Yaz aylarında açık havada yürüyüş, koşu, bisiklet, yüzme ve tenis gibi spor aktivitelerine ilgi artarken, uzmanlar bilinçsiz egzersiz alışkanlıklarının ciddi kas ve eklem yaralanmalarına neden olabileceği konusunda uyarıyor. Özellikle sıcak havada yeterli sıvı tüketmemek, egzersiz öncesi ısınmayı ihmal etmek ve ağrıya rağmen spora devam etmek sakatlık riskini önemli ölçüde artırabiliyor.
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Serda Duman, yaz aylarında vücudun sıcaklık dengesini korumak için daha fazla çalıştığını, terlemeyle birlikte oluşan sıvı ve elektrolit kaybının kas yorgunluğunu artırarak koordinasyon ve refleksleri olumsuz etkileyebildiğini belirtti. Uzmanlar, özellikle düzenli spor yapmayan kişilerin aniden yoğun egzersizlere başlamaması gerektiğini vurguluyor.
Yazın spor yaparken nelere dikkat edilmeli?
Uzmanlara göre sıcak havalarda spor yaparken alınacak basit önlemler sakatlık riskini önemli ölçüde azaltabiliyor.
Özellikle egzersizlerin sabah erken saatlerde veya akşam serinliğinde yapılması öneriliyor. Günün en sıcak saatlerinde yapılan yoğun fiziksel aktiviteler hem performansı düşürebiliyor hem de vücudu gereğinden fazla zorlayabiliyor.
Ayrıca egzersiz öncesinde 10-15 dakikalık ısınma hareketlerinin yapılması ve spor sonrasında esneme egzersizlerinin ihmal edilmemesi gerektiği belirtiliyor.
Bilinçsiz egzersiz sakatlık riskini artırır mı?
Prof. Dr. Serda Duman'a göre evet.
Yeterli hazırlık yapılmadan gerçekleştirilen egzersizler kas, tendon ve eklemler üzerinde gereksiz yük oluşturabiliyor.
Özellikle şu hatalar yaralanma riskini artırıyor:
Günün en sıcak saatlerinde spor yapmak
Yeterince su tüketmemek
Isınma hareketlerini atlamak
Egzersiz sonrası esneme yapmamak
Uygun olmayan ayakkabı ve ekipman kullanmak
Ağrıya rağmen spora devam etmek
Uzmanlar, bu alışkanlıkların basit zorlanmaların daha ciddi yaralanmalara dönüşmesine neden olabileceğini ifade ediyor.
Yaz aylarında en sık görülen spor yaralanmaları hangileri?
Yaz döneminde yapılan açık hava sporlarında bazı yaralanmalar daha sık görülüyor.
Prof. Dr. Duman'a göre en yaygın sorunlar şunlar:
Kas zorlanmaları
Ayak bileği burkulmaları
Diz bağ yaralanmaları
Menisküs problemleri
Omuz kas ve tendon yaralanmaları
Aşil tendonu sorunları
Yürüyüş, koşu, tenis, padel, futbol, bisiklet ve yüzme gibi sporlar farklı kas ve eklem gruplarını zorlayabildiği için doğru teknikle yapılmaları önem taşıyor.
Spor sırasında ağrı olursa ne yapılmalı?
Uzmanlara göre egzersiz sırasında hissedilen ağrı, vücudun verdiği önemli bir uyarı niteliği taşıyor.
Bu nedenle ağrı kesici kullanarak spora devam etmek veya "nasıl olsa geçer" düşüncesiyle dinlenmemek küçük bir zorlanmanın kas ya da tendon yırtığına dönüşmesine neden olabiliyor.
Özellikle diz ve omuz yaralanmalarında erken dönemde yapılacak doğru değerlendirme, uzun vadede eklem sağlığının korunması açısından büyük önem taşıyor.
Hangi belirtilerde doktora başvurulmalı?
Uzmanlar aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden ortopedi ve travmatoloji uzmanına başvurulmasını öneriyor:
Ağrının 48 saatten uzun sürmesi
Eklemde belirgin şişlik oluşması
Hareket kısıtlılığı gelişmesi
Ayağın üzerine basamama
Diz veya omuzda boşalma hissi
Ani kopma hissi yaşanması
Erken tanı ve doğru tedavinin hem iyileşme süresini kısaltabileceği hem de cerrahi müdahale ihtiyacını azaltabileceği belirtiliyor.
Yazın güvenli spor yapmak için uzman önerileri
Uzmanlar sıcak havalarda güvenli egzersiz için şu önerilerde bulunuyor:
Sporunuzu sabah erken veya akşam serin saatlerde yapın.
Egzersiz öncesinde 10-15 dakika ısınma hareketleri uygulayın.
Spor sonrasında mutlaka esneme hareketleri yapın.
Egzersiz öncesi, sırası ve sonrasında yeterli sıvı tüketin.
Hava koşullarına uygun kıyafet tercih edin.
Ayağınıza uygun spor ayakkabısı kullanın.
Ağrı veya aşırı yorgunluk hissederseniz egzersize ara verin.
Gerekli durumlarda uzman değerlendirmesi alın.
Uzmanlara göre spor yaparken vücudun verdiği sinyalleri dikkate almak, ciddi yaralanmaların önlenmesinde en önemli kurallardan biri olarak öne çıkıyor.
