Yapay zekâ sohbet botları gündelik sorunların paylaşıldığı ve fikir alındığı bir araç haline gelse de uzmanlar gerçek insan bağının yerini alamayacağı konusunda uyarıyor.
Antalya Belek Üniversitesi Psikoloji Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Muttalip Alçay tarafından 567 yetişkin katılımcıyla yürütülen araştırma, yapay zekâ ile kurulan ilişkilerin sınırlarını ortaya koydu.
Dr. Alçay, arkadaşlığın yalnızca karşılıklı konuşmaktan ibaret olmadığını belirterek insan ilişkilerinde ortak yaşantılar, sorumluluk, duygusal bağ ve birlikte geçirilen gerçek bir hayatın yer aldığını vurguladı.
Empatik dil duygusal deneyim anlamına gelmiyor
Yapay zekânın düşünceleri düzenleme ve farklı perspektifler görme konusunda kısa vadede rahatlatıcı bir işlev görebildiğini belirten Dr. Alçay, bir sistemin empatik bir dil kullanmasının duygusal bir deneyime sahip olduğu anlamına gelmediğini ifade etti.
Araştırma sonuçlarına göre sohbet botu bağımlılığı, psikolojik kırılganlık ve depresif belirtilerle pozitif yönlü ilişki gösteriyor. Artan sohbet botu bağımlılığı psikolojik kırılganlığı, bu kırılganlık depresif belirtileri, depresif belirtilerin artması ise yaşam doyumunun düşmesini tetikliyor. Psikolojik çalışmalarda da vurgulandığı üzere, uzun süreli yalnızlık ve yetersiz sosyal destek durumlarında bireylerin yapay etkileşimlere yönelme riski belirgin şekilde artış gösteriyor.
Asıl risk gerçek ilişkilerden kaçış
Dr. Alçay, temel tehlikenin kullanımın bağımlılık niteliği kazanması ve yapay zekânın zamanla gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaya başlaması olduğunu kaydetti. Gerçek ilişkilerin her zaman konforlu olmadığını ancak insanı sosyal ve duygusal açıdan geliştirdiğini belirten Alçay, yapay zekânın gerçek ilişkilerin doğal karmaşıklığından kaçma aracına dönüşmemesi gerektiği uyarısında bulundu.
Yapay zekânın iş dünyasında verileri analiz etme ve rutin görevleri otomatikleştirme konusunda önemli avantajlar sunduğunu hatırlatan Dr. Alçay, teknolojinin bir alternatif değil, insan kapasitesini destekleyen güçlü bir araç olarak konumlandırılması gerektiğini vurguladı.
