Zeytinliklerde Madencilik: Her Yıl İçin Ek Bedel ve Rehabilitasyon Şartı
Yeni yasaya göre, zeytinlik olarak kayıtlı veya fiilen zeytinlik bulunan alanlarda madencilik faaliyeti yürüten ruhsat sahiplerinden, her yıl için işletme ruhsat bedeli kadar ilave bir bedel alınacak. Bu bedel, sahaların rehabilitasyonunu sağlamak amacıyla tahsil edilecek. Rehabilitasyon sürecinde, faaliyet öncesi mevcut zeytin ağacı sayısı kadar ağaç dikilmesi zorunlu olacak.
Rehabilitasyon Bedeli Zorunluluğu Getirildi
Maden Kanunu’nda yapılan düzenlemeyle, çevreyle uyum bedeli artık doğrudan ruhsat bedeline entegre değil; işletme ruhsat bedeline ek olarak ayrı bir “rehabilitasyon bedeli” olarak tahsil edilecek. Bu değişiklikle birlikte ruhsat bedelinde yüzde 30 oranında indirime gidilirken, devlet hakkı gelirlerinin azalmasını önlemek amacıyla en az ruhsat bedeli kadar alınan asgari devlet hakkı yüzde 50 artırıldı.
Zeytin Ağaçlarının Taşınması ve Yeni Sahaların Kurulması
Zeytinliklerde yapılacak madencilik faaliyetleri, ancak kamu yararı gözetilerek Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın izniyle gerçekleştirilebilecek. Zeytin ağaçlarının taşınabilir olduğu durumlarda taşınma işlemi, faaliyet yürütücüsünün sorumluluğunda olacak. Taşınmanın mümkün olmadığı durumlarda ise, faaliyet alanı ile eşdeğer büyüklükte ve en az iki katı zeytin ağacıyla yeni sahalar tesis edilecek.
Yeni zeytin sahalarının tesisi için Hazine taşınmazları veya kamu iktisadi teşebbüslerine ait uygun görülen alanlar, kamulaştırılan zeytinlik sahiplerine düşük bedelle kiralanabilecek. Bu kiralamalar, 20 yıl süreyle yapılabilecek ve gerekli şartlar sağlandığı takdirde 10’ar yıl süreyle uzatılabilecek.
Arama Ruhsatlarında Yeni Süreç: Yatırım Teminatı ve Aşamalandırılmış Dönemler
Yeni düzenlemeye göre, arama ruhsatı verilmesi için başvuru sonrası 2 ay içinde maden arama projesi, yatırımın yüzde 5’i kadar teminat ve ruhsat bedelinin yatırılması gerekecek. Arama süreci üç aşamaya ayrılacak:
- Ön arama dönemi: İlk 1 yıl
- Genel arama dönemi: 4. Grup madenlerde 2 yıl, diğerlerinde 1 yıl
- Detay arama dönemi: 4. Grup madenlerde 4 yıl
Belirlenen dönemlerde gerekli faaliyetlerin raporlanmaması veya yetersiz yatırım yapılması durumunda ruhsatlar iptal edilecek. Faaliyetlerin projeye aykırı yürütülmesi halinde yatırılmayan teminatlar irat kaydedilecek.
Krom Madeni İçin Yeni Kural
Londra Metal Borsası’nda işlem görmeyen krom madeni, “Devlet Hakkı Oranları” tablosundan çıkarılarak genel hükümlere tabi hale getirildi. Böylece, krom madenine yönelik uygulamalar daha esnek bir yapıya kavuşacak.
İhale Usullerinde Değişiklik
Boşta kalan maden sahalarının ruhsatlandırılmasında da önemli bir değişiklik yapıldı. Rezerv verisi bulunmayan sahalarda artık doğrudan ruhsatlandırma usulü uygulanacak. 1., 2., 3. ve 5. Grup madenler ile bazı 4. Grup maden sahaları ise ihale ile ruhsatlandırılmaya devam edecek.
Üretim Düşüklüğüne Cezada Geri Adım
Kanunla birlikte, geçmiş 3 yılda yıllık üretim miktarının yüzde 30’un altında kalması durumunda verilen para cezası ile 5 yıl içinde iki kez ceza alan ruhsat sahiplerinin ruhsatlarının iptal edilmesine yönelik düzenlemeler yürürlükten kaldırıldı. Ancak üretim miktarının yetersizliği ruhsat uzatma taleplerinde dikkate alınacak.
