Doğadan toplanan mantarlar her yıl yüzlerce kişinin sağlık sorunları yaşamasına neden olurken, uzmanlardan bu kez dikkat çeken yeni bir uyarı geldi. Uzmanlara göre yalnızca zehirli mantarlar değil, sporlarla temas eden zehirsiz türler de risk oluşturabiliyor. Bu nedenle yıllardır güvenle tüketildiği düşünülen yabani mantarlar bile ciddi zehirlenmelere yol açabiliyor.
Uzmanlar, mantarın daha önce tüketilmiş olmasının veya görünüşünün güvenli olduğu anlamına gelmediğini vurguluyor. Özellikle yağışlı dönemlerde doğada mantar çeşitliliğinin artmasıyla birlikte zehirlenme vakalarında da yükseliş yaşanıyor.
Zehirsiz mantarlar neden tehlikeli hale gelebiliyor?
Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Zeynep Gökcan Çakır, doğadaki bazı zehirli mantarların spor yoluyla çevresindeki mantarları etkileyebildiğini belirtti.
Uzmanlara göre sporların temas ettiği bölgelerde toksik maddeler bulunabiliyor. Bu nedenle aynı mantar grubunu tüketen kişilerden yalnızca biri zehirlenebiliyor. Çünkü zehirli sporun bulunduğu kısmı yalnızca o kişi tüketmiş olabiliyor.
Bu durum, "Bu mantarı yıllardır yiyoruz, hiçbir şey olmadı." düşüncesinin güvenilir olmadığını bir kez daha ortaya koyuyor.
Mantar zehirlenmesi belirtileri nelerdir?
Mantar zehirlenmesi ilk aşamada sıradan bir gıda zehirlenmesini andırabiliyor. Ancak bazı toksinler saatler içinde hayati organlarda ciddi hasara neden olabiliyor.
En sık görülen belirtiler şunlar:
Mide bulantısı
Kusma
İshal
Karın ağrısı
Halsizlik
Baş dönmesi
Uzmanlar, bazı zehir türlerinin sinir sistemini etkileyebildiğini, bazılarının ise karaciğerde geri dönüşü olmayan hasarlar oluşturabildiğini belirtiyor.
Karaciğer yetmezliği ve ölüm riski bulunuyor
Uzmanların en fazla dikkat çektiği konu ise karaciğer hasarı.
Bazı mantar toksinleri başlangıçta hafif belirtiler verse de ilerleyen süreçte akut karaciğer yetmezliğine neden olabiliyor. Ağır vakalarda hastaların karaciğer nakline ihtiyaç duyabildiği, uygun organ bulunamaması halinde ise ölüm riskinin ortaya çıktığı ifade ediliyor.
Karaciğer hastalığı bulunan kişilerde ise daha düşük miktardaki toksinler bile çok daha ağır sonuçlar doğurabiliyor.
Pişirmek mantarın zehrini yok eder mi?
Uzmanlara göre en yaygın yanlış inanışlardan biri, mantarın pişirilmesiyle zehrinin ortadan kalktığını düşünmek.
Ancak birçok mantar toksini yüksek sıcaklığa karşı dayanıklı olduğu için pişirme işlemi zehirli maddeleri etkisiz hale getirmiyor. Bu nedenle kaynatma, kızartma veya farklı pişirme yöntemleri mantarı güvenli hale getirmiyor.
Son bir ayda onlarca mantar zehirlenmesi vakası görüldü
Yağışların artmasıyla birlikte yabani mantar tüketiminin de yükseldiğine dikkat çeken uzmanlar, son bir ay içerisinde farklı klinik tablolarla yaklaşık 30 mantar zehirlenmesi vakasının değerlendirildiğini açıkladı.
Bu tablo, doğadan toplanan mantarların sanıldığından çok daha büyük bir risk oluşturduğunu ortaya koyuyor. Uzmanlar, geçmiş yıllarda aynı mantarı tüketmiş olmanın güvenliğin göstergesi olmadığını vurguluyor.
Uzmanlardan vatandaşlara önemli uyarı: Kültür mantarı dışında tüketmeyin
Tedavisi devam eden mantar zehirlenmesi hastaları da yaşadıkları sürecin ardından vatandaşlara önemli uyarılarda bulunuyor.
Uzmanlar, doğadan toplanan mantarların görünüşüne, tadına veya daha önce tüketilmiş olmasına güvenilmemesi gerektiğini belirtiyor. Özellikle yabani mantarlarda tür ayrımının uzmanlık gerektirdiğine dikkat çekilirken, en güvenli seçeneğin yalnızca kontrollü üretimden geçen kültür mantarlarını tüketmek olduğu ifade ediliyor.
Sağlık uzmanları, mantar tüketiminin ardından mide bulantısı, kusma, ishal veya benzeri belirtiler görüldüğünde vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini vurguluyor. Böylece erken müdahale sayesinde ağır organ hasarı gelişme riski önemli ölçüde azaltılabiliyor.
