogo-Şoşa” (Dışa Açılmada Bir Japon Dersi), "Öfke'den Çözüm'e", "Bulutların Üstüne Tırmanırken" (THY’de yöneticilik yaptığı yılları anlatır), Liderin Takım Çantası", "Liderin Kitaplığı", "Avrupa’ya Hayır Diyebilen Türkiye" adlı eserleri bulunmaktadır. Son olarak Sandima Tableti adlı bir roman yazan Kozlu bu kitabında medeniyetin Yunanistan’da değil, Anadolu’da doğduğu tezini anlatıyor. Kitabının tanıtımı için gazeteci Güntay Şimşek’ın Habertürk Tv’deki Airport adlı programına katılan Cem Kozlu arkeolojiye olan merakının uygarlıkların doğuşuna ilgi duymasının bu kitabı yazmasına neden olduğunu anlatırken Türk Hava Yolları yönetimindeyken yaşadığı bir anısını şöyle dile getirdi. Yıl 1990 veya 91. Boeing ile 10+10 olmak üzere 20 adet 737-800 tipi uçak için anlaşma imzaladık. Bizden bir isteğiniz var mı diye sorduklarında benim o anda bir arkadaşımın bana ilettiği konu aklıma geldi. Arkadaşım THY olarak bizden Sarıyer’deki körler okulu için alfabe istemişti. (Altı Nokta Körler Vakfı). Ben de bu talebi onlara ilettim. (Görme engelli alfabesi, dokunma duyusuyla okuyup yazmayı sağlayan, altı kabartılmış noktadan oluşan Braille alfabesi olarak bilinir.) Boeing’çiler Cem Kozlu’nun bu insani talebini hiç üstelemeden kabul edip, ilk uçakla istenilen sayıda alfabeyi İstanbul’a göndermiş. Hakkını teslim etmek gerekir ki, Cem Kozlu’nun başarılı bir yönetici olmasının yanı sıra, bir insan olarak iyilik ve yardım konusunda da üstün özelliklere sahip olduğunu hiç tereddütsüz söyleyebilirim. Belki bir başka yönetici olsa kendisi için bir şey isteyebilirdi. Cem Kozlu Boeing’ten ona yakışan bir taleple bulunmuştu. Yine aynı şekilde gelen bu talebe hemen cevap veren ve Türkiye’de yıllarca sosyal sorumluluk etkinlik ve projelerine önemli katkıda bulunan Boeing Inc. üst yönetimine ve Türkiye Başkanı olarak geçmişte ve şimdi görev yapanlara verdikleri destekler için Türk halkı adına teşekkür ederiz.