Türkiye’de milyonlarca emekliyi yakından ilgilendiren intibak düzenlemesi yeniden gündemin üst sıralarına taşındı. Özellikle 2000 yılı sonrasında emekli olanların uzun süredir dile getirdiği maaş adaletsizliği, yapılması beklenen yeni düzenleme ile giderilebilir. Çalışmaların tamamlanması halinde, 2000 sonrası emekli maaşlarında 2.500 TL ile 5.000 TL arasında artış yapılabileceği ifade ediliyor. “O tarihten sonra emekli olanlara dev intibak zammı geliyor mu?” sorusu emekliler tarafından yakından takip ediliyor.
İntibak düzenlemesi nedir, neden yeniden gündeme geldi?
İntibak düzenlemesi, aynı prim gününe ve benzer kazançlara sahip emekliler arasında oluşan maaş farklarının giderilmesini amaçlayan bir uygulama olarak biliniyor. Türkiye’de emeklilik sisteminde yapılan reformlar, farklı yıllarda emekli olanlar arasında ciddi gelir uçurumlarına yol açtı.
Özellikle 2000 ve 2008 yıllarında yapılan değişiklikler, emekli maaşlarının hesaplanma biçimini kökten etkiledi. Bu durum, yıllar içinde büyüyen bir adaletsizlik algısını beraberinde getirdi. Türkiye Emekliler Derneği (TÜED) başta olmak üzere birçok sivil toplum kuruluşu, bu nedenle intibak düzenlemesinin yeniden hayata geçirilmesi çağrısında bulunuyor.
Maaş adaletsizliği neden bu kadar büyüdü?
Emekliler arasındaki maaş farklarının temelinde Aylık Bağlama Oranı (ABO) bulunuyor. Reform yıllarına göre bu oranlarda ciddi değişiklikler yaşandı.
2000 öncesinde emekli olanlar için ABO oldukça yüksekti. Bu da maaşların bugünkü sisteme göre daha avantajlı bağlanmasına neden oldu. 2000 sonrası dönemde ise sistem kademeli olarak değiştirildi.
2008 yılında yapılan reformla birlikte ABO ciddi oranda düşürüldü. Bazı dönemlerde bu oranların yüzde 28 seviyelerine kadar gerilemesi, aynı prim gününe sahip emekliler arasında binlerce liralık maaş farkları oluşmasına yol açtı. Bu nedenle özellikle 2008 sonrası emekliler, maaş adaletsizliğini en ağır şekilde yaşayan grup olarak öne çıkıyor.
İntibak zammı kimleri kapsayacak?
Yeni intibak düzenlemesinin kapsamına ilişkin kulis bilgileri netleşmeye başladı. Taslak çalışmalara göre düzenlemenin, 2012 yılında yapılan ve yalnızca 2000 öncesi emeklileri kapsayan uygulamaya benzer şekilde genişletilmesi planlanıyor.
Buna göre;
2000–2008 yılları arasında emekli olanlar intibak kapsamına alınacak
2008 sonrası emekli olanlar, maaş artışından en yüksek oranda yararlanabilecek grup olacak
Uzmanlar, yapılacak düzenlemenin sabit bir zam şeklinde değil, kişiye özel maaş düzeltmesi olarak uygulanacağını belirtiyor.
Dev intibak zammı ne kadar olacak?
“O tarihten sonra emekli olanlara dev intibak zammı” ifadesi, özellikle artış tutarları nedeniyle dikkat çekiyor. Mevcut beklentilere göre emekli maaşlarında 2.500 TL ile 5.000 TL arasında değişen artışlar söz konusu olabilir.
Artış miktarı her emekli için farklı hesaplanacak. Prim günü sayısı, ödenen prim tutarı ve emeklilik tarihi bu hesaplamada belirleyici olacak. Bu nedenle tüm emeklilere eşit bir seyyanen artış yerine, maaşlardaki adaletsizliği gidermeyi hedefleyen bir düzenleme öngörülüyor.
Emekliler başvuru yapmak zorunda kalacak mı?
İntibak düzenlemesi yasalaşırsa, emeklilerin ayrıca bir başvuru yapmasına gerek olmayacak. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), intibak kapsamına giren emeklilerin dosyalarını otomatik olarak inceleyecek.
Gerekli maaş farkları SGK tarafından hesaplanacak ve düzenlemenin yürürlüğe girmesini takip eden ilk maaş döneminde emeklilerin hesaplarına yansıtılacak. Bu yönüyle sistemin emekliler açısından kolay ve hızlı işlemesi hedefleniyor.
Emekliler neden düzenlemenin hızlanmasını istiyor?
Türkiye Emekliler Derneği yetkilileri, intibak düzenlemesinin 2026 yılına bırakılmadan hayata geçirilmesi gerektiğini vurguluyor. Dernek, Emekli Sandığı mensuplarına geçmiş yıllarda tanınan intibak hakkının, SSK ve Bağ-Kur emeklilerine de sağlanmasının anayasal eşitlik ilkesi gereği olduğunu savunuyor.
Emekliler, yüksek enflasyon ve artan yaşam maliyetleri karşısında maaşların yetersiz kaldığını ifade ederken, intibak zammının kalıcı bir rahatlama sağlayacağı görüşünde birleşiyor.
O tarihten sonra emekli olanlar için beklenti yüksek
2000 sonrası emekliler için intibak düzenlemesi, yıllardır süren bir talebin karşılık bulması anlamına geliyor. Özellikle 2008 sonrası emekliler, dev intibak zammının hayata geçmesi halinde maaşlarında ciddi bir iyileşme bekliyor.
Yeni düzenlemenin Meclis gündemine ne zaman geleceği ve hangi tarihte yürürlüğe gireceği merakla beklenirken, milyonlarca emekli “dev intibak zammı” haberlerini yakından takip etmeye devam ediyor.
