Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya, bireysel başvuru sisteminin sadece bir ihlal tespit mekanizması olmadığını belirterek, asıl hedefin ihlallerin kökten çözüldüğü bir hukuk kültürü inşa etmek olduğunu vurguladı.
Adana’da düzenlenen "Anayasa Mahkemesinin Temel Haklar Alanındaki Kararlarının Etkili Şekilde Uygulanmasının Desteklenmesi" projesinin kapanış toplantısında konuşan Anayasa Mahkemesi (AYM) Başkanı Kadir Özkaya, Türk hukuk sisteminin en kritik reformlarından biri olan bireysel başvuru mekanizmasının 14 yıllık bilançosunu paylaştı.
Sistemin hayata geçtiği 2012 yılından bu yana 739 bini aşkın başvuru aldıklarını belirten Özkaya, bunların yüzde 86'sının karara bağlandığını ifade etti. Özkaya, bugüne kadar verilen 87 bin ihlal kararının, hak eksenli bir hukuk anlayışının yerleşmesi adına hayati bir işlev gördüğünü kaydetti.
Hukuk Devletinin Gerçek Gücü Uygulamada Gizli
Başkan Özkaya, hukuk devletinin sadece yazılı kurallardan ibaret olmadığını, bu kuralların yargısal süreçlere ve toplumsal hayata yansımasının esas olduğunu belirtti. Özkaya, "Anayasa yargısının nihai amacı sadece ihlal tespiti yapmak değildir. Asıl hedef, ihlallerin tekrarını önleyecek anayasal bir bilinç ve uygulama kültürü oluşturmaktır" dedi.
İlk derece mahkemelerinin AYM kararlarını içselleştirmesinin önemine değinen Özkaya, bu süreçte hazırlanan yol haritalarının uygulama aşamasındaki sorunları gidermede kilit rol oynadığını ifade etti.
Kararlar Artık Daha Erişilebilir
Toplantıda, Avrupa Birliği ve Avrupa Konseyi iş birliğiyle geliştirilen Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası’nın yenilenen yüzünün kullanıma açıldığı duyuruldu. Bu altyapının, kararların görünürlüğünü artırarak kurumsal kapasiteyi güçlendireceği belirtildi. Ayrıca, proje kapsamında Türkiye genelinde 1.500'den fazla hakim ve savcıya ulaşılarak içtihat birliğinin sağlanması adına önemli adımlar atıldığı vurgulandı.
İş Yükü ve Çözüm Arayışları
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Başkanı Adem Albayrak ise AYM'ye gelen başvuru sayısının Avrupa ülkeleriyle kıyaslandığında oldukça yüksek olduğuna dikkat çekti. Albayrak, bu yoğun iş yüküne rağmen mahkemenin başvuruları en kısa sürede sonuçlandırmak için yoğun bir çaba sarf ettiğini ifade etti.
Adana Valisi Mustafa Yavuz ise adaletin mülkün temeli olduğunu hatırlatarak, bu tür toplantıların vatandaşların yargıya olan güvenini pekiştirdiğini belirtti. Program, "Bireysel Başvuru İhlal Kararlarının Objektif ve Subjektif Etkisi" başlıklı oturumla devam etti.
