Kazakistan’ın ev sahipliğinde gerçekleşen Türk Devletleri Teşkilatı zirvesinde liderler, yapay zeka ve dijital entegrasyon odaklı yeni bir iş birliği döneminin kapılarını araladı.
Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, başkentte düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanları Konseyi Gayriresmi Zirvesi’nde, küresel belirsizliklerin arttığı bir dönemde Türk devletlerinin birliğinin stratejik bir zorunluluk olduğunu vurguladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve diğer üye ülke liderlerini ağırlayan Tokayev, "Yapay Zeka ve Dijital Kalkınma" temalı zirvede, Türk dünyasının teknolojik modernleşme yarışında geri kalmaması için somut yol haritaları sundu.
Teknolojik bağımsızlık ve ortak dijital gelecek
Tokayev, konuşmasında özellikle uzay teknolojileri ve dijital altyapıların önemine dikkat çekti. Üye ülkeler arasında elektronik belgelerin ve dijital imzaların karşılıklı tanınmasının ticari entegrasyonu hızlandıracağını belirten Tokayev, "Uzaycılık alanı, rekabet gücümüzü artıran temel unsurlardan biri. Uydu haberleşmesi ve navigasyon gibi alanlarda ortak projelerle teknolojik bağımsızlığımızı güçlendirmeliyiz" dedi.
Turkic AI ve Türk Medeniyetleri Merkezi
Dijitalleşme vizyonunu bir adım öteye taşıyan Tokayev, üye ülkelerin ortak bir "IT-hub" merkezi kurmasını ve bu merkeze "Turkic AI" adının verilmesini önerdi. Ayrıca, Türk halklarının kültürel mirasını dijital ortama taşıyacak çok dilli bir platformun yanı sıra, Türkistan şehrinde kurulacak "Türk Medeniyetleri Merkezi" ile bilimsel ve kültürel iş birliğinin kurumsallaşacağını ifade etti. Tokayev, dil birliğini pekiştirmek amacıyla "Devletler Arası Terminoloji Komisyonu" kurulması çağrısında bulundu.
Ekonomik büyümede Türk dünyası farkı
Zirvede söz alan Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, TDT ülkelerinin ekonomik potansiyeline dikkat çekerek, "2025 yılı itibarıyla üye ülkelerin toplam ekonomik gücü 2,4 trilyon doları aşmış durumda. Büyüme hızımız, küresel ortalamanın iki katına ulaştı" bilgisini paylaştı. Mirziyoyev, 2027 yılının teşkilat bünyesinde "Çevreyi Koruma Yılı" ilan edilmesini önerirken, Orta Koridor’un dijitalleşmesi ve demiryolu bağlantılarının güçlendirilmesinin stratejik öncelik olduğunu belirtti.
Kırgızistan'dan dijital dönüşüm vurgusu
Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov ise ülkesinin kamu hizmetlerinde dijitalleşme sürecinde kaydettiği ilerlemeleri paylaştı. "Tündük" portalı üzerinden 195 farklı hizmetin çevrimiçi sunulduğunu hatırlatan Caparov, eğitimde yüksek hızlı internet ve modern müfredat uygulamalarıyla dijital dönüşümü tabana yaydıklarını ifade etti. Liderler, zirve sonunda Türk dünyasının jeopolitik bir bloktan ziyade, ekonomik ve kültürel bir güç merkezi olarak dayanışma içinde hareket etme kararlılığını yineledi.
