Bankaların batık kredisinde hangi iller önde; konkordato ve iflas dalgası (II)

3. HACİM ŞAMPİYONLARI: BATIK HAVUZU İSTANBUL

Tutar ölçüsünde tablo tersine dönüyor. İstanbul 265,8 milyar lirayla yurt içi takipteki alacakların neredeyse üçte birini tek başına taşıyor. İlde nakdi krediler %21,6 artışla 9 trilyon 865 milyar liraya çıkarken takipteki kısım %39 büyüdü. Takip oranı %2,36'dan %2,69'a yükseldi ve %3,1'lik Türkiye ortalamasının altında kaldı. İstanbul oransal olarak "iyi" görünür, ama sistem açısından en büyük tek stres kaynağıdır.

Ankara kamu ve kurumsal kredi yoğunluğu sayesinde büyük şehirler arasında en sağlam görünüyor; stok %49 büyüse de oran dar bir aralıkta.

İzmir üç büyük il içinde kredi kalitesi en hızlı bozulan şehir. Oranın yaklaşık 1 puan yükselmesi, sanayi, ticaret, turizm ve ihracatın birlikte baskı altında olduğunu gösteriyor.

İstanbul yavaş büyüyor gibi görünse de her 1 puanlık oran değişimi, nakdi kredi hacminin büyüklüğü nedeniyle onlarca milyar liralık karşılık anlamına geliyor.

3.1 Yığılma: İlk on il sorunlu kredilerin yaklaşık üçte ikisi

Hacim sıralamasında üç büyük ili Bursa (33,7 milyar TL), Gaziantep (33,1), Adana (30,9), Antalya (29,8), Kocaeli (26,5), Konya (23,9) ve yaklaşık 20 milyar liralık Mersin izliyor. Üç büyük ildeki takipteki krediler 402,2 milyar lirayla toplamın yaklaşık %43,8'ini, ilk on il ise yaklaşık 600 milyar lirayla %65'ini oluşturuyor.

Diğer 71 il, kredi pastasının yaklaşık üçte birine sahip olmasına rağmen daha hızlı bozuluyor ve oranı ilk on ilden bir puan daha yüksek. Kısacası hacim metropolde toplanıyor, ama ivme taşrada.

4. ORAN ŞAMPIYONLARI: DOĞU VE GÜNEYDOĞU

Takipteki kredilerin toplam kredilere oranına bakıldığında liste tamamen farklılaşıyor:

Bu beş ilin ortak noktası, kredi pastasındaki düşük paylarına karşın yüksek oranları. Oranın ulusal ortalamanın (%3,1) iki-üç katı olması, bu bozulmanın son dokuz ayda oluşmadığını, yıllardır süren yapısal bir sorun olduğunu düşündürüyor. İlginç olan, bu beş ilin hız şampiyonları listesinde yer almaması: Burada sorun "yeni patlayan" değil, "yüksek seviyede kalıcı olan" bir sorun.

5. BANKADAN MAHKEMEYE: KONKORDATO VE İFLAS SAYILARI

Batık kredinin son durağı çoğu zaman mahkeme oluyor. Basında yer alan 2026 konkordato istatistiklerine göre ilk on ayın tablosu şöyle:

Bu tablo üç şey söylüyor:

Mahkemeler süzgeci sıkılaştırıyor. Geçici mühlet kararlarının azalması ve ret sayısının sert artışı, borç ödeme gücü zayıf görülen şirketlere koruma sağlamanın zorlaştığını gösteriyor.

Çıkış kapısı daralıyor ama açık. Tasdik sayısı arttı, ancak toplam başvuru havuzuna oranla başarıyla çıkabilen şirket sayısı hâlâ sınırlı.

İflas rekor kırıyor. Reddedilen ya da başarısız olan dosyaların bir kısmı iflasa dönüşüyor; iflas sayısının yıl bitmeden 2025 toplamını aşması bunun işareti.

Başvuruların seyri de aynı hikâyeyi anlatıyor. Bloomberg HT'nin aktardığına göre konkordato başvuruları 2024'te 1.208'e, 2025'te 2.008'e çıktı. 2025'te kesin mühlet kararları 2024'e göre %106 arttı. Başvuruların sektörel dağılımında tekstil ve hazır giyim, inşaat, metal ürün imalatı, sebze-meyve toptancıları ve gıda öne çıktı. 2026'nın ilk on ayında inşaat sektörü başvurularda ilk sıraya yerleşti.

6. HARİTALARI ÜST ÜSTE KOYMAK: HANGİ İLLERDE KONKORDATO BASKISI BEKLENİYOR? (HİPOTEZ)

Konkordato ve iflas verileri il bazında açık olmadığı için aşağıdaki eşleştirme bir çalışma hipotezidir. Mantık şu: Takip oranı hızla yükselen illerin sektör yapısı, konkordato başvurularında öne çıkan sektörlerle örtüşüyorsa o illerde yakın dönemde mahkemelere yansıma beklenebilir.

Bu tablodan çıkardığım ders: Konkordato dalgası tek bir il haritası değil, sektör × il × teminat yapısının kesişimi. Bir ilin takip oranı yükseldiğinde ilk bakılacak yer, o ildeki baskın sektörün ihracat ve girdi maliyeti dinamiğidir.

7. HUKUKİ ÇERÇEVE: KONKORDATODAN İFLASA GİDEN YOL

Bu bölüm genel çerçeveyi özetler; somut dosyada güncel kanun metni ve içtihada bakılmalıdır.

7.1 Konkordato nasıl işler?

Başvuru: Borçlu, ön proje, mali tablolar ve İİK m. 286'da sayılan belgelerle asliye ticaret mahkemesine başvurur.

Geçici mühlet: 3 ay, gerekirse 2 ay uzatılabilir (toplam en çok 5 ay). Mahkeme geçici komiser atar; borçlu aleyhine takip yapılamaz ve başlamış takiplere devam edilemez.

Kesin mühlet: Konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğu anlaşılırsa 1 yıl verilir; gerekirse 6 ay uzatılabilir.

Alacaklılar toplantısı ve oylama (İİK m. 302): Proje, kaydedilmiş alacaklıların ve alacakların yarısı ile ya da kaydedilmiş alacaklıların dörtte biri ve alacakların üçte ikisini aşan çoğunlukla kabul edilmiş sayılır. Toplantıdan sonra yedi günlük iltihak süresi işler.

Tasdik: Mahkeme tasdik şartlarını (İİK m. 305) inceler ve komiseri dinledikten sonra kesin mühlet içinde karar verir.

7.2 İflasa giden yol

2018'deki 7101 sayılı Kanunla iflasın ertelenmesi kurumu kaldırıldı ve yerine konkordato yeniden düzenlendi. Bu nedenle, konkordato talebinin reddi tek başına iflas anlamına gelmez; ancak reddedilen ya da tasdik edilmeyen dosyaların bir kısmı iflasla sonuçlanıyor. Sermaye kaybı ve borca batıklık (TTK m. 376 ve ilgili İİK hükümleri) gündeme geldiğinde yönetim kurulunun yükümlülükleri ve şahsi sorumluluk riski ayrıca değerlendirilmelidir.

7.3 Bu verilerle ilişkisi: bankalar çoğu dosyada ağırlıklı alacaklı

Takibe düşen krediler, konkordato oylamasında bankaların çoğu dosyada belirleyici alacaklı olduğunu hatırlatıyor. Bu nedenle bankanın takip portföyündeki bozulma, hem bireysel dosyalarda hem de sektör genelinde konkordato projelerinin kabul edilebilirliğini etkiler. Bankaların karşılık politikası, yeniden yapılandırma iştahı ve rehinli alacak payı oylama dengesini şekillendirir.

8. UYGULAMA: KİM NE YAPMALI?

Bu bölümdeki öneriler benim mesleki değerlendirmemdir.

Borçlu şirketler için

Takibe düşmeden önce gecikme, limit kullanımı, çek-senet protestoları ve vergi/SGK borçlarındaki sinyalleri izleyin.

Geçici nakit sıkışıklığı ile yapısal borç sürdürülemezliğini ayırın. İlki yeniden yapılandırma ile, ikincisi konkordato ya da tasfiye ile ele alınmalıdır.

Konkordato için belge disiplinini erkenden kurun: Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) 14 Mayıs 2026 tarihli duyuruyla konkordato talebine eklenecek belgelere ilişkin yönetmelikte değişiklik yapıldığını duyurdu; güncel metne bakmak gerekir. Eksik dosya geçici mühlet kararını engelleyebilir.

Aile şirketlerinde şahsi kefaletleri, grup içi teminatları ve ortak-şirket cari hesaplarını konkordato öncesi netleştirin.

Alacaklılar (bankalar, tedarikçiler) için

İl ve sektör bazlı yoğunlaşma limitlerini bu veriyle gözden geçirin; TFRS 9'daki ileriye dönük makro varsayımların bölgesel farkları yansıtıp yansıtmadığını sorgulayın.

Rehinli ve rehinsiz alacak dengesini erken analiz edin; oylama gücü buradan şekillenir.

Komiser, bilirkişi ve denetçiler için

Proje değerlemesinde sektör ve bölge makro verisini açıkça belgeleyin. Gerçekçi olmayan tahsilat ve satış varsayımları, tasdik aşamasında en sık sorgulanan noktalardandır.

9. MEVZUAT VE POLİTIKA GÜNDEMİ

Bloomberg HT, Ocak 2026'da hükümetin son yıllarda artan konkordato başvurularını zorlaştırmayı planladığını, hükümetin mekanizmanın kötüye kullanıldığı görüşünü vurguladığını aktardı.

Yargı Paketi (7589 sayılı Kanun) 31 Temmuz 2026'da Resmî Gazete'de yayımlandı; İcra ve İflas Kanunu dahil 13 kanunda değişiklik yaptı. Bazı maddeler 31 Ekim 2026'da yürürlüğe girdi. Konkordatoyu ilgilendiren maddeler için güncel metin ayrıca incelenmelidir.

Adalet Bakanlığı'nın hazırladığı Cebrî İcra Kanunu Taslağı, konkordato uygulamasındaki sorunları ele almayı amaçlıyor.

Mevzuat değişirken iki şey sabit kalıyor: Mahkemeler fiilen daha seçici davranıyor ve zamanında hazırlanmış, gerçekçi bir proje önceki yıllara göre çok daha kritik.

SONUÇ

Batık kredi haritası ile konkordato–iflas istatistikleri aynı hikâyenin iki bölümü. Hızda Edirne, Karabük ve Adıyaman; hacimde İstanbul, Ankara ve İzmir; oranda Mardin, Diyarbakır ve Şırnak ön planda. Mahkemede ise reddin ve iflasın arttığı, mühletlerin seçici verildiği bir dönemdeyiz. %3,1'lik ulusal oran yerel kırılganlığı örtmemeli. Bankalar için bu, bölgesel portföy yönetimi ve karşılık planlaması; işletmeler için erken müzakere, belge disiplini ve gerçekçi nakit akışı projeksiyonu demek.