Sonbahar mevsimiyle birlikte hava sıcaklıklarının düşmesi, beslenme düzenindeki değişimler ve azalan fiziksel hareketlilik kalp-damar sistemi üzerinde doğrudan baskı oluşturabiliyor. Mevsime uygun dengeli besin tercihleri ve sürekliliği olan egzersiz modelleriyle bu geçiş sürecinde kalbin koruma altına alınabileceğini belirten Kardiyoloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Nevrez Koylan, koruyucu hekimlik yaklaşımlarının hayati rol oynadığını vurguladı.
Beslenme planında lif ve potasyum yönünden zengin olan balkabağı ile tatlı patates gibi mevsim sebzelerine yer verilmesi gerektiğini aktaran Prof. Dr. Koylan; haftada iki porsiyon omega-3 kaynağı olan palamut ve lüfer gibi yağlı balıkların tüketilmesini, sofraların nar, elma ve armut gibi antioksidan meyvelerle zenginleştirilmesini tavsiye etti. Bu beslenme alışkanlıklarının fiziksel aktiviteyle desteklenmesinin şart olduğunu belirten Koylan, serin havalarda günde 30 dakikalık tempolu açık hava yürüyüşlerinin, yağışlı günlerde ise ev ortamına uyarlanmış hafif egzersizlerin kalp ritmini ve dolaşımını dengede tutacağını ifade etti.
Mevsim geçişlerinde klinik takip ve aşı koruması
Dengeli beslenme ve hareketin yanı sıra düzenli sağlık kontrollerinin ve psikolojik iyilik halinin de kalp fonksiyonlarını doğrudan etkilediğine dikkat çekildi. Sonbahar aylarında gün ışığının azalması nedeniyle D vitamini seviyelerinin hekim kontrolünde değerlendirilmesi gerektiğini kaydeden Prof. Dr. Koylan; somon, yumurta sarısı ve zenginleştirilmiş süt ürünleri gibi gıdaların öğünlere eklenmesini önerdi.
Kardiyovasküler tıp verilerine göre, sonbahar ve kış aylarında viral enfeksiyonlara bağlı olarak gelişen sistemik inflamasyon, koroner damarlardaki plakların yırtılma riskini artırarak akut miyokard enfarktüsü (kalp krizi) olasılığını belirgin biçimde yükseltmektedir. Bu nedenle soğuk havalarda artan solunum yolu enfeksiyonlarına karşı, özellikle kalp damar hastalığı bulunan bireylerin ve ileri yaştaki kişilerin hekim tavsiyeli grip ve zatürre aşılarını geciktirmemeleri gerekiyor.
Kalbi korumak için günlük rutine eklenecek 6 alışkanlık
Prof. Dr. Nevrez Koylan, sonbahar aylarında kalp ve damar sağlığını güvence altına alacak 6 temel yaşam alışkanlığını şu şekilde sıraladı:
Grip aşısını takvime ekleyin: Kalp hastalığı tanısı bulunan veya 65 yaşın üzerindeki bireyler, aşı takvimini ve diğer koruyucu aşıların güncelliğini mutlaka uzman hekimle planlamalıdır.
Mevsim sebzelerine ağırlık verin: Balkabağı, ıspanak, brokoli ve tatlı patates sofralarda dönüşümlü olarak yer almalı; yemek hazırlığında tuz miktarı sınırlandırılarak sağlıklı pişirme teknikleri uygulanmalıdır.
Haftalık egzersiz hedefi belirleyin: Genel sağlık durumuna göre haftada en az 150 dakika orta şiddette fiziksel aktivite hedeflenmeli; yürüyüşler haftanın farklı günlerine yayılarak yağışlı havalar için ev içi alternatifler hazırlanmalıdır.
D vitamini kontrolünü hekimle planlayın: Rutin test ve kontrolsüz takviye yerine, kişisel risk haritasına göre kanda D vitamini seviyesi ölçülmeli, hekim gerek görürse doz ve kullanım süresi belirlenmelidir.
Düzenli bir uyku rutini oluşturun: Her gün benzer saatlerde yatıp uyanmaya özen gösterilmeli, yatmadan önce dijital ekran maruziyeti kesilmeli ve uzun süren uyku düzensizliklerinde profesyonel yardım alınmalıdır.
Tansiyon ölçümünü rutine bağlayın: Hipertansiyon tanısı olan ya da risk grubunda bulunan hastalar; tansiyonlarını dinlenmiş durumdayken, her gün aynı saat dilimlerinde ölçmeli ve elde edilen verileri hekim kontrollerinde paylaşmak üzere düzenli kaydetmelidir.
