Yaz aylarında yükselen hava sıcaklıklarıyla birlikte gıda zehirlenmesi vakalarında dikkat çeken bir artış yaşanıyor. Uzmanlar, özellikle açıkta bekleyen yiyecekler, soğuk zinciri bozulan ürünler ve yeterince pişirilmeyen et ürünlerinin ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği konusunda uyarıyor. Acil Tıp Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Özgür Erdoğan, özellikle tavuk ve deniz ürünlerinden kaynaklanan zehirlenmelerin yaz döneminde zirve yaptığını belirterek, bazı vakaların ölümle sonuçlanabilecek kadar ağır seyredebildiğini söyledi.
Artan sıcaklıklar bakterilerin çoğalmasını hızlandırırken, hijyen kurallarına uyulmaması ve gıdaların uygun koşullarda saklanmaması riskleri daha da artırıyor. Uzmanlar, belirtilerin hafife alınmaması ve şüpheli durumlarda vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini vurguluyor.
Gıda zehirlenmesi neden olur?
Yaz aylarında sıcaklığın yükselmesiyle birlikte bakteriler gıdalar üzerinde çok daha hızlı çoğalabiliyor. Özellikle et, tavuk, süt ürünleri, yumurta ve deniz ürünleri gibi çabuk bozulan besinlerin uygun sıcaklıkta muhafaza edilmemesi zehirlenme riskini artırıyor.
Uzmanlara göre açıkta uzun süre bekleyen yiyeceklerin tüketilmesi, soğuk zincirin bozulması ve hijyen kurallarına uyulmaması gıda kaynaklı enfeksiyonların en önemli nedenleri arasında yer alıyor. Sokakta satılan midye gibi ürünlerin tüketiminde de daha dikkatli olunması gerektiği belirtiliyor.
Gıda zehirlenmesi belirtileri nelerdir?
Besin zehirlenmesi belirtileri tüketilen gıdaya ve bakterinin türüne göre değişebilse de en sık görülen şikâyetler benzerlik gösteriyor.
Uzmanların dikkat çektiği belirtiler şunlar:
- Bulantı
- Kusma
- Tekrarlayan kusma atakları
- İshal
- Ateş
- Baş dönmesi
- Karın ağrısı
- Halsizlik
Özellikle tavuk veya deniz ürünü tükettikten birkaç saat sonra bu belirtilerin ortaya çıkması, gıda zehirlenmesini düşündürebiliyor.
Hangi yiyecekler gıda zehirlenmesi açısından daha risklidir?
Yaz aylarında bazı besin grupları diğerlerine göre daha yüksek risk taşıyor.
Uzmanlara göre en fazla dikkat edilmesi gereken ürünler şunlar:
- Tavuk ve tavuk yemekleri
- Midye ve diğer kabuklu deniz ürünleri
- Et ürünleri
- Süt ve süt ürünleri
- Yumurta
- Açıkta uzun süre bekleyen hazır yiyecekler
Prof. Dr. Mehmet Özgür Erdoğan, tavuğun iç sıcaklığının en az 75 dereceye ulaşacak şekilde pişirilmesi gerektiğini belirterek, yetersiz pişirme nedeniyle Salmonella ve Campylobacter gibi bakterilerin ciddi enfeksiyonlara neden olabileceğini ifade etti.
Gıda zehirlenmesi ne zaman tehlikeli hale gelir?
Uzmanlara göre belirtilerin şiddetlenmesi veya uzun sürmesi durumunda vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor.
Özellikle belirtilerin 48 ila 72 saat sonra başlaması, daha ciddi ve sistemik bir enfeksiyonun işareti olabiliyor. Tedavi edilmeyen bazı gıda zehirlenmeleri ağır sıvı kaybına, organ hasarına ve nadir de olsa ölümcül sonuçlara yol açabiliyor.
Mantar zehirlenmeleri gibi bazı vakalarda ise hastaların diyalize kadar uzanan ciddi tedavilere ihtiyaç duyabileceği belirtiliyor.
Kimler daha fazla risk altında?
Her yaş grubunda görülebilen gıda zehirlenmeleri bazı kişilerde çok daha ağır seyredebiliyor.
Risk grubunda bulunan kişiler şunlar:
- Çocuklar
- Gebeler
- Yaşlı bireyler
- Kronik hastalığı bulunanlar
- Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler
- Kanser tedavisi gören hastalar
Bu gruplarda gelişebilecek sıvı kaybı ve enfeksiyonlar daha ciddi sağlık sorunlarına neden olabileceği için erken müdahale büyük önem taşıyor.
Gıda zehirlenmesinden korunmak için nelere dikkat edilmeli?
Uzmanlar, yaz aylarında alınacak basit önlemlerle gıda zehirlenmesi riskinin önemli ölçüde azaltılabileceğini belirtiyor.
Korunmak için şu öneriler öne çıkıyor:
- Soğuk zinciri bozulmuş ürünleri tüketmeyin.
- Açıkta bekleyen yiyeceklerden kaçının.
- Tavuk ve et ürünlerini yeterince pişirin.
- Gıdaları uygun sıcaklıkta saklayın.
- Hijyen kurallarına dikkat edin.
- Güvenilir olmayan sokak ürünlerini tüketirken dikkatli olun.
Prof. Dr. Mehmet Özgür Erdoğan, yaz aylarında acil servislere gıda zehirlenmesi nedeniyle yapılan başvuruların belirgin şekilde arttığını belirterek, şüpheli belirtiler görüldüğünde zaman kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.
