Meclis’e sunulan kanun teklifine göre, Mimarlar Odası’na kayıtlı ve en az 15 yıl mesleki kıdeme sahip mimarlara yeşil pasaport verilmesi öngörülüyor. Düzenlemenin yasalaşması halinde, uzun süredir mesleğini icra eden mimarlar da hususi damgalı pasaport hakkından yararlanabilecek.
Mevcut uygulamada yeşil pasaport ağırlıklı olarak kamu görevlilerine ve belirli statüdeki meslek gruplarına tanınıyor. Yeni teklif ise özel sektörde çalışan ve mesleğinde belirli bir deneyim süresini tamamlamış mimarların da bu haktan faydalanmasını amaçlıyor. Bu yönüyle düzenleme, kamu ve özel sektör arasında hak dengesi kurulması açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Ancak teklif henüz yasalaşmış değil. Komisyon görüşmeleri ve Genel Kurul sürecinin tamamlanmasının ardından teklifin kabul edilip edilmeyeceği netlik kazanacak. Dolayısıyla “Mimarlar yeşil pasaport alabilecek mi?” sorusunun kesin yanıtı, Meclis’teki oylama sürecine bağlı.
Mimarlar Odası Ne Açıkladı?
Teklifin gerekçesinde meslek odalarının taleplerine dikkat çekiliyor. Mimarlar Odası’nın daha önce yaptığı değerlendirmelerde, üyelerin uluslararası projelerde yer alabilmesi, mimarlık fuarlarına, sempozyumlara ve akademik etkinliklere katılım sağlayabilmesi için yurt dışı seyahatlerinin büyük önem taşıdığı vurgulanmıştı.
Oda temsilcileri, vize süreçlerinin hem zaman kaybına hem de ek maliyetlere yol açtığını dile getirirken, en az 15 yıl kıdeme sahip mimarlara yeşil pasaport verilmesinin mesleki gelişimi destekleyeceğini ifade ediyor. Uluslararası alanda faaliyet gösteren mimarlar açısından seyahat kolaylığının, Türkiye’nin mimarlık sektörüne de katkı sağlayacağı belirtiliyor.
Teklifin yasalaşması durumunda, özellikle yurt dışı bağlantılı projelerde görev alan mimarların daha hızlı hareket edebilmesi bekleniyor. Bu durumun hem bireysel kariyer hem de sektörün rekabet gücü açısından olumlu sonuçlar doğurabileceği değerlendiriliyor.
Hangi Meslekler Yeşil Pasaport alabiliyor?
Türkiye’de yeşil pasaport, resmi adıyla hususi damgalı pasaport olarak biliniyor. Bu pasaport türü, sahibine birçok ülkeye vizesiz ya da kolaylaştırılmış vize prosedürüyle seyahat etme imkânı tanıyor.
Hâlihazırda yeşil pasaport hakkından yararlanabilen meslek ve statüler arasında şu gruplar yer alıyor:
1., 2. veya 3. derece kadrolarda görev yapan devlet memurları ve kamu görevlileri ile bu kadrolardan emekli olanlar
TBMM eski üyeleri ve belirli süre görev yapmış bazı hükümet üyeleri
Büyükşehir, il ve ilçe belediye başkanları (görev süresince ve bazı durumlarda görev sonrası)
Devlet sporcusu unvanına sahip sporcular
Bazı kamu bankası ve kamu kurumu çalışanları
Belirli ihracat hacmine ulaşmış iş insanları ve şirket temsilcileri
Baroya en az 15 yıl kayıtlı avukatlar
Bu çerçevede yeşil pasaport uygulamasının, kamu görevlileri ağırlıklı bir sistem üzerine kurulu olduğu görülüyor. Son yıllarda ise belirli meslek gruplarına kıdem şartıyla bu hakkın tanınmasına yönelik düzenlemeler gündeme geliyor.
Hangi Mesleklere Yeşil Pasaport Verilmesi Gündemde?
Meclis’e sunulan son teklif kapsamında yalnızca mimarlar değil, diş hekimleri ve veteriner hekimler de yer alıyor. Düzenlemeye göre, bu meslek gruplarına mensup kişilerin de en az 15 yıl kıdeme sahip olmaları şartıyla yeşil pasaport alabilmesi planlanıyor.
Bu adımın temel gerekçesi, özel sektörde uzun yıllar görev yapan meslek mensuplarına kamu görevlileriyle benzer seyahat kolaylıklarının sağlanması olarak ifade ediliyor. Özellikle uluslararası kongreler, bilimsel toplantılar ve mesleki iş birlikleri açısından bu düzenlemenin kolaylık sağlayabileceği belirtiliyor.
Teklifin kapsamı ve uygulama detayları ise Meclis sürecinin tamamlanmasının ardından kesinleşecek. Şartların nasıl belirleneceği, başvuru sürecinin hangi kurumlar aracılığıyla yürütüleceği ve uygulamanın ne zaman başlayacağı gibi başlıklar, yasalaşma sonrasında netlik kazanacak.
Mimarlar yeşil pasaport alabilecek mi, Mimarlar Odası ne açıkladı ve hangi mesleklere yeşil pasaport veriliyor soruları, önümüzdeki günlerde Meclis’te atılacak adımlarla birlikte daha somut bir yanıt bulacak. Düzenlemenin kabul edilmesi halinde, mimarlar başta olmak üzere belirli kıdeme sahip meslek grupları için önemli bir hak genişlemesi gündeme gelmiş olacak.
