Pamphylia bölgesinin en görkemli yerleşimlerinden biri olan Aspendos Antik Kenti, arkeoloji dünyasını heyecanlandıran yeni bir keşfe ev sahipliği yapıyor. Antalya'nın Serik ilçesinde yer alan antik kentte sürdürülen çalışmalarda, dev tiyatro yapısı ile kentin üst yönetim merkezi olan akropolisi birbirine bağlayan yaklaşık 2 bin yıllık "Tiyatro Caddesi" tamamen ortaya çıkarıldı.
Afyon Kocatepe Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mustafa Bilgin başkanlığındaki ekibin 2022 yılından bu yana titizlikle sürdürdüğü kazılar, Kültür ve Turizm Bakanlığının "Geleceğe Miras Projesi" dâhil edilerek büyük bir ivme kazandı.
Tiyatrodan Akropolise Uzanan Tarihi Güzergah
Yaklaşık 300 metrelik bölümü titiz çalışmalarla temizlenen cadde, antik dönemde Aspendos’un en işlek şehir içi ulaşım arterlerinden biri olarak değerlendiriliyor. Yürütülen kazılarda yalnızca yol kaplaması değil; caddenin her iki yanında konumlanan kamu binaları, sivil konut alanları, anıtsal bir giriş kapısı ve iyi korunmuş durumdaki bir antik ekmek fırını gün ışığına kavuşturuldu.
Çalışmaların tamamlanma aşamasına geldiğini belirten Kazı Başkanı Doç. Dr. Mustafa Bilgin, ziyaretçilerin yakın zamanda tiyatro alanından başlayarak antik taş döşeli yolu takip edip doğrudan akropolise ulaşabileceğini söyledi. Bilgin ayrıca, caddenin doğu sur kapısının hemen dışında yer alan Doğu Nekropolisi’nde MÖ 5. yüzyılın sonlarına tarihlenen mezar yapılarına ulaştıklarını ve bu durumun alanın çok uzun bir dönem boyunca defin için kullanıldığını kanıtladığını vurguladı.
Depremlere Direnen Roma Mühendisliği
Genişliği 3 ile 5 metre arasında değişen caddenin mimari ve mühendislik detayları, dönemin şehir planlamacılığındaki başarısını gözler önüne seriyor. Yol zemininde kullanılan taş kaplamaların arazi eğimine tam uyumlu biçimde yerleştirilmiş olması, bölgede yaşanan şiddetli depremlere rağmen zeminde herhangi bir kayma ya da bozulma yaşanmasını engellemiş.
Caddenin altından geçen yaklaşık 1 metre derinliğindeki gelişmiş kanalizasyon drenaj hattı ise antik kentin gelişmiş altyapı ağını açıkça kanıtlıyor.
Doğu Akdeniz Ticaretinin Kalbi Aspendos’ta Attı
Kazı alanındaki Doğu Meydanı ve caddede yer alan iki katlı dükkanlar ile stoa kompleksindeki buluntular, Aspendos’un uluslararası ticaret ağındaki rolüne dair somut veriler sundu.
Dükkan alanlarında yapılan detaylı incelemelerde ele geçirilen Fenike sikkeleri ve bölgeye özgü cam koku kapları, Aspendos’un Suriye ve Filistin başta olmak üzere Doğu Akdeniz limanlarıyla yoğun bir ticari alışveriş içerisinde olduğunu doğruladı. Gün yüzüne çıkarılan fırın ve sosyal yaşam alanları ise antik çağdaki günlük kent yaşamının detaylarını günümüze taşıyor.
