Araç kiralama sektöründe uzun süredir tartışma konusu olan kuralsızlık ve tüketici mağduriyetleri için kritik bir adım atıldı. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik Taslağı, kamuoyunun görüşüne açıldı. Yeni düzenleme ile birlikte hem araç kiralama şirketleri hem de vatandaşlar için oyunun kuralları yeniden yazılıyor. Özellikle “merdiven altı” işletmelerin tamamen devre dışı bırakılması hedefleniyor.
Araç kiralamada yeni yönetmelik neyi kapsıyor?
Yeni taslak, araç kiralama hizmetlerinde standartları yükseltmeyi amaçlıyor. Hizmet kalitesinin artırılması, kayıt dışı faaliyetlerin sona erdirilmesi ve tüketici haklarının güçlendirilmesi, düzenlemenin temel başlıkları arasında yer alıyor. Bu kapsamda araçların yaşı, kilometresi, ek hizmetler ve sözleşme şartları net kurallara bağlanıyor.
Araç kiralamada yaş ve kilometre sınırı geliyor mu?
Taslağa göre kiralama filosunda yer alacak araçlar için 5 yaş ve 100 bin kilometre sınırı getiriliyor. Bu sınırı aşan araçların, klasik araçlar dışında, kiraya verilmesi yasaklanacak. Amaç, hem trafik güvenliğini artırmak hem de kiracıların yolda kalma riskini en aza indirmek.
Bu adımla birlikte, kiralık araç filosunun genel olarak daha yeni ve güvenli hale gelmesi hedefleniyor.
Depozito iadesinde yeni kural ne olacak?
Araç kiralamada en çok şikâyet edilen konuların başında gelen depozito iadesi için net bir süre belirleniyor. Buna göre araç teslim edildikten sonra en geç 7 gün içinde depozito iadesi zorunlu olacak.
Ayrıca 6 güne kadar yapılan kiralamalarda alınabilecek depozito tutarı en fazla 3 günlük kira bedeli ile sınırlandırılıyor. Olağan kullanım sonucu oluşan aşınma ve eskime gerekçe gösterilerek depozitodan kesinti yapılamayacak.
Bebek koltuğu ve navigasyon ücretsiz mi olacak?
Yeni düzenleme, ek ücretler konusunda da önemli değişiklikler içeriyor. Kiracının talep etmesi halinde bebek koltuğu, navigasyon ve HGS gibi donanımlar ücretsiz olarak sağlanacak. Kış aylarında talep edilmesi durumunda kış lastiği takılması da işletmeler için zorunlu hale geliyor.
Bu adım, sürpriz masrafların önüne geçmeyi ve şeffaf fiyatlandırmayı amaçlıyor.
Yetki belgesi olmayanlar araç kiralayabilecek mi?
Yeni taslakla birlikte yetki belgesi olmayan işletmelerin ilan vermesi yasaklanıyor. İnternet üzerinden araç kiralama ilanı yayınlayan platformlar da bu belgeleri kontrol etmekle yükümlü olacak.
Mevcut işletmelere, yeni sisteme uyum sağlamaları için 1 Ocak 2027 tarihine kadar süre tanınacak. Bu tarihten sonra yetki belgesi olmayan firmaların faaliyet göstermesi mümkün olmayacak.
Elektrikli araç ve yerli üretim şartı geliyor mu?
Çevre dostu ulaşımı teşvik etmek amacıyla özellikle büyükşehirlerde faaliyet gösteren firmalar için yeni yükümlülükler getiriliyor. Buna göre işletmelerin filosunda en az 2 adet elektrikli veya hibrit araç bulunması gerekecek.
Bu araçlardan en az birinin Türkiye’de üretilmiş olması şartı da taslakta yer alıyor. Düzenleme, hem çevre politikalarını hem de yerli üretimi desteklemeyi hedefliyor.
Değer kaybı bedeli kiracıdan istenebilecek mi?
Kazalar sonrası sıkça gündeme gelen “değer kaybı” talepleri için de önemli bir sınır çiziliyor. Taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı sürece, mahkeme kararı olmadan kiracıdan değer kaybı bedeli talep edilemeyecek.
Ayrıca kasko ve sigorta gibi güvencelerin kira bedeline dahil olması zorunlu hale geliyor. Bu kalemler için ayrıca ücret istenemeyecek.
