Yapay zekâ teknolojilerinin karmaşık veri analizi ve kalıp tanıma yetenekleri, bu kez bilişim dünyasının sınırlarını aşarak tarih arşivlerine uzandı. OpenAI tarafından geliştirilen GPT-6 Astra modeli, I. Dünya Savaşı döneminden kalan ve tam 108 yıldır çözülemeyen Alman askeri telsiz mesajını çözmeyi başardı.
Siber güvenlik araştırmacısı ve yazılımcı Prinz’in girişimleriyle başlatılan çalışma, yapay zekânın tarihi kriptoloji alanında ulaştığı kırılma noktasını gözler önüne serdi.
Asırlık ADFGVX Şifreleme Ağı Nasıl Kırıldı?
Söz konusu şifreli metin, Scienceblogs.de bünyesinde yayımlanan ve dünya genelinde çözülememiş en karmaşık 50 tarihi şifre arasında yer alıyordu. 1918 yılına ait olan mesaj, Alman ordusunun dönemine göre son derece gelişmiş bir yöntemi olan ADFGVX tekniğiyle hazırlanmıştı. Bu karmaşık sistem, harflerin değişen bir matris düzenine ve özel anahtar kelimelere göre sürekli yer değiştirmesine dayanıyordu.
Yapay zekâ modeli GPT-6 Astra, analitik süreçler sonucunda metni çözmek için kritik olan “TRUPPENVERSCHIEBUNG” (Birlik Kaydırma/Sevkiyatı) anahtar kelimesini tespit etti. Bu algoritma üzerinden yürütülen deşifre işlemi neticesinde, Alman Yüksek Komutanlığı’na ulaştırılmak üzere hazırlanan Almanca askeri mesaj tam olarak okundu.
Kırım ve Sivastopol’daki Askeri Hareketlilik Deşifre Edildi
Deşifre edilen metin, I. Dünya Savaşı’nın son döneminde Karadeniz ve Kırım Yarımadası çevresindeki stratejik askeri hareketliliği ortaya koyuyor. Yapay zekâ tarafından ortaya çıkarılan orijinal askeri mesajda şu ifadelerin yer aldığı belirtildi:
“EIN ENGLISCHER KREUZER EINLIEG X SEWASTOPOL X S4STEN X EIN GESCHWADER DER X ALLIIERTEN FOLGT 26STEN X”
Günümüz Almancasına ve askeri jargonuna aktarılan bu rapor; bir İngiliz kruvazörünün ayın 24'ünde Sivastopol Limanı’na ulaştığını ve Müttefik devletlere ait bir savaş filosunun da ayın 26’sında onu takip edeceğini bildiren kritik bir istihbarat metni olduğunu gösteriyor.
Tarihsel Seyir Defterleri Yapay Zekâyı Doğruladı
GPT-6 Astra’nın sunduğu çözümün doğruluğunu teyit etmek amacıyla tarihi askeri arşivlerde detaylı bir inceleme yapıldı. Dönemin İngiliz Kraliyet Donanması kayıtları incelendiğinde, İngiliz kruvazörü HMS Canterbury’nin tam olarak 24 Kasım 1918 tarihinde Kırım’ın Sivastopol kentine vardığı belgelendi. Aynı şekilde Müttefik donanmasının bölgedeki ilerleyiş tarihleri de deşifre edilen mesajdaki akışla eşleşti.
Tarihsel verilerin yapay zekânın çıkardığı sonuçlarla uyuşması, 108 yıllık kilitli mesajın büyük oranda başarıyla deşifre edildiğini kanıtlıyor. Araştırmacılar, mesaj metnindeki bazı tarihsel yazım belirsizliklerine rağmen, yapay zekânın sunduğu bu çözümün kriptnoloji ve tarih araştırmaları açısından tarihi bir dönüm noktası olduğunu vurguluyor.
