Avrupa Birliği, küresel iklim kriziyle mücadelede ve ağır sanayinin karbonsuzlaştırılması sürecinde stratejik bir dönüm noktasına imza attı. Enerji devi INEOS Energy liderliğinde yürütülen ve Danimarka kıyılarında konumlandırılan Greensand projesi, ticari faaliyetlerine resmen başladı.
Sanayi üretiminden kaynaklanan yüksek karbondioksit emisyonlarını atmosfere salınmadan yakalayıp yer altında kalıcı olarak hapsetmeyi hedefleyen tesis, Avrupa Birliği ölçeğinde tam teşekküllü ve ticari olarak işletilen ilk CO2 depolama tesisi unvanını kazandı.
Denizin 1.800 Metre Altına Mühürlenen Emisyonlar
Kuzey Denizi’nin zorlu koşullarında hayata geçirilen proje, üretimi sona ermiş olan Nini West petrol sahasını yeniden işlevlendiriyor. Döneminin fosil yakıt merkezlerinden biri olan bu alan, günümüzde iklim krizini yavaşlatmayı amaçlayan devasa bir depolama deposuna dönüştürülmüş durumda.
Sistem, sanayi kaynaklı karbonun adım adım transferini içeren karmaşık bir lojistik zincirle çalışıyor:
Kaynakta Yakalama: Karbondioksit, öncelikli olarak Danimarka bünyesindeki biyometan üretim tesislerinden ve sanayi merkezlerinden toplanıyor.
Sıvılaştırma ve Taşıma: Yakalanan gaz yüksek basınç altında sıvı hale getirildikten sonra karayolu tankerleriyle Esbjerg Limanı'nda kurulan özel terminale aktarılıyor.
Özel Gemilerle Sevkiyat: Sanayi atığı sıvı CO2, bu süreç için özel tasarlanan ve AB'nin ilk karbon taşıma gemisi niteliğini taşıyan Carbon Destroyer 1 ile kıyıdan yaklaşık 250 kilometre uzaklıktaki açık deniz platformuna ulaştırılıyor.
Derin Enjeksiyon: Deniz tabanının 1.800 metre altına pompalanan karbondioksit, gözenekli kayaç yapısına sahip tükenmiş petrol rezervuarına mühürlenerek sonsuza dek hapsediliyor.
Hedef: Yıllık Milyonlarca Ton Karbon Depolama Kapasitesi
Faaliyetlerinin ilk aşamasında yıllık 400 bin ton karbondioksiti güvenli bir şekilde yer altında depolamayı hedefleyen Greensand projesi, modüler yapısı sayesinde hızlı bir genişleme potansiyeline sahip. Sanayiden gelecek talebe paralel olarak altyapının kapasitesi kademeli olarak artırılabilecek. Projenin nihai hedefi, yıllık depolama miktarını 4 ila 8 milyon ton seviyesine ulaştırmak.
AB'nin 2050 Net Sıfır Vizyonuna Doğrudan Katkı
Greensand projesi yalnızca Danimarka için değil, tüm Avrupa Birliği’nin yeşil müteffiklik stratejisi açısından büyük bir anlam taşıyor. AB, İklim Yasası kapsamında karbon yakalama ve depolama (CCS) kapasitesini 2030 yılına kadar yıllık 50 milyon tona, 2040 yılına kadar ise 250 ila 280 milyon ton seviyesine çıkarmayı hedefliyor.
Söz konusu tesisin ilk aşamadaki kapasitesi tek başına bu hedefleri karşılamaya yetmese de, endüstriyel ölçekte kalıcı CO2 depolamasının ticari ve teknik olarak uygulanabilirliğini kanıtlaması açısından kıtanın en kritik altyapı hamlesi olarak kabul ediliyor.
