İş arama süreci 2026’da giderek daha karmaşık bir hal alırken, bir grup iş arayan bu karmaşanın sorumlularından biri olarak yapay zekâ tabanlı tarama sistemlerini işaret ediyor.
Açılan davaya göre, başvurular artık insan gözünden çok algoritmaların süzgecinden geçiyor ve bu sürecin nasıl işlediği neredeyse tamamen karanlıkta bırakılıyor.
algoritmik elemenin perde arkası
Davacılar, Eightfold AI’nin geliştirdiği yazılımın özgeçmişleri yalnızca anahtar kelimelere göre değil, çok daha geniş bir veri evreni üzerinden değerlendirdiğini öne sürüyor.
Sistem, LinkedIn gibi platformlardan topladığı devasa verilerle adayları birden beşe kadar puanlıyor. Bu puanlama, başvurunun ilerleyip ilerlemeyeceğini belirleyen kritik eşiklerden biri haline geliyor.
Bu noktada davanın temel iddiası öne çıkıyor: iş başvurularının kaderi, tıpkı kredi skorları gibi, şeffaf olmayan bir puanlama sistemine teslim edilmiş durumda. Ancak kredi notlarının aksine, adayların bu puanlara itiraz etme ya da nasıl hesaplandığını öğrenme şansı bulunmuyor.
“kara kutu” sorunu ve şeffaflık talebi
Davaya konu olan en önemli meselelerden biri “kara kutu” olarak tanımlanan süreç. Adaylar yalnızca başvurularının reddedildiğini görüyor, fakat hangi verilerin kullanıldığına ya da hangi kriterlerin etkili olduğuna dair hiçbir geri bildirim alamıyor.
Yapay zekâ modellerinin zaman zaman hatalı veya uydurma çıktılar üretebildiği bilinirken, bu durum iş arayanlar için ayrı bir belirsizlik yaratıyor.
veri toplama ve saklama endişesi
Eleştirilerin bir diğer odağında ise veri kullanımı var. Davacılar, Eightfold’un özgeçmişlerden ne kadar veri topladığının ve bu bilgilerin ne kadar süreyle, kimlerle paylaşıldığının bilinmediğini savunuyor. Bu belirsizlik, kişisel verilerin korunması tartışmasını da beraberinde getiriyor.
Davacılardan Erin Kistler, yıllık başvuru takibini ayrıntılı biçimde tuttuğunu ve binlerce başvuruya rağmen yalnızca yüzde 0.3’ünün geri dönüş aldığını söylüyor. Onlarca yıllık bilgisayar bilimi deneyimine sahip olduğunu vurgulayan Kistler’e göre sorun yalnızca rekabet değil, sistemin adaylara kendilerini düzeltme şansı tanımaması.
Dava, yapay zekâ destekli işe alım araçlarının hukuki statüsünü yeniden tartışmaya açmış durumda. Sürecin nasıl sonuçlanacağı belirsiz olsa da, iş arayanlar için bu adım algoritmaların gölgesinde şekillenen kariyerlerin sorgulanması anlamına geliyor. Eightfold AI ise konuya ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.
