Avrupa futbolunun zirvesi olan UEFA Şampiyonlar Ligi’nde format değişikliğiyle birlikte birçok kural da yeniden tartışılmaya başlandı. 36 takımlı hibrit lig sistemiyle oynanan yeni düzende, en çok merak edilen konuların başında deplasman golü uygulaması geliyor. “Şampiyonlar Ligi’nde deplasman golü kuralı var mı, eşitlik durumunda ne oluyor, UEFA neden kaldırdı ve yeni formatın farkı ne?” soruları futbolseverlerin gündeminde. İşte yeni sistemin tüm detayları.
Şampiyonlar Ligi’nde deplasman golü kuralı var mı?
Şampiyonlar Ligi’nde deplasman golü kuralı artık uygulanmıyor. UEFA, 24 Haziran 2021 tarihinde aldığı kararla bu uygulamayı tamamen kaldırdı. Bu karar yalnızca belirli turları değil; play-off eşleşmeleri, lig aşaması sonrası eleme turları, son 16, çeyrek final ve yarı final mücadelelerinin tamamını kapsıyor.
Uzun yıllar boyunca Avrupa kupalarının en belirleyici kurallarından biri olan deplasman golü avantajı, artık turnuvanın hiçbir aşamasında geçerli değil. Bu değişiklik, özellikle iki maçlı eleme sistemlerinde takımların stratejisini doğrudan etkiliyor.
Eşitlik durumunda ne oluyor?
Şampiyonlar Ligi’nde iki maçlı eleme sisteminde taraflar toplam skorla birbirine üstünlük sağlayamazsa farklı bir prosedür devreye giriyor. Örneğin ilk maç 1-0, ikinci maç 1-2 sonuçlanırsa ve toplam skor eşit olursa deplasmanda daha fazla gol atan takımın tur atlaması gibi bir uygulama artık söz konusu değil.
Eşitlik durumunda doğrudan 15’er dakikalık iki uzatma devresi oynanıyor. Uzatmalarda da skor değişmezse turu geçen takımı seri penaltı atışları belirliyor. Bu sistem, deplasman avantajı üzerinden hesap yapan takımların oyun planını tamamen değiştirmiş durumda.
UEFA deplasman golü kuralını neden kaldırdı?
UEFA’nın deplasman golü kuralını kaldırma kararının arkasında birkaç temel gerekçe bulunuyor. Kurum, futbolun değişen dinamikleri doğrultusunda daha adil ve daha ofansif bir oyun ortamı oluşturmayı hedefledi.
İlk olarak, ev sahibi takımların “gol yersem dezavantaja düşerim” düşüncesiyle savunmaya çekilmesinin önüne geçilmesi amaçlandı. Bu değişiklikle birlikte takımların daha açık ve hücuma dönük oynaması teşvik ediliyor.
İkinci önemli neden modern futbol şartları olarak gösteriliyor. Deplasman yolculuklarının kolaylaşması, zeminlerin iyileşmesi ve güvenlik standartlarının artması nedeniyle eski dönemlerdeki “deplasman zorluğu” kavramının artık belirleyici olmadığı düşünülüyor.
Bir diğer gerekçe ise adalet duygusu. Özellikle uzatma dakikalarında atılan bir deplasman golünün ev sahibi takımı dezavantajlı duruma düşürmesi, uzun süredir tartışma konusuydu. UEFA, bu eşitsizliği ortadan kaldırmak için kuralı tamamen kaldırma yoluna gitti.
Yeni formatın farkı ne?
Şampiyonlar Ligi’nde yalnızca deplasman golü kuralı değil, turnuva formatı da değişti. Eski sistemde takımlar 4’erli gruplarda 6 maç yapıyordu. Yeni düzende ise 36 takım tek bir lig tablosunda mücadele ediyor.
Her takım, dört torbanın her birinden iki takımla eşleşiyor. Bu eşleşmelerden biri iç sahada, diğeri deplasmanda olmak üzere toplam 8 maç oynanıyor. Böylece grup aşamasındaki maç sayısı artarken, büyük takımların birbirleriyle daha erken karşılaşmasının önü açılmış oldu.
Yeni sistem, “güçlü takımlar sadece finalde karşılaşır” algısını da büyük ölçüde ortadan kaldırdı. Lig aşamasında bile dev eşleşmelerin yaşanması, turnuvanın ilk haftalardan itibaren yüksek tempoyla oynanmasını sağlıyor.
Play-off ve son 16 turlarında sistem nasıl işliyor?
Lig aşamasının ardından play-off ve son 16 turlarında klasik iki maçlı eleme formatı uygulanıyor. Ancak deplasman golü kuralının olmaması, eşleşmelerin daha dengeli geçmesine neden oluyor.
Toplam skorda eşitlik olması halinde uzatma ve penaltı süreci devreye giriyor. Bu durum, özellikle rövanş maçlarının son dakikalarını daha dramatik ve heyecanlı hale getiriyor.
Deplasman golü kuralının kaldırılması oyunu nasıl etkiledi?
Uzmanlara göre deplasman golü kuralının kaldırılması, takımların oyun yaklaşımını önemli ölçüde değiştirdi. Artık deplasmanda gol atmanın ekstra bir avantaj sağlamaması, özellikle ilk maçlarda daha temkinli oyun planlarının azalmasına yol açtı.
Ev sahibi ekipler, “gol yememeliyim” baskısından daha fazla kurtulurken; deplasman takımları da skor avantajını koruma stratejisini yeniden şekillendirmek zorunda kaldı. Bu değişiklik, taktik anlayışta daha dengeli bir yapıyı beraberinde getirdi.
Şampiyonlar Ligi’nde yeni dönem
36 takımlı hibrit lig sistemi ve deplasman golü kuralının kaldırılmasıyla birlikte Şampiyonlar Ligi yeni bir döneme girdi. Artık eşleşmelerin kaderi yalnızca toplam skor, uzatma ve penaltılarla belirleniyor.
Futbolseverler için daha fazla büyük maç, daha fazla heyecan ve daha adil bir rekabet ortamı anlamına gelen bu sistem, Avrupa futbolunun zirvesinde yeni bir sayfa açmış durumda.
