SELİM ERCAN / HATAY
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, BOTAŞ Ertuğrul Gazi Yüzer LNG Depolama ve Gazlaştırma (FSRU) gemisini devreye alma töreninde gazetecilerle bir araya gelerek açıklamalarda bulundu, soruları yanıtladı.
Ertuğrul Gazi'nin Türkiye'nin ilk FSRU gemisi olduğunu belirten Bakan Dönmez, "Tam kapasite çalıştığında, 7 milyar metreküp doğal gazı sisteme basma kapasitesine sahip bir gemiden bahsediyoruz. Bu da Türkiye ihtiyacının yüzde 10'undan fazlasına denk geliyor. Türkiye'de 50 milyar metreküp ortalama doğal gaz tüketimimiz olduğu varsayılırsa, yüzde 10'undan fazlasını teknik olarak buradan sağlayabiliyoruz. Geminin bir başka özelliği de yakıt olarak dizel ya da fuel-oil kullanmıyor. Bir yerde yakıtını kendi taşımış oluyor. Doğal gazlı motorları var. Doğal gazı yakıt olarak kullanarak elektrik üretiyor. Bu elektrik motorları çalıştırıyor. Başka bir ifadeyle, elektrik tahrikli motorlar kullanılıyor" değerlendirmesinde bulundu.
"SAROS'DA PROJESİ DEVAM EDEN BİR BAŞKA TERMİNAL NOKTAMIZ DAHA VAR"
Ertuğrul Gazi gemisinin diğer terminallere de sevk edilebileceğine değinen Dönmez, "Nitekim Saros'da şu anda projesi devam eden bir başka terminal noktamız daha var. Enerjinin yoğun tüketildiği alanlardan birisi Marmara'nın kuzeyi. Orayı da böylece takviye etmiş olacağız. Bu gemi ihtiyaç halinde buradan Saros'daki terminale yanaşıp sisteme gaz verebilecek" ifadelerini kullandı.
"HEDEFİMİZ DOĞAL GAZIN YÜZDE 20'SİNİ YER ALTINDA DEPOLAYABİLMEK"
Yer altı doğal gaz depolama tesislerine değinen Dönmez, Türkiye'nin çok büyük bir ülke ve tüketimlerinin çok fazla olduğunu söyledi. Dönmez, "Hem Tuz Gölü'nde hem de Silivri'de halihazırda çalışan ve kapasite genişletme çalışmaları devam eden iki depomuz var. Bu iki depoda 4,5 milyar metreküp kapasiteye ulaştı şu an. Kapasite genişleme çalışmaları tamamlandığında 11 milyar metreküpe ulaşacağız. Hedefimiz, ülkede tüketilen doğal gazın yüzde 20'sini yer altında depolayabilmek. Özellikle kışın tüketimler bir anda 3'e, 4'e katlanabiliyor. Bunu sadece mevcut boru şebekeleri üzerinden karşılamanız mümkün olmayabilir. O açıdan yazın çekişin az olduğu aylarda doğal gazı yer altı depolarında depoluyoruz. Sonra da kışın ihtiyacımız olduğu müddetçe buradan tekrar çekerek istifade ediyoruz. Arz güvenliği açısından son derece kritik" dedi.
"KEŞİF AMAÇLI BİR SONDAJ DAHA PLANLAYABİLİRİZ"
Karadeniz'de yeni keşiflerin ve uluslararası iş birliklerinin sorulması üzerine Bakan Dönmez, "Derin deniz operasyonları dünyada çok yaygın yapılan işler değil. Dolayısıyla, bu konuda deneyim, tecrübe kazanmış firmaların sayısı da çok fazla değil. Uzmanlık gerektiren işler. Biz de orada gerek işin mühendislik, gerek müşavirlik, gerekse de malzeme tedariki ve yapım aşamalarında bu tip iş birliklerimiz olabileceğini söylemiştim. Tabi tercihimiz yerli firmalardan yana olur ama netice itibariyle biz bir rekabete açık ortamda bu işlerin temin ve tedarik sürecini yürüteceğimiz için uygun standartlarda bizim ihtiyaçlarımızı karşılayan yerli ve yabancı şirketlerle çalışabiliriz.
(keşif yapılan sahanın teknik bilgilerinin paylaşılması) Öyle bir şey söz konusu değil. Teknik bilgi diye sahanın formasyonuna ilişkin bir yabancı firmayla bilgi paylaşımı olduğu bilgisi doğru değil" diye konuştu.
Dönmez, şöyle devam etti:
"Karadeniz'de birkaç hafta önce yeni keşfi açıklamıştık 135 milyar metreküp. Hepsi birlikte 540 milyar metreküpe ulaştı. En son açıkladığımız Amasra-1 kuyusu ilk açıkladığımız sahanın kuzeydoğusunda kalan bir bölgedeydi. Şimdi güneybatısına düşen sahada sismik çalışmalarımız ve değerlendirmeleri devam ediyor. Bu yıl içerisinde, yetişmezse önümüzdeki yılın ilk çeyreğinde keşif amaçlı bir sondaj daha planlayabiliriz. O bölge verimlilik açısından ciddi potansiyel içeren bir bölge. Eğer mevcut veriler gibi bir veriyle karşılaşırsak kuzeybatıda yer alan sahada da bir keşif açıklama imkanımız olabilir. Ama bugünden bir şey demek erken. Somut bir şekilde bulmadan da açıklama yapmıyoruz. Ama potansiyeli yüksek bir bölge olduğunu biliyoruz. Nitekim bugüne kadar yapmış olduğumuz sondajlar da aslında onu teyit etti."
KANAL İSTANBUL
'Kanal İstanbul'un enerji kanalı haline getirilebilmesi' ile ilgili soruya Bakan Dönmez, "Kanal İstanbul civarında güneş ve rüzgar açısından yenilenebilir enerji kaynaklarının değerlendirilmesi mümkün. O bölgede Çatalca ilçesi sınırlarında çalışan rüzgar santrallerimiz de var. Güneş potansiyeli de yine orada yapılacak binaların çatılarında, cephelerinde değerlendirilebilir" yanıtını verdi.
"EKSTRA BİR GİRİŞ KAPISI OLUŞTURMAK BÜYÜK BİR AVANTAJDIR"
"Yeni terminalle ilgili olarak Saros'da bir projemiz var" diyen Dönmez, şunları kaydetti:
"FSRU gemilerimiz zaten mobil gemiler. Mevcut filomuzdaki gemileri oraya da yönlendirebiliriz. Ama günün birinde ihtiyaç olursa gemi satın alınabilir veya kiralanabilir daha önce yaptığımız gibi. Dolayısıyla, ülkenin doğusunda, batısında, güneyinde hazır terminalleriniz olduğunda sistemin ona bağlantı olması halinde böyle bir imkanın olması, her zaman için sistem işletim güvenliği açısından ekstra bir giriş kapısı oluşturmak büyük bir avantajdır. Mevcut terminallerimizde bakıma girebilir, arıza yapabilir. O zaman hemen gemilerden birisini öbür tarafa yönlendirebiliriz böyle bir esnekliğimiz de olmuş oldu."
"1 MİLYAR DOLARLIK TASARRUF SAĞLADIK"
Arz güvenliliğinin çeşitlendirilmesiyle cari açığa katkı sağlayacağına dikkat çeken Dönmez, "LNG fiyatlarında yazın düşük fiyatlar yakalayabiliyoruz ve yakaladığımız düşük fiyatlar bizim ortalama doğal gaz alış maliyetlerimizi, tedarik maliyetlerimizi de düşürmüş oluyor. Nitekim geçtiğimiz yıl da aşağı yukarı LNG'de yüzde 25, yüzde 30'lar civarında boru gazına göre daha ucuz maliyetler yakaladık. Bu da doğal olarak yurt dışına ödeyeceğimiz aynı miktardaki gazın ödeme tutarını da azaltmış oldu. Nitekim geçtiğimiz yıl bu kapsamda aldığımız LNG'lerle yaklaşık 1 milyar dolarlık bir tasarruf sağladık. 2020'de 4 terminalimizde hem kara hem de denizdeki FSRU'larla ucuz maliyetli LNG alma imkanı bulduk."
NAHÇIVAN DOĞAL GAZ BORU HATTI
Nahçıvan doğal gaz boru hattına ilişkin Dönmez, "Nahçıvan'a boru hattıyla alakalı olarak Azerbaycan Enerji Bakanı Perviz Şahbazov ile mutabakat zaptı imzalamıştık. Azeri tarafın teknik bazı verileri onaylamasını bekliyoruz. O onaylar da gelir gelmez hattın yapımına başlayacağız. Bizim hazırlıklarımız güzergah, etüt, kamulaştırma, projelendirmeyle ilgili bitti. Ortak bir proje yürüyor. Mutabakat metninden farklı teknik anlamda bazı bilgilerin bizimle paylaşılması gerekiyor. SOCAR bu bilgileri sağlayınca startı vermiş olacağız" dedi.
