Yapay zekanın yönetici olarak görev yaptığı mağazada bir çalışan işten çıkarılırken, 100 bin dolarlık başlangıç sermayesi beş ay sonunda 61 bin dolara düştü. Deney, yapay zekanın ticari karar alma ve çalışan yönetimindeki eksiklerini gözler önüne serdi.
Yapay Zeka Mağazayı Yönetti! 5 Ayda 39 Bin Dolar Buharlaştı
Yapay zekanın iş hayatındaki kullanım alanları her geçen gün genişlerken, ABD’de gerçekleştirilen sıra dışı bir deney bu teknolojinin yönetici olarak ne kadar başarılı olabileceği sorusunu gündeme taşıdı. San Francisco’daki bir perakende mağazasının yönetimi, deney kapsamında yapay zeka asistanı Claude’a devredildi.
Anthropic tarafından geliştirilen Claude, çalışanlarla ilgili kararlar almak, mağazanın günlük işleyişini takip etmek ve ticari süreçleri yönetmek gibi görevleri üstlendi. Ancak beş ayın sonunda ortaya çıkan mali tablo, deneyin en dikkat çekici sonucu oldu.
Claude bir çalışanın işine son verdi
Deney sırasında yapay zekanın aldığı en dikkat çekici kararlardan biri çalışanlardan biriyle ilgili oldu. Claude, bir personelin 23 vardiyanın 17’sinde geç kaldığını belirledikten sonra iş akdinin sonlandırılmasını önerdi.
Ancak süreç tamamen bağımsız şekilde ilerlemedi. Deneyi yürüten Andon Labs ekibinin bazı aşamalarda Claude’a müdahale ettiği ve yönlendirici sorular sorduğu belirtildi.
Claude’un ilk değerlendirmesinde çalışan için doğrudan işten çıkarma yerine resmi bir uyarı seçeneğini gündeme getirdiği, daha sonra yapılan yönlendirmeler sonucunda ise iş akdinin feshedilmesini tavsiye ettiği aktarıldı.
Yapay zekanın hafıza sorunu yönetimi etkiledi
Deneyin dikkat çeken bir diğer ayrıntısı ise Claude’un çalışma belleğiyle ilgili yaşanan sorun oldu. Yapay zekanın çalışanlara yönelik hazırladığı yönetim kılavuzunun sistemde kaybolması, sonraki kararlarına da yansıdı.
Kılavuzun ortadan kalkmasının ardından Claude’un çalışanlara karşı daha esnek bir yaklaşım sergilediği görüldü. Özellikle işe geç kalma gibi konularda daha hoşgörülü davranması, yapay zekanın önceki bilgileri süreklilik içinde kullanmasının önemini ortaya koydu.
Bu nedenle bir çalışanın çok sayıda vardiyaya geç kalmasına rağmen durumun hızlı şekilde fark edilememesi, deneyin önemli problemlerinden biri olarak öne çıktı.
100 bin dolarlık sermaye 61 bin dolara düştü
Deneyin finansal sonucu ise yapay zekanın ticari yönetim becerileri açısından dikkat çekici bir tablo ortaya çıkardı.
Mağazanın başlangıçta 100 bin dolar olan mali bakiyesi, beş aylık süreç sonunda 61 bin dolara geriledi. Böylece işletmenin sermayesinde yaklaşık 39 bin dolarlık azalma meydana geldi.
Andon Labs CEO’su Lukas Petersson, ortaya çıkan sonuçlarda Claude’un yönetim tarzının etkili olduğunu değerlendirdi. Petersson’a göre yapay zekanın fazla yumuşak davranması ve ticari açıdan yeterince güçlü sezgilere sahip olmaması, mağazanın performansını olumsuz etkiledi.
Yapay zekanın patron olması yeni tartışmayı başlattı
Deney, yalnızca bir mağazanın finansal performansıyla sınırlı kalmadı. Yapay zekanın gelecekte çalışan yönetimi ve işten çıkarma gibi kritik konularda ne ölçüde yetki sahibi olabileceği sorusunu da yeniden gündeme getirdi.
Özellikle yapay zekanın insan kaynakları süreçlerinde kullanılması, son dönemde ABD’de tartışılan başlıklardan biri haline geldi. Bazı şirketlerin çalışan değerlendirme, performans analizi ve iş gücü planlamasında otomatik sistemlerden yararlanması, bu teknolojilerin karar süreçlerindeki rolü konusunda yeni soru işaretleri oluşturuyor.
Yapay zeka işten çıkarmaların merkezine mi yerleşiyor?
ABD’de bazı büyük şirketlerin yapay zeka yatırımlarını artırırken çalışan sayısını azaltması da tartışmaların büyümesine neden oluyor. Meta’ya yönelik açılan bir davada bazı eski ve mevcut çalışanlar, toplu işten çıkarmalarda yapay zeka destekli sistemlerin kullanıldığı iddiasını gündeme getirdi.
Benzer şekilde Oracle’ın çalışan sayısını azaltarak bazı görevleri yapay zeka sistemlerine devrettiğine yönelik haberler de teknoloji dünyasında geniş yankı buldu.
Uzmanların değerlendirmeleri ise yapay zekayla değiştirilen bazı işlerin ilerleyen dönemde yeniden insanlara dönebileceğine işaret ediyor. Bunun temel nedeni, şirketlerin yapay zekaya geçiş sonrasında bazı operasyonel ihtiyaçların insan çalışanlar olmadan karşılanamayabileceğini fark etme ihtimali olarak gösteriliyor.
Claude deneyi yapay zekanın sınırlarını gösterdi
San Francisco’daki mağaza deneyi, yapay zekanın belirli yönetim görevlerini yerine getirebildiğini ancak insan yöneticilerin sahip olduğu ticari sezgi, süreklilik ve bağlam değerlendirmesi gibi özelliklerde önemli sorunlarla karşılaşabileceğini gösterdi.
Beş ay sonunda ortaya çıkan yaklaşık 39 bin dolarlık kayıp da yapay zekanın tek başına işletme yönetiminin henüz kusursuz bir model olmadığını ortaya koyan en dikkat çekici sonuçlardan biri oldu.
