Gazeteci ve yazar Henize Nilgün Karataş, edebiyat dünyasında yankı uyandıran çalışmalarına bir yenisini ekledi. Defne ya da Bazı Tuhaf Hayatlar romanıyla tanınan yazar, yeni yapıtı Sub Rosa - Sessizlerin Yazılmamış Kitabı ile okurlarını kadim mitler ile çağdaş gerçekliklerin kesişim noktasına davet ediyor. A7 Kitap etiketiyle yayımlanan eser, bireysel ve kolektif suskunlukların ardındaki derin anlam katmanlarını incelikle aralıyor.
Kökeni Roma geleneğine kadar uzanan ve "gülün altında" anlamına gelen Latince "sub rosa" deyişi, tarihte sırrı ve mahremiyeti temsil eden güçlü bir metafor olarak bilinir. Yazar, bu tarihsel sembolü yalnızca bir gizlilik örtüsü olarak değil; utanç, korku, varoluş mücadelesi ve sessiz bir başkaldırının dışavurumu şeklinde yeniden yorumluyor.
Harpokrates’in Unutuluşundan 23 Bölümlük Direnişe
Toplam 23 bölümden meydana gelen Sub Rosa, birbirini besleyen iki temel kurgusal hat üzerinden ilerliyor. Anlatının ilk omurgasını, Nil kıyılarında doğup Roma tapınaklarına dek uzanan fakat zamanla unutulmaya yüz tutan Sessizlik Tanrısı Harpokrates’in 12 bölümlük alegorik öyküsü oluşturuyor.
Eserin ikinci hattında ise günümüz Türkiye’sinin sosyolojik panoramasına ayna tutan 11 bağımsız anlatı yer alıyor. Farklı zaman ve mekânlarda geçen bu metinler; biçimsel olarak ayrışsa da aynı hafıza havuzunu besleyen görünmez bağlarla bir araya geliyor. Böylece binlerce yıllık kadim bir efsane, 21. yüzyılın çelişkileri ve gündelik hayatın açmazları arasına ustalıkla yerleştiriliyor.
Görünmeyen Hayatların ve Ortak Hafızanın Sesi
Eserde anlatılan karakterler, toplumun kıyısında kalmış ya da sesini duyurmakta zorlanan kesimlerin canlı birer temsilcisine dönüşüyor:
Bir köprü üstünde ölümle hayat arasındaki ince çizgide bocalayan Taylan’ın hayata tutunma mücadelesi,
Geçmişin gölgesinden kaçarken göçmen bir anne ve kızının kaderine ortak olan Zehra,
Atama beklerken mutfak tezgâhında düşlerini yoğuran ve yemeklerini bir iç döküş alanına çeviren genç bir öğretmen,
Yıllardır evladının izini süren ve sessizliğini derin bir çığlığa dönüştüren bir Cumartesi Annesi,
Çağrı merkezlerinin havasız kabinlerinde yankılanan görünmez emekçiler ve konuşacak söz bulamayanlar.
Henize Nilgün, her öyküde atmosferin ihtiyacına uygun farklı bir ritim yakalayarak toplumsal gerçekçi, varoluşçu ve şiirsel anlatım biçimleri arasında dengeli geçişler yapıyor. Sayfalar boyunca beliren ve kaybolan gizemli bir tanık figürü ise üstkurmaca bir halka işlevi görerek parçalı hayatları tek bir büyük anlatıya bağlıyor.
