İngiltere'de iş dünyasının ve şirketlerin insan kaynakları süreçlerini hızlandırmak amacıyla tercih ettiği yapay zeka tabanlı otomatik işe alım yazılımları büyük bir tartışmanın odağı haline geldi. Yayımlanan yeni araştırma raporları, CV taraması ve aday ön elemesi yapan bu akıllı sistemlerin etnik azınlıklara mensup adaylara karşı sistemik bir önyargı ve ayrımcılık sergilediğini belgeledi.
Trafik Verileri ve Etnik Önyargı Riski
Özellikle büyük ölçekli kurumsal firmaların binlerce başvuruyu filtrelemek için kullandığı algoritma ve yazılımların, eğitim verilerindeki geçmiş önyargıları kopyaladığı belirtiliyor. Adayların isimleri, mezun oldukları okullar ya da ikamet ettikleri bölgeler gibi veriler üzerinden gizli korelasyonlar kuran sistemlerin, etnik arka plana sahip yetenekli adayları üst aşamalara geçirmeden elediği tespit edildi.
Adil Fırsat Eşitliği İhlal Ediliyor
Uzmanlar ve insan hakları savunucuları, yapay zekanın objektif bir değerlendirme sunacağı algısının gerçeği yansıtmadığına dikkat çekiyor. Sistemlerin tarafsız bir değerlendirici olmak yerine, geçmiş dönemin insan odaklı ayrımcı kararlarını öğrenerek işe alım süreçlerinde fırsat eşitliğini doğrudan sabote ettiğinin altı çiziliyor.
Düzenleme ve Şeffaflık Çağrıları Yükseliyor
Ortaya çıkan bulgular doğrultusunda İngiltere’deki sivil toplum kuruluşları ve denetleyici kurumlar, işe alım teknolojilerinde şeffaflık ve sıkı denetim standartlarının getirilmesini talep ediyor. Şirketlerin aday elemede kullandıkları algoritmaları bağımsız denetimden geçirmeleri ve otomatik kararların insan kontrolüyle desteklenmesi gerektiği vurgulanıyor.
