Diyarbakır'ın Çınar ilçesinde bulunan ve 3 bin yıllık geçmişiyle Roma İmparatorluğu'nun stratejik sınır garnizonu olan Zerzevan Kalesi, kapsamlı restorasyon projeleriyle geleceğe hazırlanıyor.
Kültür ve Sanat
Diyarbakır’ın Çınar ilçesinde yükselen 3 bin yıllık Zerzevan Kalesi, hem askeri mimarisi hem de barındırdığı eşsiz inanç merkezleriyle dikkat çekmeye devam ediyor. UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alan bu tarihi garnizon, "Geleceğe Miras Projesi" kapsamında yürütülen restorasyon çalışmalarıyla yeniden ayağa kaldırılıyor.
Roma'nın doğu sınırındaki en kritik savunma hatlarından biri olan ve içerisinde dünyada keşfedilen son Mithras Tapınağı’nı barındıran kale, ziyaretçilerini tarihin derinliklerine götürüyor. 60 dönümlük geniş bir alana yayılan; 21 metre yüksekliğindeki gözetleme kulesi, sığınakları, kaya mezarları ve 54 su sarnıcıyla dikkat çeken yapı, hem Pagan hem de Hristiyanlık dönemlerine ait izleri bünyesinde taşıyor.
Yeni restorasyon rotası belirlendi
Kazı Başkanı Prof. Dr. Aytaç Coşkun, yürütülen çalışmaların sadece bir onarım değil, aynı zamanda yapının gelecek nesillere aktarılması için bir koruma kalkanı olduğunu belirtti. Şu ana kadar güney kule ve büyük kilise üzerinde yoğunlaşan ekipler, şimdi yeni bir aşamaya geçmeye hazırlanıyor.
Arsenal ve Mithras Tapınağı'na özel dokunuş
Restorasyonun bir sonraki etabında, kalenin en dikkat çekici bölümleri olan Arsenal, yeraltı kilisesi, Mithras Kutsal alanı ve tonozlu sarnıçlar için hazırlıklar tamamlandı. Prof. Dr. Coşkun, bu alanların hava şartlarından kaynaklanan tahribatını önlemek ve yapısal bütünlüğünü sağlamlaştırmak için uluslararası restorasyon ilkelerinin titizlikle uygulandığını vurguladı.
Asıl liste için yoğun mesai
2014 yılından bu yana süren kazı ve restorasyon çalışmalarıyla Zerzevan Kalesi, bölgenin turizm potansiyelini de artırıyor. Amida ve Nisibis hattında kazı yapılan tek garnizon olma özelliğini taşıyan kale için Kültür ve Turizm Bakanlığı önemli bir bütçe ayırmış durumda. Hedef ise 2020 yılından beri geçici listede bulunan kaleyi, UNESCO Dünya Mirası Asıl Listesi’ne kalıcı olarak dahil etmek. Yakın zamanda başlayacak yeni uygulama çalışmalarıyla birlikte, tarihi garnizonun ziyaretçi deneyimini daha da güçlendiren bir görünüme kavuşması planlanıyor.
