ABD Hava Kuvvetleri’nin F-22 Raptor’ın yerine geliştirdiği altıncı nesil savaş uçağı F-47, yeni görüntülerle yeniden gündeme geldi. Pratt & Whitney tarafından paylaşılan kısa videoda uçağın kendisinden çok, onu uçuracak olan XA-103 motoru ve motorun geliştirilme sürecine dair detaylar dikkat çekti.
Videoda özellikle tamamen dijital tasarım yaklaşımının kullanıldığı mühendislik süreci öne çıkarılıyor. Klasik tasarım yöntemlerinin yerine dijital mühendislik araçlarının kullanıldığı belirtilirken, videonun kısa bir bölümünde F-47’ye ait olduğu iddia edilen görüntüler de yer aldı.
F-47 NGAD Programının Parçası
F-47 savaş uçağı, ABD’nin geleceğin hava üstünlüğünü hedefleyen Next Generation Air Dominance (NGAD) programı kapsamında geliştiriliyor. Program şu anda Mühendislik ve Üretim Geliştirme (EMD) aşamasında bulunuyor.
Planlara göre ilk prototip uçuşunun 2028 yılında gerçekleşmesi bekleniyor. Ancak savunma kulislerinde yer alan bilgilere göre, bazı test platformlarının 2020 yılından bu yana gizli uçuşlar gerçekleştirdiği iddia ediliyor.
Projenin tamamlanmasıyla birlikte ABD Hava Kuvvetleri en az 185 adet F-47 savaş uçağı teslim almayı hedefliyor. Bu yeni nesil platform, mevcut F-22 Raptor savaş uçaklarının yerini alacak.
Uzun Menzilli Yeni Nesil Hava Üstünlüğü Uçağı
F-47’nin teknik özellikleri henüz tamamen açıklanmasa da bazı temel bilgiler ortaya çıkmış durumda. Yeni nesil savaş uçağının:
Mach 2 hızına ulaşabilmesi
1.000 deniz milinden (1.852 km) fazla menzile sahip olması
bekleniyor.
Altıncı nesil bir savaş uçağı olarak F-47 yalnızca bir jet değil, aynı zamanda görev yönetim merkezi gibi çalışacak şekilde tasarlanıyor.
Uçağın Loyal Wingman adı verilen otonom insansız hava araçlarıyla birlikte görev yapması planlanıyor. Ayrıca gelişmiş radar sistemlerine karşı yüksek seviyede gizlilik (stealth) teknolojisi sunması hedefleniyor.
XA-103 Motoru: Üç Akışlı Yeni Nesil Teknoloji
F-47 için geliştirilen XA-103 motoru, geleneksel jet motorlarından farklı olarak üç akışlı uyarlanabilir çevrim tasarımına sahip.
Bu teknoloji sayesinde motor:
Yakıt verimliliğini artırabiliyor
İtiş gücünü yükseltebiliyor
Motorun içinde bulunan adaptif fan sistemi, havayı üçüncü bir by-pass akışına yönlendirebiliyor. Bu sayede hem yakıt ekonomisi sağlanıyor hem de uçak içindeki sistemlerin soğutulmasına yardımcı olarak ısı izini azaltıyor.
Ekstra güç gerektiğinde ise üçüncü akış yeniden yönlendirilerek motor maksimum performans moduna geçebiliyor.
XA-103 Motorunun Geliştirme Süreci
XA-103 motorunun temeli aslında uzun yıllara dayanan bir araştırma programına dayanıyor. ABD Hava Kuvvetleri ve Donanması tarafından başlatılan Adaptive Versatile Engine Technology (ADVENT) programı bu motorun temelini oluşturuyor.
Motorun geliştirme sürecinde önemli aşamalar şöyle:
2007: ADVENT programı başlatıldı
2012: Temel teknolojiler olgunlaştı ve gösterim testleri yapıldı
2024: XA-103 motor tasarımı tamamlandı
Beklentilere göre bu yeni motor:
F-35’e kıyasla yüzde 10 daha fazla itiş gücü sağlayacak
F-47’nin menzilini yaklaşık yüzde 25 artıracak
Bu sayede altıncı nesil savaş uçağı, hem daha uzun menzilli görevlerde kullanılabilecek hem de gelişmiş sensör ve silah sistemleri için gerekli enerjiyi sağlayabilecek.
