GÖKHAN EREK / ÖZEL HABER
Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Venezuela arasında uzun zamandır devam eden gerginlik; ABD’nin Venezuela’nın başkenti Karakas’a gerçekleştirdiği en az 7 saldırı ile yeni bir boyut kazandı. ABD Başkanı Donald Trump yapılan operasyon sonrasında Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro ve eşini yakalayarak ülke dışına çıkardıklarını, Venezuela’da yönetime el koyduklarını, petrol şirketlerinin işletilmesi için ABD’nin devreye gireceğini ve Maduro ile eşinin yargılanacağını dünya kamuoyu ile paylaştı.
Peki Nicolas Maduro'yu bundan sonra ne bekliyor, Maduro’nun asıl yargılanma sebebi ne, Venezuela'da yeni süreç nasıl ilerleyecek, ABD Maduro'ya yönelik gerçekleştirdiği operasyon akabinde diğer ülkelerle ilgili başta Grönland olmak üzere hangi hukuk tanımaz eylemlere imza atacak? Dış Politika Uzmanı Umur Tugay Yücel, Yeni Birlik Gazetesi’ne yorumladı.
ASIL YARGILANMA SEBEBİ NE?
ABD’nin, Venezuela topraklarında hukuk dışı ve uluslararası kurallara aykırı askeri operasyonuyla kaçırdığı Maduro ve eşinin, ABD’de yargılanma süreci başlayacağını hatırlatan Umur Tugay Yücel, “Maduro, uyuşturucu kaçakçılığı ve narkoterörizmden yargılanacak. Ama asıl yargılanma sebebi; Venezuela petrollerinin ve kaynaklarının ABD dışında rakiplerine verilmesi ve Amerika’nın Batı yarımküredeki hegemonyasının çökmesine sebep olmasından dolayı yapılacak.” şeklinde konuştu.
“ABD’YE GİDECEK LİDERLERİN BAŞINA NE GELECEĞİ BELLİ DEĞİL!”
Yücel, yargılama sürecinin dünya çapında Trump ve ABD’nin bir şovuna dönüşeceğinin kesin olduğunu belirterek, şunları kaydetti:
“Çünkü Amerikan gücünün etkisini ispatlamaya çalışan bir Trump var. Bu süreçte Maduro ve eşinin New York’ta federal mahkemede yargılanması bekleniyor. Büyük ihtimalle Maduro ve eşi, uzun süreli ve yüksek profilli bir yargılama sürecine maruz kalacak. Bundan sonra Amerika Birleşik Devletleri'ne giden dünya liderlerinin başına ne geleceği belli değil, her an herşeyin olabileceği bir çağdayız.”
“KARMAŞIK BİR YAPIYA DÖNÜŞEBİLİR”
Venezuela‘daki yeni durumun karmaşık bir yapıya dönüşebileceğini vurgulayan Yücel, “Çünkü bir yandan Trump’ın ‘Artık Venezuela’yı biz yönetiyoruz.’ ilanı yanında Venezuela’da devlet başkanı yardımcısının ve üst düzey Maduro hükümetinin devam edeceği görülüyor. Tabii ki kimin yöneteceği tartışması, bu tarz olaylarda doğal bir süreç. Ancak şunu görüyoruz ki Maduro’nun olmamasına rağmen Bolivarcı Sosyalist ve Amerika’ya mesafeli bir yönetim şeklinin devam edeceği gözüküyor. Yani sistemin aynı şekilde devam etmesi mümkün bu durumda ister istemez.” ifadelerini kullandı.
VENEZUELA'YA YENİ BİR ASKERİ OPERASYON YAPILACAK MI?
Yücel, Trump ve ABD’nin, Venezuela’da yaşanacak karışıklıktan dolayı yeni bir askeri operasyon yapabileceğine dikkat çekerek, sözlerini şu şekilde sürdürdü:
“Zaten Trump, devlet başkan yardımcısına tehditte bulundu bile, ‘Bizimle çalışırsan iyi olur ama çalışmazsan, seni daha da kötü bir operasyon bekliyor.’ dedi. Yine Maduro’nun, yokluğunda siyasi bir kaos da beklenebilir. Çünkü farklı siyasi gruplar, farklı Batı yanlısı hizipler iktidarı ele geçirmeye çalışabilir.”
“GÖÇ DALGASINA YOL AÇABİLİR”
Hem bölge ülkelerinin, hem de uluslararası toplumun bu süreçte Venezuela hükümeti ile işbirliği ve dayanışma göstermesi gerektiğini söyleyen Yücel, “Yoksa iktidar belirsizliği ve iktidar savaşları Venezuela‘yı istikrarsızlığa götürebilir. Bu da doğal olarak komşu ülkelere hatta ABD’yi etkileyecek şekilde yeni büyük bir göç dalgasına yol açabilir.” dedi.
AMAÇ AMERİKAN GÜCÜ VE ÜSTÜNLÜĞÜNÜ İNŞA ETMEK Mİ?
Yücel, Trump’ın iktidara geldiğinde hedeflerinden bahsettiğini hatırlatarak, sözlerine şu satırları ekledi:
“Grönland, Panama ve Kanada zaten radarındaydı. Lakin Trump’ın, yayınladığı Ulusal Güvenlik Stratejisi belgesinde Batı yarım küreye dönüş var yani aslında Batı yarım kürede yeniden Amerikan üstünlüğünü ve Amerikan gücünü inşa etmek istedikleri ortaya koyuluyor. Bu yüzden özellikle Latin Amerika’da öncelikle Amerikan karşıtı hükümetlerin ve Rusya, Çin, İran ile diğer Batı dışı ülkelerle iş birliği yapan devletlerin Amerikan gücü tarafından hedef alındığını görüyoruz.”
“AVRUPALI LİDERLER GRÖNLAND’I İŞGAL ETME SÜRECİNİN ÖNÜNÜ AÇIYOR”
Daha önceki bir analiz yazısında Venezuela‘daki operasyonun başarılı olması durumunda Küba ve Nikaragua gibi ABD karşıtı ve Rusya, Çin ile yoğun iş birliği olan ülkelerde bu tarz farklı operasyonlar olabileceğini söylediğini aktaran Yücel, “Bugün buna Kolombiya‘yı da ekleyebiliriz. Bu süreçte Avrupalı liderler, Maduro operasyonuna destek vererek aslında Trump’ın Grönland’ı işgal etme sürecinin önünü açıyor. Çünkü uluslararası hukuku tanımayan devlet egemenliğini hiçe sayan bir liderden bahsediyoruz. Doğal olarak Grönland’ın ABD tarafından işgal edilmesine karşı çıkabilecek hiçbir Batılı lider kalmayacak. Burada da yine aynı şekilde Grönland’ın hedefe konulması ABD’nin enerjisiz kalması değil gelecekteki enerji kaynakları ve ticaret yollarını kontrol etme çabasından kaynaklanmaktadır. Çünkü buralarda yoğun şekilde Çin, Rusya ve Hindistan gibi batı dışı güçlerin artan varlığını görüyoruz.” diye konuştu.
GERİLEYEN GÜCÜNÜ KAMUFLE ETME ÇABASI MI?
Trump ve Amerikan gücünün, yaptıkları müdahalelerden vazgeçmeyeceğini, Amerikan haydutluğunun bir şekilde devam edeceğinin altını çizen Yücel, şunları söyledi:
“Bu yüzden Amerikan haydutluğuna ya da diktatörlüğüne her şekilde karşı koymak tüm insanlığın görevidir. Bu haydutluğu Gazze’de de görüyoruz. Sonuç olarak bu tür hamleler, ABD’nin gerileyen gücünü kamufle etme çabasıdır. Çok kutupluluğun belirginleştiği bir zamanda Çin ve Rusya gibi aktörlerin alan kazandığı bir ortamda Washington’un sert ve tek taraflı davranışlarının yanında mutlak hâkimiyetten nispi üstünlüğe geçişin yarattığı huzursuzluğun işaretidir.”
“SON HAMLELER OLMAKTAN ÇOK NÜFUZ KORUMA REFLEKSİ!”
ABD ve Trump’ın yaptığı çıkışların “son hamleler” olmaktan çok geçiş döneminde nüfuz koruma refleksi olduğunu belirten Yücel, sözlerini şu şekilde sonlandırdı:
“ABD hâlâ güçlü olsa da gücünü eskisi kadar tartışmasız kullanamamaktadır. ABD’nin, Maduro’ya yönelik politikaları uluslararası hukuku yıkan, liberal düzen iddiasının iflas ettiğini gösteren adımlardır. Bu adımlar hem küresel güç dengesindeki değişimi gizleme hem de nüfuz kaybını sınırlama çabasının ürünüdür. Ayrıca Amerika'nın küresel liderliğinin ahlaki temeli de yıkılmıştır.”
