GÖKHAN EREK / ÖZEL HABER - İşgalci İsrail’in, Gazze ve Filistin’de gerçekleştirdiği soykırım ile hukuk tanımaz eylemlere tepkiler gelmeye devam ederken; Soykırımcı İsrail Başbakanı Binyamin Netenyahu’nun, Amerika Birleşik Devletleri’ne (ABD) yapmayı planladığı ziyareti, ABD’li Senatör Lindsey Graham’ın cenaze töreninin ay sonuna ertelenmesi gerekçesiyle iptal etmesi gündemin dikkat çeken konuları arasında yer aldı.
TRUMP VE VANCE’DEN SOYKIRIMCI NETENYAHU’YA TEPKİ
ABD Başkanı Donald Trump ile ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance gibi üst düzey isimlerin, işgalci İsrail’e yönelik yaptığı sert açıklamalar göz önüne alınınca; iki devlet arasındaki ilişkilerde kopukluk olduğuna dair soru işaretleri de akıllara gelmeye başladı.
ABD-İSRAİL İLİŞKİLERİNİN GELECEĞİNE DAİR MERAK EDİLENLER
Peki Netenyahu ABD ziyaretini neden iptal etti, İşgalci İsrail ile ABD arasında kopukluk mu söz konusu, ABD Netenyahu’nun yaptığı soykırım ve söz dinlememeden dolayı ikili ilişkilerini askıya mı alacak, İşgalci İsrail’in Gazze’de gerçekleştirdiği soykırım ve hukuk tanımaz eylemlerine ABD’de halk ve yönetim ne tepki veriyor? İstanbul Gelişim Üniversitesi Öğretim Üyesi ve ODAP Merkezi Direktörü Dr. Ali Semin, Yeni Birlik Gazetesi’ne değerlendirdi.
“GÖRÜŞMENİN İPTALİ ÇOK CİDDİ KRİZ OLDUĞUNUN GÖSTERGESİDİR”
İki ülke liderleri arasında diplomatik anlamda yapılan görüşme veya ziyaret planlanmış, tarihi belirlenmiş ise olağanüstü haller dışında erteleme olmaması gerektiğini belirten Dr. Ali Semin, “Netanyahu’nun ziyareti ertelemesi veya iptal etmesi, Trump'la görüşmesinin arkasında gerekçe olarak da Senatör Graham'ın cenaze töreninden dolayı olduğunu söylese de iki taraf arasında çok ciddi bir kriz olduğunun göstergesi var. Çünkü cenaze törenine katılırsınız veya katılmazsınız o özel bir durumdur. Devletlerin başkanlarına, yetkililerine, samimiyetlerine bakılırsa Graham Amerika'da bir senatör olarak en çok İsrail'e destek veren isimdi. Onun için Netanyahu'nun katılması gayet normal ve doğal olarak karşılanabilir. Ama bu ziyaretin, bu cenaze töreninden dolayı ertelenmiş olması gerekçe gösterdikleri gibi bir gerekçe olmadığını ben düşünüyorum.” ifadelerini kullandı.
AMERİKA’YI RAHATSIZ EDEN GELİŞMELER
Dr. Semin, Netanyahu'nun son zamanlarda bölgesel anlamdaki gerilimi tırmanlandırması, İran savaşının üzerine gitmesi, Lübnan işgalini devam ettirmesi, diğer taraftan Suriye'de zaman zaman çatışma alanı oluşturması, bölgesel ve küresel anlamda İsrail'in artık savaşları sonlandırmak yerine savaşları sürdürmek gibi bir hedefinin olmasının ister istemez Amerika'yı da rahatsız ettiğini vurgulayıp, şunları kaydetti, “Aslında Amerika'yı rahatsız etmesinin sebebi Trump için de geçerli. J.D. Vance'ın da yaptığı açıklamalar doğrultusunda baktığımızda Vance çok net bir şekilde Epstein dosyasına değindi. İsrail'in savaşları sürdürmek istediğini açıkladı.”
“ORTA DOĞU TÜM ÇIKARLARA ZARAR VERİYOR”
Trump’ın, İsrail devletiyle bir sorun yaşamadığını aktaran Dr. Semin, “Ama Netanyahu'nun izlemiş olduğu çatışmacı, savaş yanlısı, işgalci politikaları ABD'nin Orta Doğu'daki tüm çıkarlarına ikili ilişkilerine zarar veriyor. Artık ABD’nin Netanyahuiçin Orta Doğu'da herhangi bir taviz verme veya ulusal çıkarlarının zarar görmesini istemediğini de söylemek gerekir. O nedenle ben bu ziyaretin arkasında sadece ve sadece Graham'ın cenaze töreni olduğunu düşünmüyorum. Tam tersi Trump ve J.D. Vance ile Netanyahu'nun çok büyük bir sorun yaşadığının altını çizmekte de fayda var.” değerlendirmesinde bulundu.
“İLİŞKİLER ASKIYA ALINMAZ”
Dr. Semin, İsrail ile ABD arasındaki ilişkilerin tamamen askıya alınacağını düşünmediğini söyleyip, şunları dile getirdi:
“Ancak böyle irili ufaklı krizler veya krizlerin yaşanması söz konusu olabilir. Şu anda bir kriz yaşıyorlar mı? Evet yaşıyorlar. Çünkü Trump'ın girişimlerine rağmen Netanyahu tam anlamıyla Amerika'yı dinlemiyor. Amerika'nın çıkarları zarar görüyor ve Amerika'nın müttefiklerine de Orta Doğu'da saldırmaya çalışıyor. Özellikle bunların başında Türkiye var. Türkiye ile Amerika'nın ilişkilerinde bilindiği üzere birçok kriz var. Ama Trump döneminde bu krizlerden ziyade iş birliği alanları oluşmaya başladı. O nedenle NetanyahuTürkiye'ye de Cumhurbaşkanı Erdoğan'a da saldırıyor, hadsizce açıklamalar yapıyor.”
“AMERİKA İSRAİL’İN HAMİSİDİR NETENYAHU’NUN DEĞİL!”
Netenyahu’nun, Trump'a çok ciddi anlamda zarar verdiğini ve Trump’ın yaşananlardan dolayı rahatsız olduğunu ifade eden Dr. Semin, “Amerika, Orta Doğu'daki çıkarlarını, yıllardır kurmuş olduğu bütün girişimlerini, ilişkilerini, ittifaklarını Netanyahu'ya heba etmek istemiyor. Daha önce İsrail'in yegâne hamisi Amerika'ydı. Halen de öyledir ama Amerika İsrail'in hamisidir. Netanyahu'nun hamisi değildir. O nedenle Netanyahu için çok ciddi anlamda bir kriz olarak değerlendirmek mümkün. İki ülke arasında bir kopuş olacağını düşünmüyorum. Ama Netanyahu'nun 27 Ekim'deki seçimlerde gitmesi için Amerika, özellikle Trump ve ekibinin elinden geleni yapacağını düşünüyorum.” şeklinde konuştu.
“NETENYAHU ÜZERİNDE CİDDİ ANLAMDA BASKI KURACAĞINA İNANIYORUM”
Dr. Semin, Netenyahu’nun izlemiş olduğu soykırım politikaları ve söz dinlememesinden dolayı Trump’ın İsrail ile ilişkileri askıya almayacağını söyleyerek, şunları aktardı:
“İsrail-ABD ilişkileri askıya alınacak bir ilişki değildir. O nedenle askıya almayacak ama Netenyahu üzerinde ciddi anlamda bir baskı kuracağına inanıyorum.”
TEPKİLERİN YANSIMALARI KASIM SEÇİMLERİNDE GÖRÜLÜR
İsrail'in, soykırımcı politikalarına dünya kamuoyu tarafından da tepki verildiğini hatırlatan Dr. Semin, “Dünyadaki yetkililer ile devlet başkanları Avrupa için söylüyorum. İspanya ve bazı ülkeler haricinde, Amerika için de aynı şey geçerli yeni yeni başladı. Vance ve Trump'ın tepki vermesi önemli ama kamuoyuları ciddi anlamda tepki veriyor. Ancak burada bu tepkiler Trump'ın politikalarına ne kadar yansır onu önümüzdeki dönemlerde göreceğiz. Ne zaman yansıyacağını da söyleyeyim, Amerika'da Kasım ayında ara seçim var. Bu ara seçimin sonuçları Trump'ın izlemiş olduğu hem İsrail'e yönelik hem de bölgesel ve küresel politikalarının sonucu olarak değerlendirebiliriz.” diye konuştu.
“CİDDİYETE DÖNÜŞMESİ LAZIM”
Dr. Semin, Amerika'daki üniversitelerde de Gazze için ciddi anlamda protestolar yapıldığını anımsatarak, şunları kaydetti:
“Avrupa'nın birçok ülkesindeki üniversitelerde tepkiler söz konusuydu. Amerika ve dünya kamuoyunda aslında tepki var, tepkilerin ciddiyete dönüşmesi lazım.”
“SİYASETEN GİTMESİ GEREKİYOR”
İsrail'in soykırım sürecini, Suriye'de, Lübnan'da aynı zamanda Gazze'deki işgalci politikalarını bırakması gerektiğinin altını çizen Dr. Semin, sözlerini şu şekilde sonlandırdı:
“Bırakmazsa Netanyahu, izlemiş olduğu işgalci politikalarının neticesinde, İsrail tam anlamıyla izole olacaktır. İster Amerika ister Avrupa destek versin ama bölgesel ve küresel anlamda İsrail izole olmaya mahkûm kalacaktır. O nedenle Netanyahu'nun bir an önce siyaseten gitmesi, İsrail'in işgalci politikalarını sonlandırması gerekiyor. Bölgede savaşla değil, barışla birlikte yürümesi gerekiyor. Ama maalesef İsrail Devleti'nin zihninde böylesi bir düşünce olmadığı için işgal, çatışma, savaş ve saldırılara devam edecek gibi gözüküyor.”
