Gökhan Erek/ Özel Haber
ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social hesabı üzerinden Türkiye, Suriye, Irak, Suudi Arabistan’ı da içine alan İran topraklarının tamamen Amerikan bayrağıyla kaplandığı ve üzerinde "Orta Doğu’nun Amerika Birleşik Devletleri mi?" ifadelerinin yer aldığı bir harita paylaştı. Trump’ın paylaşımı kısa sürede gündem olurken verilmek istenen mesaj merak konusu oldu.
TRUMP’IN ORTA DOĞU HARİTASININ ANLAMI
Peki ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ı tamamen ABD bayrakları ile gösterdiği harita ne anlama geliyor, Trump paylaştığı harita ile ne mesaj vermek istiyor, Harita hangi tehditleri içeriyor, Haritada Türkiye, Suriye, Irak, Suudi Arabistan detayı yer alırken; İsrail, Lübnan, Mısır, Ürdün’ün yer almaması ne demek? İstanbul Aydın Üniversitesi Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Canan Tercan, Yeni Birlik Gazetesi’ne değerlendirdi.
“ABD’NİN RESMİ DIŞ POLİTİKASINI YANSITMIYOR”
Trump’ın sosyal medya hesabından çok fazla şey yayınladığı için her söylediğini bir devlet başkanının sözü gibi algılamanın şu an için mümkün olmadığını belirten Dr. Canan Tercan, “Trump’ın sosyal medyasındaki açıklamaları; ABD’nin resmi dış politikasını yansıtmıyor. Trump bu platformu, şahsi hesabı olarak kullanıyor. Bunu özellikle belirtiyorum. Dolayısıyla bu haritaya da çok fazla anlam yüklemek aslında doğru değil. Özellikle bu savaş sürecinde çok fazla baskı için, Ukrayna Savaşı’nda ya da ABD’nin Trump’a karşı halk ayaklanmalarında yine sosyal medyasını kullandı ancak bunlar Amerika’nın politikasını göstermiyordu. Zaman içerisinde bunu anladık. Bazen tehdit, bazen hamaset, bazen cesaretlendirme için devlet başkanı olarak kendi medyasını kullanıyor.” ifadelerine yer verdi.
“KALICI BÖLGE ÜLKELERİ OLARAK TÜRKİYE SURİYE IRAK VE SUUDİ ARABİSTAN’I GÖRÜYOR”
Dr. Tercan, Trump’ın şahsi hesabı üzerinden yayımladığı haritanın ABD’nin gelecek planı olmadığını, Trump’ın şahsi görüşleri olduğunu belirtip, şunları kaydetti, “Haritaya baktığımızda ABD bölgede kalıcı bölge ülkeleri olarak Türkiye, Suriye’yi Irak’ı ve Suudi Arabistan’ı görüyor. Suriye’nin geleceğinin çok tartışıldığı ve henüz bir yıllık yeni bir rejime sahip olduğu düşünülürse, bu bir sene içerisinde İsrail tarafından çok fazla saldırılara maruz kaldığı ve ayaklanmaların yer yer yer aldığı ancak BM’de tanındığı ve terörden ülkesini arındırıp tek devlet halinde bütünleşme noktasına geldiği, SDG’nin çözüldüğü bir ülke için Amerika’nın desteğini alıp, bu haritada yer alması çok önemli. Demek ki Amerika gelecek planlarında Suriye’de Ahmet Şara hükümeti ile devam edecek.”
SUUDİ ARABİSTAN REJİMİNİ ONAYLADI
Suudi Arabistan ile ilgili İran Savaşı’nda çok fazla tartışma yaşandığını, Suudi Arabistan’ın İran’a karşı yeteri kadar korunmadığının iddia edildiğini aktaran Dr. Tercan, “Amerika için bundan sonraki süreçte müttefiklik tartışmaları iç siyasette konuşulur oldu. Ancak geldiğimiz noktada Amerika Suudi Arabistan ile müttefikliğini ve Suudi Arabistan’ın kalıcı rejimini onaylamış göründüğünü, dolayısıyla dostluğu ve Suudi Arabistan’ın uzun yıllar Amerika’nın iş birliği yaptığı ülke olarak kalacağını görüyoruz.” şeklinde konuştu.
“IRAK’TA İRAN DESTEKLİ ŞİİLERİ İSTEMİYOR”
Dr. Tercan, ABD’nin 2003’teki müdahalesinden sonra Irak’ta hiçbir zaman eski güçlü yapısına ulaşamadığını hatırlatarak şunları söyledi, “Trump, Irak’ta İran destekli Şiileri, İran destekçilerinin var olduğu bir yönetimi istemiyor. Hatta ‘Maliki’yi istemiyoruz’ diye açıkça söyledi. İran’da rejimin sağlam olması için Irak’ta kişilerin de tasfiye olması lazım ki Amerika rahat etsin. İran’da da Irak’ta da uyumlu bir yönetim istiyor. Irak’taki Şiilerden rahatsız olan ve artık daha adil bir Irak isteyen ABD; burada da siyaseti domine edecek ve kalıcı bir ülke halinde Orta Doğu haritasında barındıracak bu çok önemli üç ülke için de Amerika ilişkileri ve bölgede sıcak çatışmaların her an başlama ihtimalinin olduğu ülkeler olması hasebiyle bu haritada isimleriyle yer almaları çok önemli. Çünkü Orta Doğu’da çok kritik ülkeler bunlar.”
“İRAN SAVAŞI DİĞER ÜLKELERE YAYILABİLİR”
İran Savaşı’nın her an yukarıda dile gelen ülkelere sıçrayabileceğine dikkat çeken Dr. Tercan, “İran Savaşı’nın etkisi ile yeni iç savaşlar ya da farklı oluşumlar gerçekleşebilir fakat Amerika’nın gelecek senaryolarında yeniden dizayn edilecek olan Orta Doğu’da, Amerika’nın bu ülkeleri kendi topraklarıyla ve barış içerisinde görmek istediğini anlıyoruz.” ifadelerini kullandı.
“TÜRKİYE’NİN HER ZAMAN YANINDA OLACAĞININ BİR İŞARETİ”
Dr. Tercan, Türkiye’nin haritada çok önemli bir şekilde konumlandırıldığını vurgulayıp, sözlerini şu şekilde sürdürdü, “Türkiye, diğer ülkelerden farklı olarak bir çatışma alanı, sıcak savaş ihtimali olmayan ve aynı zamanda Ukrayna Savaşı’nda arabuluculuk yapabilme kabiliyetine sahip, bunu başarıyla götüren, takıl koridoru açan, dünyanın gözünün olduğu ülke. Rusya-Ukrayna Savaşı’nda dünya ekonomisi ciddi anlamda etkilendi, Avrupa enerji krizleri yaşadı, Avrupa birliği ülkeleri ekonomik olarak sorunlarla karşılaştılar. Tek bir ülke arabuluculuk yapabildi o da Türkiye. Şimdi de bu ülkenin hem dünyanın sağ kanadı hem de sol kanadıyla diplomatik olarak olumlu ilişkilere sahip tek ülkesi ABD’nin de müttefiki. Amerika, Türkiye’yi bir kaya gibi görüyor ve Türkiye’nin bu güçlü duruşunu her zaman görmek istiyor, Donald Trump haritasında da önemini belirtiyor, defaatle Sayın Cumhurbaşkanımızın güçlü liderliğine vurgu yapıyor. Dolayısıyla Türkiye’nin bu haritada olması; Amerika’nın bundan sonraki süreçte de her zaman Türkiye’nin yanında olacağının bir işareti.”
YUNANİSTAN VE MÜTTEFİKLERİNE ÖNEMLİ MESAJ!
Yunanistan’ın özellikle İsrail ve Güney Kıbrıs ile Türkiye’ye karşı çalışmaları olduğunu anımsatan Dr. Tercan, “Diğer taraftan Fransa’nın bu konuda Yunanistan’a verdiği destek var ancak Amerika’dan hiç ses çıkmıyor ve ABD’nin bu haritada Türkiye’yi bu şekilde göstermesi; Yunanistan’a ve Yunanistan ile çalışan ülkelere de çok önemli bir mesaj. Yine İsrail’in haritada olmaması Amerika’nın artık İsrail baskısından bıktığının bir göstergesi.” dedi.
BU COĞRAFYADA DAİMÎ OLACAK ÜÇ ÜLKE
Dr. Tercan, haritaya göre ABD’nin sadece üç devlet ile müttefikliğinin kalıcı olacağını ve bu üç ülkenin bu coğrafyada daima olacağının altını çizerek şunları dile getirdi, “Diğer ülkelere hiçbir garanti vermiyor ve onlar için de bir gri alan yani belirsizlik süreci var. O yüzden bu ülkelerin dışında kalanlar için, ‘Hiç kimse Amerika’ya güvenmesin’ demek istiyor. Yunanistan’ın burada tavrını değiştirmesi açıkça gerekli. Türkiye’ye karşı tutumu uzun dönem Amerika politikalarında güç kaybına sebep olabilir. Türkiye’ye karşı durmak ve Amerika’yı seçim yapmak zorunda bırakma noktasına getirmek; Amerika’nın hoşuna gitmeyecek bir durum. Çünkü Trump emirden hoşlanmıyor, emri vakilerden ya da kendi gücünün kullanılıp, farklı harita oluşumlarının dayatılması kabul edilebileceği bir şey değil. Trump çok güçlü bir lider ve gücünü Amerika için kullanmak istiyor, Amerika müttefikleri için değil. Bunu Avrupa Birliği için gösterdi. Kaldı ki Yunanistan AB için hem ekonomik bir yük hem de NATO’ya hiçbir kazancı olmayan, NATO’ya da sorun çıkartma ihtimali yüksek olan bir ülke. Dolayısıyla Yunanistan’ın bu tavırları hem AB’de hem de NATO’da eli zayıf olan konumunu daha da zayıflatacaktır.”
“İRAN’I MASAYA ZORLAMAK İÇİN YAPILMIŞ BİR HAMLE OLABİLİR?”
İran’ın baskı diplomasisi yürüttüğünü hatırlatan Dr. Tercan, “ABD ve ABD’nin bayrağının İran’da olması, her ne pahasına olursa olsun; Trump’ın, İran’ı kontrol edeceğini, asla ondan vazgeçmeyeceğini, kesinlikle oradan çıkmayacağı kararını aldığını gösteriyor. İran’ı masaya zorlamak için yapılmış bir hamle olabilir. Bir taraftan ABD’deki iç siyaseti organize etmek için ‘Biz kazanacağız, neredeyse aldık, zaten emek verdik, kazandık ve kazanmak üzereyiz, önümüzde seçimler var, bu noktada sakin olun, ben Amerika’yı büyük yapacağım dedim ve burayı da aldım.” mesajını kendi seçmenlerine ve vatandaşlarına veren Trump var. Dünyaya da ‘Ne pahasına olursa olsun; Amerika buraya alacak, isterseniz bize destek olursunuz, biz aldıktan sonra ‘Hürmüz Boğazı’ndan rahatlıkla geçersiniz ve bizim güvenimizi kazanırsınız ya da yanlış tarafı seçersiniz, bizim güvenimizi kaybedersiniz, biz sadece bu haritadaki üç ülkeyle çalışırız gerisi de ayağını denk alsın.’ demek istemiş.” şeklinde sözlerini sonlandırdı.
