Dijitalleşme, değişen izleme alışkanlıkları ve çevrim içi platformların yaygınlaşması, sinema sektörünü büyük bir dönüşüm sürecine sokuyor. Ancak akademik bakış açıları, sinemanın yok olmayacağını, kendini yenileyerek etkisini sürdüreceğini gösteriyor.
TÜİK verileri de bu görüşleri destekliyor. Eski dönemlerde birçok sinema salonuna ev sahipliği yapan Sivas’ta günümüzde yalnızca 14 sinema salonu faaliyette. Bu salonlarda toplamda 1.555 koltuk kapasitesi bulunmakta. 2025 yılında Sivas genelinde bu salonlarda 182 film izleyicilerle buluştu. Gösterime giren filmlerin 84’ü yerli, 98’i ise yabancı yapımlardan oluştu ve yıl boyunca 151.962 bilet satıldı. Sinema tutkunlarının 89.260’ı yerli filmleri, 62.702’si ise yabancı filmleri tercih etti.
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo Televizyon ve Sinema Bölüm Başkanlığı’ndan Doç. Dr. Onur Taydaş, sinemanın ilk yıllarında 'büyülü fener' olarak adlandırıldığını hatırlatarak, "Sinema, ortaya çıktığı ilk günden itibaren insanların iş çıkışlarında vakit geçirdikleri, serbest zamanlarını değerlendirdikleri önemli bir eğlence ve sosyal etkinlik aracı olmuştur. İlk yıllarında yeni bir icat olması nedeniyle ‘büyülü fener’ olarak adlandırılmış ve büyük ilgi görmüştür," dedi.
1950’li yıllara kadar sinemanın emekleme döneminde olduğunu, ardından televizyonun hayatımıza girmesiyle birlikte önemli bir rakip haline geldiğini belirten Taydaş, "1950-1970 yılları arasında, Türk sinemasının en verimli yılları olan Yeşilçam dönemi yaşandı. Bu dönemde yaklaşık 6-7 bin film üretildi ve sinema, yalnızca bir sanat dalı değil, aynı zamanda toplumsal bir sosyalleşme aracı olarak da işlev gördü," dedi.
Taydaş, dijitalleşmenin sinemayı yeni bir evreye taşıdığını vurguluyor: "2000’li yıllarla birlikte dijitalleşmenin başlaması sinemayı yeniden şekillendirdi. Ancak 2019'dan sonra pandeminin etkisiyle sinema salonları seyircilerini kaybetmeye başladı. Artık insanlar daha çok dijital platformları tercih ediyor. Ancak 2025 verileri, sinema salonlarına dönüşün başladığını gösteriyor," dedi.
Film sürelerinin kısalmasına da dikkat çeken Taydaş, "İnsanların film izleme alışkanlıklarının değiştiği, uzun filmlere kıyasla daha akıcı ve kısa yapımlara yöneldiği gözlemleniyor. Gelecekte 60 ile 80 dakikalık filmlerin daha fazla üretileceği öngörülüyor. Yapay zekanın film üretiminde kullanılmaya başlanması, sektörde yeni bir rekabet ortamı yaratıyor. Ancak, sanatsal ve toplumsal bağlamda sinemanın yok olması söz konusu değil. Sinema, yeni izleme alışkanlıklarına uyum sağlayacak şekilde kendini yeniden yapılandırmak zorunda," ifadelerini kullandı.
SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ RADYO TELEVİZYON VE SİNEMA BÖLÜM BAŞKAN DOÇ. DR. ONUR TAYDAŞ
