Son yıllarda hızla yaygınlaşan yapay zekâ teknolojileri hayatı kolaylaştırırken, çevresel etkileriyle de tartışma yaratıyor. Özellikle büyük dil modellerinin çalışması için gereken su ve enerji miktarı, sanılandan çok daha yüksek seviyelere ulaşmış durumda. Bu da yapay zekânın gezegen üzerindeki yükünü yeniden sorgulamayı zorunlu kılıyor.
Yapılan araştırmalara göre ChatGPT’de yaklaşık 100 kelimelik bir metin üretmek için yarım litreyi aşan su tüketiliyor. Bu suyun büyük bölümü, veri merkezlerinde yer alan sunucuların soğutulması sırasında harcanıyor.
Kullanım oranları arttıkça tablo daha da çarpıcı hale geliyor. Sadece ABD’de iş gücünün küçük bir kısmının bile ChatGPT’yi düzenli kullanması, yıllık yüz milyonlarca litre su tüketimine yol açabiliyor.
Su ve Enerji Tüketiminde Alarm Seviyesi
Akademik çalışmalarda, yapay zekâ sistemlerinin küresel ölçekte harcadığı su miktarının, şişelenmiş su tüketimini geride bıraktığına dikkat çekiliyor. Bununla birlikte karbon salımı açısından da ciddi bir etki söz konusu. Yapay zekâ teknolojilerinin toplam emisyonunun, büyük metropollerin yıllık karbon ayak izine yaklaştığı belirtiliyor.
Enerji tüketimi de en az su kadar dikkat çekici olarak değerlendiriliyor. Yapay zekânın verdiği her yanıt, küçük de olsa elektrik harcaması anlamına geliyor. Milyonlarca kullanıcının aynı anda bu sistemlere erişmesi, özellikle veri merkezlerinin yoğunlaştığı bölgelerde enerji altyapısı üzerinde baskı oluşturuyor. Uzmanlar, bu talep artışının önümüzdeki yıllarda küresel enerji krizlerini tetikleyebileceği uyarısında bulunuyor.
Yapay zeka ciddi riskler doğurabilir
Yapay zekâ teknolojileri sunduğu hız ve kolaylıkla hayatın merkezine yerleşirken, uzun vadede ciddi riskleri de beraberinde getiriyor. Büyük yapay zekâ sistemlerini ayakta tutan veri merkezleri; yüksek miktarda enerji, su ve doğal kaynak tüketerek iklim krizi, su kıtlığı ve karbon salımı gibi küresel sorunları derinleştiriyor. Resmî raporlar ve akademik çalışmalar, yapay zekâya bağlı elektrik talebinin hızla arttığını, bunun da hem çevre üzerinde baskı yarattığını hem de enerji altyapılarını zorladığını ortaya koyuyor.
