Bursa’nın köklü geçmişe sahip ilçelerinden Orhaneli, dünya arkeoloji literatürünü heyecanlandıran önemli bir keşfe ev sahipliği yapıyor. Roma İmparatoru Hadrianus tarafından MS 123 yılında, Uludağ’ın güney yamaçlarındaki av bölgesinde temelleri atılan Hadrianoi Antik Kenti, yıllar sonra ilk kez düzenlenen arkeolojik kazılarla gün ışığına çıkarılıyor. Yaklaşık 5 dönümlük alanda yürütülen çalışmalar, hem kentin sınırlarını netleştirmeyi hem de bölgenin tarihsel haritasındaki yerini belirlemeyi hedefliyor.
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı izniyle Bursa Müze Müdürlüğü başkanlığında başlatılan projeye, Bursa Uludağ Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Derya Şahin bilimsel danışmanlık yapıyor.
İmparatorun Av Tutkusu ve Deprem Teftişi Kentin Temellerini Attı
Hadrianoi kenti, sıradan bir yerleşim yeri olmanın ötesinde dönemin imparatorluk politikaları ve kişisel tercihlerinin kesişim noktasında yer alıyor. Roma İmparatoru Hadrianus, Anadolu’da yaşanan yıkıcı bir depremin ardından Mysia ve Bitinya bölgelerini teftiş etmek üzere seyahate çıkıyor. İzmit, İznik ve Erdek hattındaki incelemelerinin ardından Uludağ eteklerine ulaşan Hadrianus, doğası ve zengin yaban hayatıyla dikkat çeken bu bölgeyi av sahası olarak seçiyor. Av tutkusuyla tanınan imparator, bu stratejik lokasyona kendi adını taşıyan şehri kurma kararı alıyor.
Kentin inşa edildiği nokta yalnızca av sahası olmasıyla değil, ulaşım ve doğal kaynak avantajlarıyla da öne çıkıyor. Günümüzde de aktif olarak kullanılan ve Harmancık üzerinden Kütahya ile Balıkesir’e uzanan antik yol ağının üzerinde yer alması, Hadrianoi’yi dönemin önemli bir durak noktası haline getirmiş. Bölgedeki zengin termal kaynakların da kentin kuruluşunda rol oynadığı değerlendiriliyor.
"Hiç Dokunulmamış Bir Coğrafyaya Girdik"
Kazı bölgesindeki ilk izlenimleri aktaran Bursa Müze Müdürü Ahmet Türkmenoğlu, alanın bakir yapısına dikkat çekiyor. Yıllardır el değmeyen yoğun bitki örtüsü ve arazi koşulları nedeniyle uzun bir temizlik süreci geçirdiklerini belirten Türkmenoğlu, alan açıldıkça görkemli bir mimariyle karşılaştıklarını vurguluyor.
Devasa boyutlara sahip anıtsal bir yapının içinde olduklarını belirten uzmanlar, alanın dönemin ticaret merkezi olan bir agora veya eğitim ve spor kompleksi işlevi gören bir gymnasium olabileceği üzerinde duruyor. Kazıların ilerlemesiyle birlikte yapının kesin işlevi ve mimari özellikleri netleşecek.
Orijinal Konumunda Sütunlar ve Heykeltıraşlık Eserleri Bekleniyor
Beş kişilik uzman bir ekiple sürdürülen mevcut kazı çalışmaları, anıtsal yapının ana giriş ve dış duvar hatlarına odaklanmış durumda. İlk etapta yapının zemin tabanına ulaşılması ve bu katmandan elde edilecek veriler doğrultusunda mimari planın çıkarılması hedefleniyor.
Dış duvarların bir kısmı zamanla dökülmüş olsa da birçok mimari ögenin orijinal yerinde korunmuş olması, arkeologların işini kolaylaştırıyor. İlerleyen safhalarda yapının taban seviyesine inildikçe, Roma heykeltıraşlık sanatının nitelikli örneklerine rastlanması bekleniyor.
Orhaneli'de devam eden bu çalışmaların tamamlanmasıyla birlikte, Hadrianoi Antik Kenti'nin Türkiye'nin kültür turizmi haritasına yeni ve güçlü bir destinasyon olarak kazandırılması planlanıyor.
