Türkiye'de kripto varlık piyasasına ilişkin düzenlemeler sürerken Crypto.com'un Dual Invest ürünü yeni bir tartışmanın merkezine yerleşti. Platformun Türkçe yardım merkezinde Türkiye, Dual Invest'in kullanılabileceği ülkeler arasında gösteriliyor. Şirketin 2025 tarihli araştırma raporunda ise aynı ürün, diğer bazı araçlarla birlikte "kripto opsiyon ürünleri" kapsamında sınıflandırılıyor.
Bu durum, 13 Mart 2025'te yürürlüğe giren düzenlemelerde yer alan türev işlem kısıtlamaları açısından soru işaretleri oluşturuyor. Dual Invest'in Türkiye'deki kullanıcılar tarafından fiilen kullanılabildiği bağımsız olarak doğrulanmış değil; ancak platformun Türkiye'yi uygun ülkeler arasında göstermesi dikkat çekiyor.
Crypto.com Dual Invest ürününü Türkiye'ye açık gösteriyor
Crypto.com'un Türkçe yardım merkezinde yer alan bilgilere göre Dual Invest, kullanıcıların belirli bir kripto varlığı yatırarak hedef fiyat ve vade belirlemesine dayanan bir ürün olarak sunuluyor.
Vade sonunda önceden belirlenen koşulların gerçekleşmesi halinde yatırılan varlık, yeni bir kullanıcı talimatına ihtiyaç duyulmadan alternatif bir kripto varlığa dönüştürülebiliyor. Ürünün bu yapısı, klasik spot alım satım işlemlerinden farklı bir mekanizma ortaya çıkarıyor.
Platformun aynı sayfasında Türkiye'nin de ürünün kullanılabileceği ülkeler arasında yer alması, düzenleyici çerçeve bakımından konunun yeniden gündeme gelmesine neden oldu.
Crypto.com kendi raporunda Dual Invest için "opsiyon" ifadesini kullandı
Tartışmanın önemli noktalarından biri, şirketin Dual Invest'i farklı yayınlarında nasıl tanımladığı. Crypto.com, Türkçe yardım merkezinde ürünü bir "ödül" özelliği olarak tanımlarken, 5 Haziran 2025 tarihli "Crypto Options" başlıklı araştırma raporunda Dual Invest'i kripto opsiyon ürünleri arasında sıralıyor.
Aynı raporda UpDown Options ve Strike Options ile birlikte değerlendirilen Dual Invest, şirketin kendi sınıflandırmasında opsiyon ürünleri başlığı altında bulunuyor. Raporda ayrıca opsiyonların türev ürünler kapsamında değerlendirildiği ve spot işlemlere kıyasla daha karmaşık ve riskli yapılar taşıyabileceği belirtiliyor.
Şirketin farklı yayınlarındaki bu tanımlamalar, ürünün Türkiye'deki hukuki ve düzenleyici niteliğine ilişkin tartışmanın temelini oluşturuyor.
Dual Invest'te varlık vade sonuna kadar kilitleniyor
Dual Invest'in işleyişi, standart bir kripto alım satım işleminden farklı özellikler taşıyor. Kullanıcı sisteme bir kripto varlık yatırıyor, hedef fiyat ile vade belirliyor ve işlemi onaylıyor.
Emir tamamlandıktan sonra yatırılan varlığın vade sonuna kadar kilitlendiği belirtiliyor. Crypto.com'un açıklamalarına göre kullanıcı tarafından verilen emir daha sonra değiştirilemiyor veya iptal edilemiyor.
Vade sonunda kullanılacak fiyatın belirlenmesinde ise ödeme tarihinden önceki son 60 dakikalık dönemdeki ortalama endeks fiyatı dikkate alınıyor. Belirlenen koşulun gerçekleşmesi halinde yatırılan varlık ve ödül, seçilen hedef fiyat üzerinden alternatif kripto varlığa dönüştürülebiliyor.
Crypto.com'un Türkçe sayfasındaki yüzde 132,42 oran ne anlama geliyor?
Platformun Türkçe yardım sayfasında Dual Invest için örnek bir işlem de yer alıyor. Örnekte 0,5 Bitcoin, 97 bin USDC hedef fiyatı ve bir günlük vadenin yanı sıra yıllıklandırılmış yüzde 132,42 oranı kullanılıyor.
Söz konusu oran, yatırımcının bir gün içerisinde yüzde 132,42 kazanç elde edeceği anlamına gelmiyor. Oranın yıllıklandırılmış örnek bir değer olduğu belirtiliyor.
Şirketin formülü üzerinden yapılan hesaplamada, örnekteki bir günlük ödül miktarı yatırılan varlığın yaklaşık yüzde 0,363'üne karşılık geliyor. Bu nedenle söz konusu oranın sabit veya tüm kullanıcılar için garanti edilmiş bir getiri olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.
SPK'nın kripto türev işlemlerine ilişkin yasağı ne diyor?
Türkiye'deki düzenleyici çerçevede dikkat çeken başlıklardan biri, 13 Mart 2025 tarihinde yürürlüğe giren III-35/B.2 sayılı Tebliğ'in 14'üncü maddesi.
Düzenlemede platformlarda listelenen kripto varlıkların kaldıraçlı olarak alınıp satılamayacağı belirtilirken, bu varlıkların türev araç sözleşmelerine, kredili alıma, açığa satışa ve ödünç işlemlerine konu edilmesine de sınırlamalar getiriliyor.
Dual Invest'in hedef fiyat, vade, varlık kilitleme ve koşula bağlı otomatik dönüşüm özelliklerine sahip olması, ürünün bu düzenlemeler kapsamında nasıl değerlendirileceği sorusunu gündeme getiriyor.
Ancak Dual Invest'in Türk hukuku bakımından türev araç sözleşmesi sayılıp sayılmayacağı konusunda kesin değerlendirme yapma yetkisi SPK ve ilgili yetkili makamların incelemesine bağlı.
Ürünün adı hukuki niteliğini tek başına belirlemiyor
Bir finansal ürünün "ödül", "kazanç" veya "özellik" şeklinde tanımlanması, tek başına hukuki niteliğini belirleyen unsur olarak kabul edilmiyor. Ürünün nasıl çalıştığı, taraflara hangi yükümlülükleri yüklediği ve ekonomik sonucunun ne olduğu değerlendirmede önem taşıyor.
Dual Invest'te hedef fiyat ve vadenin belirlenmesi, varlıkların belirli süreyle kilitlenmesi ve koşul gerçekleştiğinde otomatik dönüşüm yapılması gibi unsurlar bulunuyor.
Crypto.com'un kendi araştırma raporunda ürünü "kripto opsiyon ürünleri" arasında göstermesi de bu nedenle dikkat çekiyor. Bununla birlikte şirketin yaptığı sınıflandırmanın Türkiye'deki hukuki değerlendirmeyi tek başına belirlemesi söz konusu değil.
Crypto.com'un Türkiye'deki şirket yapısı da gündemde
Crypto.com'un Türkiye kullanıcı sözleşmesinde, uygulama hizmetlerinin aksi belirtilmediği sürece Foris DAX TR tarafından sunulduğu ifade ediliyor. Sözleşmede bazı hizmetlerin Foris DAX TR'nin iştirakleri tarafından sağlanabileceği ve farklı koşullara tabi olabileceği de belirtiliyor.
Buna karşın Dual Invest'in hangi tüzel kişilik tarafından Türkiye'deki kullanıcılara sunulduğu sözleşme üzerinde açık şekilde ortaya konulmuyor.
Foris DAX TR ise SPK'nın güncel listesinde "Tasfiye Hâlinde Foris DAX TR Kripto Varlık Alım Satım Platformu AŞ" unvanıyla yer alıyor. SPK ayrıca faaliyette bulunanlar listesinde yer almanın tek başına yetkilendirme anlamına gelmediğini belirtiyor.
Bu nedenle Dual Invest'in Türkiye'ye açık gösterilmesinin hangi hukuki ve kurumsal yapı üzerinden gerçekleştiği, düzenleyici açıdan açıklığa kavuşturulması gereken başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.
Hedef fiyat içeren yayınlar da düzenleyici incelemeye konu olabilir
Kripto varlık hizmet sağlayıcıların reklam, ilan, yayın ve duyurularına ilişkin düzenlemeler de tartışmanın başka bir boyutunu oluşturuyor.
III-35/B.1 sayılı Tebliğ'in 30'uncu maddesi kapsamında belirli bir fiyat hedefine yer verilmesine ve belirli getiri vaadi içeren ya da kullanıcıları belirli kripto varlıklara yönlendiren promosyon faaliyetlerine ilişkin sınırlamalar bulunuyor.
Crypto.com'un Dual Invest sayfasında yer alan 97 bin USDC hedef fiyatı ve yıllık yüzde 132,42 oran örneğinin teknik bir ürün açıklaması mı yoksa tanıtım kapsamında mı değerlendirileceği ise yetkili makamların incelemesiyle netleşebilecek bir konu.
Ortaya çıkan temel soru, Crypto.com'un kendi raporunda kripto opsiyon ürünleri arasında gösterdiği Dual Invest'in Türkiye'deki düzenleyici çerçeve içerisinde hangi hukuki kategoriye girdiği. Ürünün Türkiye'deki kullanıcılar açısından fiilen sunulup sunulmadığı ve hangi tüzel kişilik üzerinden hizmet verildiği de konunun önemli başlıkları arasında bulunuyor.
