Kim Milyoner Olmak İster yarışmasında sorulan 300 bin TL değerindeki "Şehriyâr ne demektir?" sorusunun doğru cevabı Padişah şıkkıdır. Yarışmacı Emrullah Erol, iki farklı joker hakkı kullanmasına rağmen bu soruya "Kaymakam" yanıtını vererek elenmiştir. Pazar akşamları ekran başına geçip yarışmacılarla aynı stresi yaşarken, dilimizdeki unutulmaya yüz tutmuş bu derin kelimelerin ekran başında bizleri de nasıl bir sorgulamaya sürüklediğini ve toplumsal hafızamıza nasıl dokunduğunu içeriğimizin devamında inceleyebilirsiniz.
Şehriyâr kelimesinin kökeni ve anlamı
Türkçe edebiyatta ve tarih metinlerinde sıklıkla karşılaştığımız Şehriyâr, Farsça kökenli bir kelimedir. Sözlük anlamı itibarıyla "hükümdar", "padişah" veya "kral" demektir. Kelime yapısı incelendiğinde; şehir (memleket, ülke) ve yâr (dost, sahip, hükümdar) kelimelerinin birleşiminden oluşur. Dolayısıyla "ülkenin sahibi" ya da "memleketin hükümdarı" manasına gelir.
Pazar akşamı Pazar gününün yorgunluğunu atmak için çayını alıp televizyon karşısına geçen milyonlarca insan, yarışmacının yaşadığı ikilemi kendi salonunda hissetti. Çoğu zaman gündelik dilde kullanmadığımız ancak edebiyatımızın köşelerinde yaşayan bu tür kelimeler, yarışma stresiyle birleştiğinde en emin olunan bilgiyi bile sorgulatabiliyor.
Yarışmada yaşanan adım adım süreç
Emrullah Erol, ikinci barajı geçip 10'uncu soru olan 300 bin TL'lik aşamaya geldiğinde oldukça başarılı bir grafik çiziyordu. Ancak soru karşısına çıktığında şu aşamalar yaşandı:
Seyirci jokeri kullanımı: Yarışmacı kararsız kalınca seyirciye başvurdu. Seyircilerin %50'si Vali cevabını vererek yarışmacıyı yanlış yönlendirdi.
Yarı yarıya jokeri: Seyircilerin cevabına güvenemeyen Erol, %50 joker hakkını da kullanarak şıkları ikiye düşürdü.
Yanlış tercih: Kalan şıklar arasından Kaymakam cevabını seçen yarışmacı, doğru yanıtın Padişah olması sebebiyle elendi.
Ödül durumu: 300 bin TL'lik soruyu yanlış yanıtlayan yarışmacı, baraj ödülü olan 50 bin TL ile yarışmaya veda etti.
Jokerlerin yanıltıcı etkisi ve yarışma stresi
Yarışma programlarında seyirci jokerinin her zaman doğru sonucu vermediği bu olayla bir kez daha kanıtlandı. Toplumda yaygın bilinen yanlışlar veya kelime kökenlerine dair eksik kulak dolgunluğu, kitlelerin ortak kararlarında hatalara yol açabiliyor.
