CIA’da uzun yıllar Orta Doğu dosyalarında görev alan Graham E. Fuller’in 89 yaşında Kanada’da hayatını kaybettiği bilgisi, istihbarat ve siyaset kulislerinde yeni bir tartışma başlattı. Fuller’in adı, Türkiye’de özellikle 15 Temmuz süreci, FETÖ tartışmaları ve Fethullah Gülen’e dair öne sürülen temas iddiaları nedeniyle sık sık gündeme geliyor. Emeklilik sonrası kaleme aldığı kitaplar, Türkiye’ye dair yorumları ve akademik çalışmaları da dikkat çeken başlıklar arasında. Peki Graham Fuller kimdir, Türkiye ile bağlantıları hangi iddialar üzerinden konuşuluyor?
Graham Fuller kimdir ve CIA’nın eski Orta Doğu sorumlusu olarak kariyeri nasıldı?
Graham E. Fuller, istihbarat dünyasında özellikle CIA’nın Orta Doğu yapılanması içinde üst düzey görevler üstlenmiş bir isim olarak biliniyor. Kariyerinin önemli bir bölümünde Orta Doğu coğrafyasına odaklanan görevlerde bulunduğu, bölgeye dair analizleriyle öne çıktığı ifade ediliyor. Uzun yıllar süren kamu görevlerinin ardından emekli olan Fuller, daha görünür biçimde yazarlık ve araştırmacılık tarafına yöneldi.
Fuller’in Kanada’da 89 yaşında vefat etmesi, yıllardır tartışmalı biçimde anıldığı Türkiye başlığını da yeniden gündeme taşıdı. Türkiye’deki siyasi gelişmelere dair yorumları, akademik üretimleri ve çeşitli isimlerle birlikte anılması, adının dönem dönem kamuoyunda tartışılmasına yol açtı.
Türkiye bağlantısı: Graham Fuller’in Türkiye ilgisi, “Ankara” detayı ve analizleri
Fuller’in Türkiye ile bağı, yalnızca jeopolitik değerlendirmeleriyle sınırlı kalmadı. İddialara göre, kişisel hayatında da Türkiye’ye işaret eden detaylar bulunuyor; örneğin kızına “Ankara” adını verdiği aktarılıyor. Bu tür detaylar, Fuller’in Türkiye’ye yönelik ilgisini sembolik biçimde öne çıkaran başlıklar arasında yer aldı.
Öte yandan, Fuller’in Türkiye üzerine yaptığı analizler; iç siyaset, bölgesel güvenlik, Orta Doğu dengeleri ve Türkiye’nin stratejik konumu gibi geniş bir yelpazeye yayılıyor. Türkiye’de özellikle kamuoyunun hassas olduğu dönemlerde adı daha çok tartışma başlıklarına eklenirken, bu tartışmaların merkezinde çoğu zaman FETÖ ve 15 Temmuz iddiaları bulunuyor.
FETÖ ve Fethullah Gülen referans mektubu iddiası: Tartışma neden büyüdü?
Graham Fuller ismi, Türkiye’de en çok FETÖ tartışmalarıyla birlikte anılıyor. Metinde yer alan iddiaya göre Fuller, Fethullah Gülen’in ABD’de kalıcı oturum izni alabilmesi sürecinde referans mektubu yazan isimler arasında gösteriliyor. Bu iddia, yıllar içinde Türkiye-ABD ilişkilerinde de zaman zaman polemik konusu haline geldi.
Kamuoyunda bu başlığın gündemde kalmasının temel nedeni, söz konusu referans desteğinin FETÖ’nün ABD’deki varlığını güçlendirdiği yönündeki değerlendirmeler. Fuller cephesinden ise bu iddialara karşı farklı açıklamalar olduğu, suçlamaları kabul etmediği belirtiliyor. Tartışma, tam da bu nedenle “ilişki” iddiası ile “reddiye” çizgisi arasında sürmeye devam ediyor.
15 Temmuz yakalama kararı: Graham Fuller hakkındaki iddialar neydi?
Metinde yer alan bilgiye göre Türkiye’de yargı makamları, 1 Aralık 2017 tarihinde Graham Fuller hakkında 15 Temmuz darbe girişimiyle bağlantılı olduğu gerekçesiyle yakalama kararı çıkardı. Dosyada, darbe girişimi öncesi ve sırasında bazı temas iddialarının bulunduğu öne sürülüyor. Bu gelişme, Fuller’in adını uluslararası alanda da daha görünür hale getiren bir başlık olarak öne çıktı.
Fuller’in bu suçlamaları reddettiği vurgulanırken, Türkiye’de söz konusu iddiaların kamuoyunda uzun süre gündemde kaldığı görülüyor. Yakalama kararı iddiası, Fuller’in Türkiye’de “tartışmalı isim” olarak anılmasında belirleyici başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.
Kitapları ve akademik çalışmaları: Henri Barkey ve “Türkiye’nin Kürt Meselesi” detayı
Emeklilik sonrası dönemde Fuller, yazdığı kitaplar ve teorilerle gündemde kaldı. Metinde, Henri Barkey ile birlikte kaleme aldığı “Türkiye’nin Kürt Meselesi” kitabına dikkat çekiliyor. Ayrıca “Yeni Türkiye Cumhuriyeti”, “İslamsız Dünya”, “Siyasal İslamın Geleceği” ve “Türkiye ve Arap Baharı” gibi başlıklara uzanan bir yayın listesiyle, İslam dünyası ile Batı arasındaki siyasi dengeyi analiz eden eserler verdiği ifade ediliyor.
Fuller’in son yıllarını Kanada’da akademik çalışmalarına devam ederek geçirdiği belirtilirken, ölümünün ardından hem istihbarat kariyeri hem de Türkiye bağlantılı tartışmalar aynı anda yeniden gündeme taşındı. Böylece Graham Fuller ismi, bir yandan CIA’nın eski Orta Doğu sorumlusu kimliğiyle, diğer yandan Türkiye’de FETÖ ve 15 Temmuz iddialarıyla birlikte anılmaya devam ediyor.
