Kırvarlılar, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde özellikle Şanlıurfa’nın Siverek ilçesi başta olmak üzere geniş bir coğrafyada yaşayan köklü aşiretlerden biri olarak biliniyor. Zaza kökenli olduğu ifade edilen Kırvar aşireti, tarihsel geçmişi, nüfus yapısı ve bölgedeki etkisiyle dikkat çekiyor.
Aşiretin hem tarihi hem de günümüzdeki sosyal ve siyasi etkisi, bölge dinamikleri açısından önemli bir yer tutuyor.
Kırvar aşireti kökeni nedir?
Kırvarlıların kökeninin 1150’li yıllara, Afganistan’da Delhi bölgesinde hüküm süren Gurlulara dayandığı ifade ediliyor. Bu tarihsel bağ, aşiretin Orta Asya ve İran coğrafyasına uzanan bir geçmişe sahip olduğunu ortaya koyuyor.
Zaza kökenli olduğu belirtilen Kırvarlılar, zamanla Anadolu’ya yerleşerek özellikle Şanlıurfa ve Diyarbakır hattında güçlü bir sosyal yapı oluşturdu.
Kırvarlılar neden Siverek’te güçlü?
Kırvar aşiretinin Siverek’teki etkisinin temelinde, eşitlikçi yaklaşımı ve zulme karşı duruşu olduğu ifade ediliyor. Aşiretin tarih boyunca haksızlıklara karşı tavır aldığı ve bu nedenle bölgede saygınlık kazandığı belirtiliyor.
Ayrıca aşiretin geçmişte önemli sayıda silahlı mensuba sahip olması da bölgedeki etkinliğini artıran unsurlar arasında gösteriliyor.
Kırvar nüfusu ne kadar?
Kırvarlıların nüfusu farklı bölgelerde yoğunlaşmış durumda:
Siverek merkez: yaklaşık 30 bin kişi
Köylerde: yaklaşık 15 bin kişi
Diğer il ve ilçelerde: yaklaşık 60 bin kişi
Toplamda ise Kırvarlı nüfusunun 100 binin üzerinde olduğu ifade ediliyor. Bu rakamlar, aşiretin bölgesel ölçekte önemli bir demografik güce sahip olduğunu gösteriyor.
Kırvar aşireti hangi köylerde yaşıyor?
Kırvarlılar, özellikle Siverek ve çevresinde çok sayıda köyde yaşamaktadır. Aşiretin toplamda 100’ün üzerinde köye yayıldığı belirtiliyor.
Öne çıkan yerleşim yerleri arasında şunlar bulunuyor:
Büyüktepe (Tıl), Büyük Yakıtlı (Hop), Küçük Yakıtlı (Kadek)
Küçüktepe (Kankatır), Uzunpınar (Mederg), Sarıkaya (Sahrik)
Yaylacık (Muskan), Yabanardı (Miyalan), Bağlık (Bahser)
Aşağıbeşyamaç (Kepçal), Dizik, Vilayrek, Hırabamuskan
Hırabzerik, Madun, Keliştek, Cinhisar, Mitik
Bahçecik, Karuk, Gönen, Melho, Çatak ve çevresi
Bunun yanı sıra Diyarbakır-Çermik, Siverek-Hilvan hattında da çok sayıda köy ve mezrada Kırvarlıların yaşadığı biliniyor.
Kırvar aşireti siyasette etkili mi?
Kırvar aşireti, geçmişten günümüze siyasette de etkili olmuş bir yapı olarak öne çıkıyor. Milli Mücadele döneminde aşiret reisi Odabaşı Zade Mahmut Efendi’nin Meclis’e girdiği biliniyor.
1957 seçimlerinde CHP’nin Şanlıurfa’daki tüm milletvekillerini çıkarmasında aşiretin etkili olduğu ifade ediliyor. Daha sonraki yıllarda ise 1996 seçimlerinde Ahmet Karavar’ın Refah Partisi’nden milletvekili olmasıyla aşiret yeniden aktif siyasi rol üstlendi.
Kırvarlılar günümüzde nerede yaşıyor?
Günümüzde Kırvarlıların büyük bölümü Siverek merkezde yaşamaya devam ediyor. Bununla birlikte Türkiye’nin farklı büyük şehirlerine göç eden önemli bir nüfus da bulunuyor.
Hem şehir merkezinde hem de köylerde varlığını sürdüren aşiret, sosyal, ekonomik ve kültürel açıdan bölgedeki etkisini korumaya devam ediyor.
