Tarihte parayı ilk kullanan Lidyalıların başkenti Sardes Antik Kenti’nde gün yüzüne çıkarılan 20 metre genişliğindeki devasa sur duvarının sırrı çözülmeye başladı. Yapının, M.Ö. 600’lü yıllarda inşa edildiği düşünülen ve Anadolu’da o dönem boyunca bilinmeyen pişmiş tuğla teknolojisi ile yapıldığı ifade ediliyor. Antik kentin korunmasında, imparatorlukları yıkılan ve Sardes’e sığınan Kayıp Asurluların önemli rolü olduğu tahmin ediliyor.
Sur duvarının yapımındaki sırlar
Manisa’nın Salihli ilçesinde bulunan Sardes, bir zamanlar Lidya Krallığı’na başkentlik yapmış ve bu dönemde paranın ilk kez basıldığı yer olarak biliniyor. Antik kentte ortaya çıkarılan 12 metre yüksekliğindeki bu devasa sur duvarının tarihi, Mezopotamya’nın güçlü imparatorluğu Asur’un çöküş dönemine denk geliyor. M.Ö. 600’lerde, İskitler, Medler ve Babillerin saldırıları sonucunda yıkılan Asur İmparatorluğu'ndan sağ kalan ustaların, Sardes’te yüksek mimari yapılar inşa ettiği düşünülüyor.
Pişmiş tuğla teknolojisi ve mimari bulgular
Duvarın mimarisi ile ilgili yapılan incelemeler, kerpiç ile birlikte pişmiş tuğla kullanıldığını ortaya koydu. M.Ö. 600’lerde Anadolu’da bu tür bir teknolojinin bulunmadığı vurgulanıyor; sadece Mezopotamya’ ya özgü olan bu tekniğin, Sardes Antik Kenti’ndeki bu özel yapıda görülmesi, Kayıp Asurluların burada bir iz bıraktığını işaret ediyor. Kazı Başkanlığı görevini yürüten Prof. Nicholas Cahill, Anadolu’daki başka bir antik kente benzeri olmayan bu duvarın yüksekliğinin orijinal olarak 15 metreyi geçebileceğini belirtiyor.
Koruma projesiyle gelecek nesillere aktarılacak
Sardes Antik Kenti’nde büyük savaşların ardından ayakta kalan bu tarihi duvar, şimdi zor bir koruma süreci ile karşı karşıya. Açık hava koşullarının yarattığı tehditlere karşı, duvarın korunması için bir proje başlatıldı. Elde edilen veriler ile, eski kerpiçlerle aynı boyut ve dokuda yeni versiyonları laboratuvar ortamında üretiliyor. Uygulanan özel koruma bandı ile orijinal yapının da güvenli bir şekilde saklanması sağlanıyor.
Prof. Cahill, geliştirilen bu yenilikçi yöntem ile hem turistlerin antik yapıyı güvenle görebileceğini hem de değerli Sardes mirasının geleceğe sağlıklı bir şekilde taşınacağını ifade ediyor. Bu süreç, tarihi değerlerin korunması açısından da modern arkeolojide ilgi çekici bir örnek teşkil ediyor.
TARİHTE PARAYI İLK KULLANAN LİDYALILARIN BAŞKENTİ SARDES ANTİK KENTİ'NDE GÜN YÜZÜNE ÇIKARILAN 20 METRE GENİŞLİĞİNDEKİ DEVASA SUR DUVARININ SIRRI ÇÖZÜLÜYOR. ANADOLU'DA O DÖNEMDE BİLİNMEYEN 'PİŞMİŞ TUĞLA' TEKNOLOJİSİYLE M.Ö. 600'LÜ YILLARDA İNŞA EDİLEN YAPININ, İMPARATORLUKLARI YIKILDIKTAN SONRA SARDES'E SIĞINAN 'KAYIP ASURLULAR'IN YARDIMIYLA YAPILDIĞI DÜŞÜNÜLÜYOR.
